الصّادق (علیه السلام)- مَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ السَّمَاءِ کِتَاباً إِلَّا وَ فَاتِحَتُهُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ إِنَّمَا کَانَ یُعْرَفُ انْقِضَاءُ السُّورَهًِْ بِنُزُولِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ ابْتِدَاءً لِلْأُخْرَی.

امام صادق (علیه السلام) خداوند هیچ کتابی را از آسمان فرو نفرستاد، مگر آنکه آغازگر آن بِسْمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ بوده است و پایان هر سوره نیز با نزول بِسْمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ آغازین سوره‌ی بعدی مشخص شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۸ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۶/ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۲۰/ نورالثقلین/ البرهان/ العیاشی، ج۱، ص۱۹

الصّادق (علیه السلام)- لَا تَدَعْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ إِنْ کَانَ بَعْدَهُ شِعْر.

امام صادق (علیه السلام) بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ را وامگذار، گرچه پس از آن شعری باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۸ نورالثقلین/ کافی، ج۲، ص۶۷۲

الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) قَالَ: بَعدَ اَن حَکَی عَنِ النَّبِیّ (صلی الله علیه و آله) مَا رَاَی اِذ عَرَجَ بِهِ وَ عِلَّهًْ الاَذَانِ وَ الاِفتِتَاحِ: فَلَمَّا فَرَغَ مِنَ التَّکْبِیرِ وَ الِافْتِتَاحِ قَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ الْآنَ: وَصَلْتَ إِلَیَّ فَسَمِّ بِاسْمِی. فَقَالَ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَمِنْ أَجْلِ ذَلِکَ جُعِلَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فِی أَوَّلِ السُّوَر.

امام صادق (علیه السلام) در علل الشّرایع در حدیثی طولانی بعد از اینکه امام صادق (علیه السلام) از پیامبر (صلی الله علیه و آله) آنچه را در معراج مشاهده فرموده بود و [همچنین] علّت گفتن اذان و تکبیرة الاحرام [در نماز] را نقل فرمود ... گفت: [حضرت رسول (صلی الله علیه و آله)] وقتی از تکبیر و افتتاح فارغ شد خداوند عزّوجلّ فرمود: «الان به من رسیدی پس اسم مرا یاد کن». حضرت (صلی الله علیه و آله) فرمود: «بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» و به‌همین خاطر در اوّل هر سوره، گفتن بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ مشروع گردید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۸ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۷۹، ص۲۴۱

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ أَمِیرُ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام): إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ خَصَّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) وَ شَرَّفَهُ بِهَا وَ لَمْ یُشْرِکْ مَعَهُ فِیهَا أَحَداً مِنْ أَنْبِیَائِهِ (علیهم السلام) مَا خَلَا سُلَیْمَانَ (علیه السلام) فَإِنَّهُ أَعْطَاهُ مِنْهَا بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَ لَا تَرَاهُ یَحْکِی عَنْ بِلْقِیسَ حِینَ قَالَتْ: إِنِّی أُلْقِیَ إِلَیَّ کِتابٌ کَرِیمٌ* إِنَّهُ مِنْ سُلَیْمانَ وَ إِنَّهُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) امام علی (علیه السلام) فرمود: خداوند عزّوجلّ آن (فاتحه‌الکتاب) را به محمّد (صلی الله علیه و آله) اختصاص داد و او را بدان مفتخر ساخت و هیچ یک از پیامبران (علیهم السلام) را در این امر با وی شریک نگرداند، مگر حضرت سلیمان (علیه السلام) را که از فاتحة الکتاب آیه: بِسْمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ را به او عطا فرمود و از بلقیس حکایت کرد، آنگاه که او گفت: نامه‌ی پرارزشی به‌سوی من افکنده شده! این نامه از سلیمان است، و چنین می‌باشد: به‌نام خداوند بخشنده‌ی مهربان. (نمل/۳۰۲۹).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۸ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۲۷/ الأمالی للصدوق، ص۱۷۵/ الأمالی للصدوق، ص۱۷۵/ الإمام العسکری، ص۲۹/ نورالثقلین/ البرهان

