عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
1چهره در هم کشید و روی گردانید،
بِسۡمِ ٱللَّهِ ٱلرَّحۡمَٰنِ ٱلرَّحِيمِ
به نام خدا که رحمتش بیاندازه است و مهربانیاش همیشگی
عَبَسَ وَتَوَلَّىٰٓ
1چهره در هم کشید و روی گردانید،
أَن جَآءَهُ ٱلۡأَعۡمَىٰ
2از اینکه آن مرد نابینا نزد او آمد!
وَمَا يُدۡرِيكَ لَعَلَّهُۥ يَزَّكَّىٰٓ
3تو چه می دانی شاید او [در پرتو تعالیم اسلام از آلودگی] پاک و پاکیزه شود
أَوۡ يَذَّكَّرُ فَتَنفَعَهُ ٱلذِّكۡرَىٰٓ
4یا متذکّر [حقایق] گردد و آن تذکر او را سود دهد؛
أَمَّا مَنِ ٱسۡتَغۡنَىٰ
5اما کسی که خود را ثروتمند نشان می دهد
فَأَنتَ لَهُۥ تَصَدَّىٰ
6تو به او روی می آوری [و نسبت به وی اهتمام می ورزی]
وَمَا عَلَيۡكَ أَلَّا يَزَّكَّىٰ
7در حالی که اگر او نخواهد خود را [از آلودگی های باطنی و عملی] پاک کند تکلیفی بر عهده تو [نسبت به او] نیست؛
وَأَمَّا مَن جَآءَكَ يَسۡعَىٰ
8و اما آنکه شتابان نزد تو آمد
وَهُوَ يَخۡشَىٰ
9در حالی که [از پروردگارش] می ترسد،
فَأَنتَ عَنۡهُ تَلَهَّىٰ
10تو [با روی گردانی] از او به دیگران می پردازی.
كَلَّآ إِنَّهَا تَذۡكِرَةࣱ
11این چنین [برخوردی شایسته] نیست، بی تردید این آیات قرآن مایه پند است.
فَمَن شَآءَ ذَكَرَهُۥ
12پس هرکه خواست از آن پند گیرد،
فِي صُحُفࣲ مُّكَرَّمَةࣲ
13در صحیفه هایی است ارزشمند
مَّرۡفُوعَةࣲ مُّطَهَّرَةِۭ
14بلند مرتبه و پاکیزه
بِأَيۡدِي سَفَرَةࣲ
15در دست سفیرانی
كِرَامِۭ بَرَرَةࣲ
16بزرگوار و نیکوکار.
قُتِلَ ٱلۡإِنسَٰنُ مَآ أَكۡفَرَهُۥ
17مرگ بر انسان، چه کافر و ناسپاس است!
مِنۡ أَيِّ شَيۡءٍ خَلَقَهُۥ
18[خدا] او را از چه چیز آفریده؟
مِن نُّطۡفَةٍ خَلَقَهُۥ فَقَدَّرَهُۥ
19از نطفه ای [ناچیز و بی مقدار] آفریده است، پس او را [در ذات، صفات و اندام] اندازه لازم عطا کرد.
ثُمَّ ٱلسَّبِيلَ يَسَّرَهُۥ
20آن گاه راه [هدایت، سعادت، خیر و طاعت] را برایش آسان ساخت.
ثُمَّ أَمَاتَهُۥ فَأَقۡبَرَهُۥ
21سپس او را میراند و در گور نهاد،
ثُمَّ إِذَا شَآءَ أَنشَرَهُۥ
22و سپس چون بخواهد او را زنده می کند.
كَلَّا لَمَّا يَقۡضِ مَآ أَمَرَهُۥ
23این چنین نیست [که وظیفه اش را انجام داده باشد] هنوز آنچه را به او دستور داده به جا نیاورده است.
فَلۡيَنظُرِ ٱلۡإِنسَٰنُ إِلَىٰ طَعَامِهِۦٓ
24پس انسان باید به خوراکش با تأمل بنگرد
أَنَّا صَبَبۡنَا ٱلۡمَآءَ صَبࣰّا
25که ما [از آسمان] آب فراوانی فرو ریختیم.
ثُمَّ شَقَقۡنَا ٱلۡأَرۡضَ شَقࣰّا
26سپس زمین را [به صورتی سودمند] از هم شکافتیم.
فَأَنۢبَتۡنَا فِيهَا حَبࣰّا
27پس در آن دانه های فراوانی رویاندیم،
وَعِنَبࣰا وَقَضۡبࣰا
28و انگور و سبزیجات
وَزَيۡتُونࣰا وَنَخۡلࣰا
29و زیتون و درخت خرما….
وَحَدَآئِقَ غُلۡبࣰا
30و بوستان های پر از درخت تناور و بزرگ
وَفَٰكِهَةࣰ وَأَبࣰّا
31و میوه و چراگاه
مَّتَٰعࣰا لَّكُمۡ وَلِأَنۡعَٰمِكُمۡ
32تا مایه برخورداری شما و دام هایتان باشد. ….
فَإِذَا جَآءَتِ ٱلصَّآخَّةُ
33پس زمانی که آن بانگ هولناک و مهیب در رسد،
يَوۡمَ يَفِرُّ ٱلۡمَرۡءُ مِنۡ أَخِيهِ
34روزی که آدمی فرار می کند، از برادرش….
وَأُمِّهِۦ وَأَبِيهِ
35و از مادر و پدرش….
وَصَٰحِبَتِهِۦ وَبَنِيهِ
36و از همسر و فرزندانش
لِكُلِّ ٱمۡرِيࣲٕ مِّنۡهُمۡ يَوۡمَئِذࣲ شَأۡنࣱ يُغۡنِيهِ
37در آن روز هرکسی از آنان را کاری است که او را به خود مشغول می کند [تا جایی که نمی گذارد به چیز دیگری بپردازد.]
وُجُوهࣱ يَوۡمَئِذࣲ مُّسۡفِرَةࣱ
38در آن روز چهره هایی درخشان و نورانی است
ضَاحِكَةࣱ مُّسۡتَبۡشِرَةࣱ
39خندان و خوشحال….
وَوُجُوهࣱ يَوۡمَئِذٍ عَلَيۡهَا غَبَرَةࣱ
40و در آن روز چهره هایی است که بر آنان غبار نشسته
تَرۡهَقُهَا قَتَرَةٌ
41[و] سیاهی و تاریکی آنان را فرا گرفته است؛ ….
أُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَفَرَةُ ٱلۡفَجَرَةُ
42آنان همان کافران بد کارند.