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ تَعَالَی: وَ إِذا ذَکَرْتَ رَبَّکَ الآیهًْ قَالَ: کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِذَا تَهَجَّدَ بِالْقُرْآنِ تَسَمَّعَ قُرَیْشٌ لِحُسْنِ قِرَاءَتِهِ وَ کَانَ إِذَا قَرَأَبِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَرُّوا عَنْهُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) از امام صادق (علیه السلام) روایت است: هنگامی‌که پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد می‌کنی، آن‌ها پشت می‌کنند و از تو روی بر می‌گردانند. (اسراء/۴۶) وقتی پیامبر (صلی الله علیه و آله) در تهجّد و شب زنده‌داری‌اش قرآن می‌خواند به خاطر صوت زیبایی که حضرت داشت، قریش به صدای او گوش می‌دادند و هرگاه که بِسْمِ الله الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ می‌خواند آنان می‌گریختند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۰ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۸۲

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- کَشفُ الغُمَّهًْ: وَ قَدْ نَقَلْتُ مِنْ مُسْنَدِ أَحْمَدَ‌بْنِ‌حَنْبَلٍ قَالَ علی (علیه السلام) ... قال (علیه السلام) مَرَّهًًْ لَوْ شِئْتُ لَأَوْقَرْتُ بَعِیراً مِنْ تَفْسِیرِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم.

امام علی (علیه السلام) در کشف‌الغمّه آمده است: از مسند احمدبن‌حنبل روایت شده است امام علی (علیه السلام) فرمود: اگر بخواهم می‌توانم بار هفتاد شتر را از [شرح] بسم الله الرحمن الرحیم سنگین کنم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۰ بحارالأنوار، ج۴۰، ص۱۸۶/ کشف الغمه ، ج۱، ص۱۳۰

الکاظم (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمَانَ الْجَعْفَرِیِّ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ فِی الْمَجْلِسِ: فَإِنْ قَرَأَبِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أُوجِرَ بِهِ. فَقَالَ: وَ أَیُّ آیَهًٍْ أَعْظَمُ فِی کِتَابِ اللَّهِ؟ فَقَالَ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

امام کاظم (علیه السلام) از سلیمان جعفری روایت است: مردی که در جلسه حضور داشت به امام کاظم (علیه السلام) گفت: «[اینکه فرمودید مرد بعد از آمیزش با همسرش، آیه‌ای از قرآن بخواند] اگر بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ را بخواند [کفایت می‌کند و] ثواب خواهد برد»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «چه آیه‌ای در قرآن با عظمت‌تر [از بسم الله] می‌باشد»؟! و [خود نیز] بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ گفت.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۰ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۸

العسکری (علیه السلام)- فُضِّلَتْ {بِ}بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ هِیَ الْآیَهًُْ السَّابِعَهًُْ مِنْهَا.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) در تفسیر امام عسکری (علیه السلام) آمده است: رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: سوره‌ی حمد به‌واسطه‌ی بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ برتری یافته است و بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ یکی از هفت آیه‌ی آن می‌باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۰ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۲۷

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عن ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه): ... دَخَل عَبْدُ‌اللَّهِ‌بْنُ‌سَلَام مِنْ رُؤَسَاءِ بَنِی إِسْرَائِیل عَلی الرَسول فَقال: ... فَأَخْبِرْنِی أَیُ شَیْءٍ مُبْتَدَأُ الْقُرْآنِ وَ أَیُ شَیْءٍ مُؤَخَّرُهُ؟ قَالَ: مُبْتَدَؤُهُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم ... سَهْمُ اللَّهِ الْمَنْزَلُ فِی کِتَابِهِ الْمُحْکَمِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سُنَّهًُْ اللَّهِ سَبَقَتْ رَحْمَهًُْ اللَّهِ غَضَبَه.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) از ابن‌عباس (رحمة الله علیه) روایت است که عبدالله‌بن‌سلام از رؤسای بنی اسرائیل بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) وارد شد و گفت: «مرا خبر بده که ابتدای قرآن و انتهای آن چیست»؟ فرمود: «ابتدای آن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ است ... سهم خداست که در کتاب محکم او تعیین شده است. بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سنّت خداست که رحمتش بر غضب او سبقت گرفته است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۲ الاختصاص، ص۴۴

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام): لَقَدْ دَخَلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ یَحْیَی عَلَی أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ بَیْنَ یَدَیْهِ کُرْسِیٌّ فَأَمَرَهُ بِالْجُلُوسِ عَلَیْهِ فَجَلَسَ عَلَیْهِ فَمَالَ بِهِ حَتَّی سَقَطَ عَلَی رَأْسِهِ فَأَوْضَحَ عَنْ عَظْمِ رَأْسِهِ وَ سَالَ الدَّمُ فَأَمَرَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) بِمَاءٍ فَغَسَلَ عَنْهُ ذَلِکَ الدَّمَ ثُمَّ قَالَ: ادْنُ مِنِّی فَوَضَعَ یَدَهُ عَلَی مُوضِحَتِهِ وَ قَدْ کَانَ یَجِدُ مِنْ أَلَمِهَا مَا لَا صَبْرَ لَهُ مَعَهُ وَ مَسَحَ یَدَهُ عَلَیْهَا وَ تَفَلَ فِیهَا فَمَا هُوَ إِنْ فَعَلَ ذَلِکَ حَتَّی انْدَمَلَ فَصَارَ کَأَنَّهُ لَمْ یُصِبْهُ شَیْءٌ قَطُّ ثُمَّ قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام): یَا عَبْدَ اللَّهِ! الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی جَعَلَ تَمْحِیصَ ذُنُوبِ شِیعَتِنَا فِی الدُّنْیَا بِمِحَنِهِمْ لِتَسْلَمَ لَهُمْ طَاعَاتُهُمْ وَ یَسْتَحِقُّوا عَلَیْهَا ثَوَابَهَا فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ‌بْنُ‌یَحْیَی: یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ إِنَّا لَا نُجَازَی بِذُنُوبِنَا إِلَّا فِی الدُّنْیَا، قَالَ: نَعَمْ! أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): الدُّنْیَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّهًُْ الْکَافِرِ؟ إِنَّ اللَّهَ یُطَهِّرُ شِیعَتَنَا مِنْ ذُنُوبِهِمْ فِی الدُّنْیَا بِمَا تُبْلِیهِمْ بِهِ مِنَ الْمِحَنِ وَ بِمَا یَغْفِرُهُ لَهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ یَقُولُ: وَ ما أَصابَکُمْ مِنْ مُصِیبَةٍ فَبِما کَسَبَتْ أَیْدِیکُمْ وَ یَعْفُوا عَنْ کَثِیرٍ حَتَّی إِذَا أَوْرَدُوا الْقِیَامَهًَْ، تَوَفَّرَتْ عَلَیْهِمْ طَاعَتُهُمْ وَ عِبَادَاتُهُمْ وَ إِنَّ أَعْدَاءَ آلِ مُحَمَّدٍ یُجَازِیهِمْ عَنْ طَاعَهًٍْ تَکُونُ مِنْهُمْ فِی الدُّنْیَا وَ إِنْ کَانَ لَا وَزْنَ لَهَا لِأَنَّهُ لَا إِخْلَاصَ مَعَهَا حَتَّی إِذَا وَافَوُا الْقِیَامَهًَْ، حُمِلَتْ عَلَیْهِمْ ذُنُوبُهُمْ وَ بُغْضُهُمْ لِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ وَ خِیَارِ أَصْحَابِهِ، فَقُذِفُوا لِذَلِکَ فِی النَّار. فَقَالَ عَبْدُ‌اللَّهِ: یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام)! قَدْ أَفَدْتَنِی وَ عَلَّمْتَنِی فَإِنْ أَرَدْتَ أَنْ تُعَرِّفَنِی ذَنْبِیَ الَّذِی امْتُحِنْتُ بِهِ فِی هَذَا الْمَجْلِسِ حَتَّی لَا أَعُودَ إِلَی مِثْلِهِ؟ قَالَ: تَرْکُکَ حِینَ جَلَسْتَ أَنْ تَقُولَ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، فَجَعَلَ اللَّهُ ذَلِکَ لِسَهْوِکَ عَمَّا نُدِبْتَ إِلَیْهِ تَمْحِیصاً بِمَا أَصَابَکَ، أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) حَدَّثَنِی عَنِ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ أَنَّهُ قَالَ: کُلُّ أَمْرٍ ذِی بَالٍ لَمْ یُذْکَرْ فِیهِ بِسْمِ اللهِ فَهُوَ أَبْتَرُ. فَقُلْتُ: بَلَی بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی لَا أَتْرُکُهَا بَعْدَهَا. قَالَ: إِذاً تَحْظَی بِذَلِکَ وَ تَسْعَد.

امام علی (علیه السلام) از امام صادق (علیه السلام) روایت است: عبداللَّه‌بن‌یحیی بر امیرالمؤمنان (علیه السلام) وارد شد. و در مقابلش صندلی بود، امیرالمؤمنان (علیه السلام) به او دستور نشستن داد و او هم، روی آن نشست. [ناگهان] صندلی کج شد! و با سرش [به زمین] فرود آمد! و [سرش شکست] و استخوان سرش اندکی نمایان شد! و خون، جاری گشت! امیرالمؤمنان (علیه السلام)، دستور آب داد. آوردند و خون را از او شست. آنگاه فرمود: «نزدیک من بیا»! نزدش آمد. دستش را بر آن [زخمی] که استخوانش نمایان بود، گذاشت. از درد آن، بیتاب شد و بر آن، دست مالید و آب دهان انداخت. به مجرّد این کار زخمش خوب شد! آنچنان‌که گویی [اصلا]! جراحتی به او نرسیده است. امیرالمؤمنان (علیه السلام) فرمود: «ای عبداللَّه! حمد و ستایش برای خداوندی است که پاک‌کردن گناه شیعیان ما را [در دنیا] به رنج و محنتشان قرار داده است! تا فرمانبری و طاعت، آنان را بی‌آلایش و سالم گرداند! و مستحقّ اجر و ثواب آن گرداند». عبداللَّه‌بن‌یحیی گفت: «ای امیرالمؤمنان (علیه السلام)! آیا به‌راستی ما جز در دنیا به گناهانمان مجازات نمی‌شویم»؟! فرمود: «آری! [همین طور است]. آیا نشنیدی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «دنیا، زندان مؤمن است! و بهشت کافر»! خدا شیعیان ما را [به خاطر محنت و رنجی که در این دنیا متحمّل شده‌اند، و به خاطر آمرزشی که؛ نصیب آنان فرموده است] حتما از گناهان، پاک و پاکیزه می‌گرداند! از این جهت است که خدا می‌فرماید: آنچه از گرفتاری و پیشامدی به شما رسد، از آن چیزی است که تاب‌وتوان شما به‌دست آورده، و [تعداد] بی‌شماری [از آن را] می‌بخشد و می‌گذرد. (شوری/۳۰) تا هنگامی‌که؛ به آستان رستاخیز در آمدند، طاعات و عباداتشان بر آن‌ها، سرشار گردد! و دشمنان محمّد (صلی الله علیه و آله) و دشمنان و بدخواهان ما را بنا به فرمانبری و طاعتی که از آنان سر می‌زند در دنیا پاداش و جزا می‌دهد! اگرچه طاعتشان بی‌وزن و بی‌ارزش است! چون خلوصی همراهش نیست. تا هنگامی‌که به آستان رستاخیز درآمدند، گناه و کینه‌ی خود [که از محمّد و آل محمّد (علیهم السلام) و یاران خوب او، در دل داشتند] بر آنان بازگردد! و به خاطر آن، در آتش افکنده شوند». در این هنگام؛ عبداللَّه‌بن‌یحیی گفت: «یا امیرمؤمنان (علیه السلام)! به‌من بال و پر دادی و مرا تعلیم فرمودی! پس اگر صلاح بدانی، گناهم را که در این مجلس به آن امتحان شدم به من بشناسان، تا همچنان تکرارش نکنم». فرمود: «لحظه‌ای که نشستی بِسْمِ الله الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ نگفتی! نتیجه این شد که به خاطر سهو و نسیانت از آنچه به آن دعوت گشتی و خوانده شدی، خدا به این مصیبت و گرفتاریت، تمحیص و پاکی از گناه قرار داد. آیا ندانستی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) از جانب خدای عزّوجلّ فرمود: «هر اقدام قابل توجّه که در آن، یادی از [بسم اللهِ] نشود، ناقص و بریده است»!؟ گفتم: «آری، پدر و مادرم فدای شما! بعد از این، ترکش نمی‌کنم». فرمود: «در این صورت از آن، بهره‌مند و سعادتمندی».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۲ البرهان/ بحارالأنوار، ج۷۳، ص۳۰۵/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۱

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِذَا قَالَ الْمُعَلِّمُ لِلصَّبِیِّ قُلْ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ. فَقَالَ الصَّبِیُ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ، کَتَبَ اللَّهُ بَرَاءَهًًْ لِلصَّبِیِ وَ بَرَاءَهًًْ لِأَبَوَیْهِ وَ بَرَاءَهًًْ لِلْمُعَلِّم.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرگاه معلّم به کودک بگوید: «بگو: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیم». و کودک بگوید: «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ»، خداوند برائت نامه‌ای برای کودک، برائت نامه‌ای برای پدر و مادرش و برائت نامه‌ای برای معلّمش می‌نویسید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۴ البرهان/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۵۷

الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الْحَسَنِ‌بْنِ‌عَلِیِّ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ ... قال الصادق (علیه السلام): و لَرُبَّمَا تَرَکَ بَعْضُ شِیعَتِنَا فِی افْتِتَاحِ أَمْرِهِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَیَمْتَحِنُهُ اللَّهُ بِمَکْرُوهٍ لِیُنَبَّهَ عَلَی شُکْرِ اللَّهِ وَ الثَّنَاءِ عَلَیْهِ وَ یُمْحَقَ وَصْمَهًُْ تَقْصِیرِهِ عِنْدَ تَرْکِهِ قَوْلَ بِسْمِ اللَّهِ قَالَ وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لِعِبَادِهِ أَیُّهَا الْفُقَرَاءُ إِلَی رَحْمَتِی قَدْ أَلْزَمْتُکُمُ الْحَاجَهًَْ إِلَیَّ فِی کُلِّ حَالٍ وَ ذِلَّهًَْ الْعُبُودِیَّهًِْ فِی کُلِّ وَقْتٍ فَإِلَیَّ فَافْزَعُوا فِی کُلِّ أَمْرٍ تَأْخُذُونَ فِیهِ وَ تَرْجُونَ تَمَامَهُ وَ بُلُوغَ غَایَتِهِ فَقُولُوا عِنْدَ افْتِتَاحِ کُلِّ أَمْرٍ صَغِیرٍ أَوْ عَظِیمٍ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَیْ أَسْتَعِینُ عَلَی هَذَا الْأَمْرِ بِاللَّهِ.

امام صادق (علیه السلام) و چه بسا! برخی از شیعیان ما در آغاز کار بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را [فراموش‌کند و] واگذارد! در نتیجه؛ خدا به گرفتاری و بلا، دچارش کند برای اینکه آگاه و بیدارش سازد! تا شکر و ثنای او به‌جای آورد. و در آن گرفتاری و بلا، لکّه‌ی ننگ و تقصیر و کوتاهی او را به‌هنگام ترک بِسْمِ اللهِ از او بزداید. خدای تعالی به بندگانش فرمود: ای نیازمندان رحمتم! به‌راستی؛ ذلّت بندگی را [در همه حال] و نیاز را [در همه‌ی اوقات]، گردنگیرتان ساختم! پس در [هر چیز و] هرکاری که شروع می‌کنید و به تمام آن و بلوغ نهاییش امیدوارید، به‌سوی من کرنش کنید و آغاز هر مطلب کوچک و بزرگی، بگویید: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ که در واقع چنین گفته‌اید: بر این کار، استعانت و یاری از خدا می‌طلبم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۴ وسایل الشیعه ، ج۷، ص۱۶۹/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۰/ البرهان/ نورالثقلین

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَکُلُ أَمْرٍ یَعْمَلُهُ یَبْدَأُ فِیهِ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَإِنَّهُ یُبَارَکُ لَهُ فِیهِ.

امام علی (علیه السلام) [انسان] هر عملی که به جا می‌آورد در آن به بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آغاز کند. یقیناً! برایش در آن، میمنت و مبارکی است!.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۶ الإمام العسکری، ص۲۵

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ سَلْمَانَ (رحمة الله علیه) قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله): لَا یَدْخُلُ الْجَنَّهًَْ أَحَدٌ إِلَّا بِجَوَازِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ هَذَا کِتَابٌ مِنَ اللَّهِ لِفُلَانِ بْنِ فُلَانٍ أَدْخِلُوهُ جَنَّةً عَالِیَةً قُطُوفُها.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) سلمان (رحمة الله علیه) گوید: رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «کسی وارد بهشت نمی‌شود مگر با اجازه‌نامه‌ای از بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ [که در آن نوشته شده] این نوشته‌ای از جانب خداوند برای فلان شخص است، او را در بهشتی عالی، که میوه‌هایش در دسترس است. (حاقه/۲۳۲۲) نمایید».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۶ أعلام الدین، ص۱۴۸/ بحارالأنوار، ج۷، ص۸۳

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ أَرَادَ أَنْ یُنَجِّیَهُ اللَّهُ مِنَ الزَّبَانِیَهًِْ التِّسْعَهًَْ عَشَرَ، فَلْیَقْرَأْ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَإِنَّهَا تِسْعَهًَْ عَشَرَ حَرْفاً. لِیَجْعَلَ اللَّهُ کُلَّ حَرْفٍ مِنْهَا جُنَّهًًْ مِنْ وَاحِدٍ مِنْهُم.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس که می‌خواهد خداوند او را از شعله‌های نوزده‌گانه‌ی جهنّم رهایی بخشد بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را بخواند، زیرا آن نوزده حرف است و خداوند هر حرف را سپر شعله‌ای قرار می‌دهد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۶ البرهان/ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۳۸۷

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ أُمَّتِی یَأْتُونَ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ وَ هُمْ یَقُولُونَ: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَتَثْقُلُ حَسَنَاتُهُمْ فِی الْمِیزَانِ فَیُقَالُ أَلَا مَا أراجح {أَرْجَحَ} مَوَازِینَ أُمَّهًِْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله). فَتَقُولُ الْأَنْبِیَاءُ (علیهم السلام): إِنَّ ابْتِدَاءَ کَلَامِهِمْ ثَلَاثَهًُْ أَسْمَاءٍ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ لَوْ وُضِعَتْ فِی کِفَّهًِْ الْمِیزَانِ وَ وُضِعَتْ سَیِّئَاتُ الْخَلْقِ فِی کِفَّهًٍْ أُخْرَی لَرَجَحَتْ حَسَنَاتُهُم.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) [دعایی که با بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ آغاز شود رد نخواهد شد]. همانا امّت من درحالی‌که بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ بر لب دارند روز قیامت وارد شوند و نیکی‌های آن‌ها در میزان، سنگینی کند. در این هنگام، دیگر امّت‌ها گویند: «چه چیز کفه‌ی ترازوهای امّت محمّد (صلی الله علیه و آله) را سنگینی بخشید»؟ پیامبران (علیهم السلام) به آنان پاسخ دهند: «سرآغاز سخن ایشان سه اسم از اسم‌های خداوند بود که اگر در یک کفه‌ی ترازو قرار گیرد و گناهان مخلوقات در کفه‌ی دیگر، نیکی‌های ایشان سنگینی خواهد کرد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۸ البرهان/ مجموعه ورام، ج۱، ص۳۲

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) أَنَّهُ قَالَ فِی لَیْلَهًِْ الْأَسْرَی عُرِضَ عَلَیَّ جَمِیعُ الْجِنَانِ فَرَأَیْتُ فِیهَا أَرْبَعَهًَْ أَنْهَارٍ نَهَراً مِنْ مَاءٍ وَ نَهَراً مِنْ لَبَنٍ وَ نَهَراً مِنْ خَمْرٍ وَ نَهَراً مِنْ عَسَلٍ قَالَ اللَّهُ: فِیها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَیْرِ آسِنٍ وَ أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ یَتَغَیَّرْ طَعْمُهُ وَ أَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِینَ وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ . . . فَقُلْتُ: یَا جَبْرَئِیلُ مِنْ أَیْنَ یَجِیءُ هَذِهِ الْأَنْهَارُ وَ إِلَی أَیْنَ تَذْهَبُ؟ قَالَ: تَذْهَبُ الَی الْحَوْضِ الْکَوْثَرِ وَ لَا أَدْرِی مِنْ أَیْنَ تَجِیءُ؟ فَاسْئَلِ اللَّهَ أَنْ یُعَلِّمَکَ أَوْ یُرِیَکَ. فَدَعَوْتُ اللَّهَ فَجَاءَ مَلَکٌ فَسَلَّمَ وَ قَالَ: یَا مُحَمَدُ (صلی الله علیه و آله) أَغْمِضْ عَیْنَیْکَ. فَغَمَّضْتُ ثُمَّ قَالَ: إِفْتَحْ فَفَتَحْتُ فَإِذَا أَنَا عِنْدَ شَجَرَهًٍْ فَرَأَیْتُ قُبَّهًًْ مِنْ دُرٍّ بَیْضَاءَ وَ لَهَا بَابٌ مِنْ یَاقُوتٍ أَخْضَرَ وَ قُفْلٌ مِنْ ذَهَبٍ أَحْمَرَ لَوْ أَنَّ جَمِیعَ مَا فِی الدُّنْیَا مِنَ الْإِنْسِ وَ الْجِنِّ وُضِعُوا عَلَی تِلْکَ الْقُبَّهًِْ لَکَانُوا مِثْلَ طَایِرٍ جَالِسٍ عَلَی جَبَلٍ . . . وَ رَأَیْتُ هَذِهِ الْأَنْهَارَ الْأَرْبَعَهًَْ تَجْرِی مِنْ تَحْتِ هَذِهِ الْقُبَّهًِْ فَلَمَّا أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ قَالَ لِی ذَلِکَ الْمَلَکُ: لِمَ لَا تَدْخُلُ فِی الْقُبَّهًِْ؟ قُلْتُ: کَیْفَ أَدْخُلُ وَ عَلَی بَابِهَا قُفْلٌ؟ فَقَالَ لِی: إِفْتَحِ الْقُفْلَ. قُلْتُ: کَیْفَ أَفْتَحُهُ وَ لَیْسَ فِی یَدَی مِفْتَاحٌ؟ قَالَ لِی: فِی یَدِکَ مِفْتَاحُهُ. قُلْتُ: أَیْنَ؟ قَالَ: مِفْتَاحُهُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَدَنَوْتُ وَ قُلْتُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَفُتِحَ الْقُفْلُ وَ دَخَلْتُ فِی الْقُبَّهًِْ فَرَأَیْتُ هَذِهِ الْأَنْهَارَ تَجْرِی مِنْ أَرْبَعَهًِْ أَرْکَانِ الْقُبَّهًِْ فَلَمَّا أَرَدْتُ الْخُرُوجَ مِنْ الْقُبَّهًِْ قَالَ لِی مَلَکٌ: هَلْ نَظَرْتَ وَ رَأَیْتَ؟ قُلْتُ: نَعَمْ. قَالَ: أُنْظُرْ ثَانِیاً فَلَمَّا نَظَرْتُ فَرَأَیْتُ مَکْتُوباً عَلَی أَرْبَعَهًِْ أَرْکَانِ الْقُبَّهًِْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ رَأَیْتُ نَهَرَ الْمَاءِ یَخْرُجُ مِنْ مِیمِ بِسْمِ اللهِ وَ نَهَرَ اللَّبَنِ مِنْ هَاءِ اللهِ وَ نَهَرَ الْخَمْرِ مِنْ مِیمِ الرَّحْمَنِ وَ نَهَرَ الْعَسَلِ یَخْرُجُ مِنْ مِیمِ الرَّحِیمِ فَعَلِمْتُ أَصْلَ هَذِهِ الْأَنْهَارِ الْأَرْبَعَهًِْ مِنَ الْبَسْمَلَهًِْ، فَقَالَ اللَّهُ: یَا مَحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله)! مَنْ ذَکَرَنِی بِهَذِهِ الْأَسْمَاءِ مِنْ أُمَّتِکَ بِقَلْبٍ خَالِصٍ مِنْ رِیَاءٍ وَ قَالَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سَقَیْتُهُ مِنْ هَذِهِ الْأَنْهَارِ الْأَرْبَعَهًِْ. إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی یُسْقِی أَهْلَ الْجَنَّهًِْ یَوْمَ السَّبْتِ مَاءَ الْجَنَّهًِْ، وَ یَوْمَ الْأَحَدِ مِنْ عَسَلِهَا وَ یَوْمَ الْإِثْنَیْنِ یَشْرَبُونَ مِنْ لَبَنِهَا، وَ یَوْمَ الثَّلَاثَاءِ یَشْرَبُونَ مِنْ خَمْرِهَا فَإِذَا شَرِبُوا سَکِرُوا وَ إِذَا سَکِرُوا طَارُوا أَلْفَ عَامٍ حَتَّی یُنْتَهَی الَی جَبَلٍ عَظِیمٍ مِنْ مِسْکٍ أَذْفَرَ فَیَخْرُجُ السَّلْسَبِیلُ مِنْ تَحْتِهِ فَیَشْرَبُونَ مِنْهُ وَ ذلِکَ یَوْمُ الْأَرْبَعََاءِ ثُمَّ یَطِیرُونَ أَلْفَ عَامٍ حَتَّی یُنْتَهَی الَی قَصْرٍ عَقِیقٍ وَ فِیهِ سُرُرٌ مَرْفُوعَهًٌْ وَ أَکْوابٌ مَوْضُوعَهًٌْ کَمَا فِی الْآیَهًِْ فَیَجْلِسُ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ عَلَی سَرِیرٍ فَیَنْزِلُ عَلَیْهِمُ شَرَابُ الزَّنْجَبِیلِ فَیَشْرَبُونَ مِنْهُ وَ ذَلِکَ یَوْمُ الْخَمِیسِ ثُمَّ یَمْطُرُ عَلَیْهِمْ غَیْمٌ أَبْیَضُ الَّذِی خُلِقَ مِنَ الزَّعْفَرَانِ أَلْفَیْ عَامٍ أَلْفَ عَامٍ حُلَلٌ وَ أَلْفَ عَامٍ جَوْهَرٌ وَ یَتَعَلَّقُ بِکُلِّ جَوْهَرٍ حُورٌ عِیْنٌ ثُمَّ یَطِیرُونَ أَلْفَ عَامٍ حَتَّی یَنْتَهُوا الَی مَقْعَدِ صِدْقٍ وَ ذلِکَ یَوْمُ الْجُمُعَهًِْ وَ یَقْعُدُونَ عَلَی مَائِدَهًِْ الْخُلْدِ وَ یَنْزِلُ عَلَیْهِمُ الرَّحِیقُ الْمَخْتُومُ خِتامُهُ مِسْکٌ فَیَشْرَبُونَهُ وَ قَالَ: وَ هُمْ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ وَ یَجْتَنِبُونَ الْمَعَاصِیَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) در شب معراج، تمامی بهشت‌ها بر من عرضه شد در میان آن‌ها چهار نهر مشاهده کردم نهری از آب، نهری از شیر، نهری از شراب و نهری از عسل؛ خداوند فرموده است: در آن نهرهایی از آب صاف و خالص که بدبو نشده، و نهرهایی از شیر که طعم آن دگرگون نگشته، و نهرهایی از شراب [طهور] که مایه‌ی لذّت نوشندگان است، و نهرهایی از عسل مصفّاست، و برای آن‌ها در آن از همه‌ی انواع میوه‌ها وجود دارد و [از همه بالاتر] آمرزشی است از سوی پروردگارشان! آیا این‌ها همانند کسانی هستند که همیشه در آتش دوزخند و از آب جوشان نوشانده می‌شوند که اندرونشان را از هم متلاشی می‌کند؟! (محمّد/۱۵). گفتم: «ای جبرئیل! این نهرها از کجا آمده و به کجا می‌روند»؟ گفت: «به حوض کوثر می‌روند ولی نمی‌دانم از کجا می‌آیند، از خداوند بخواه تا تو را آگاه ساخته یا به تو نشان دهد». من نیز از خدا خواستم؛ در این حال فرشته‌ای آمد و سلام کرد و گفت: «ای محمّد (صلی الله علیه و آله)! چشمانت را ببند»! من نیز چشمانم را بستم؛ سپس گفت: «چشمانت را باز کن». من نیز باز کردم و خود را کنار درختی دیدم و قُبّه‌ای از مروارید درخشان مشاهده کردم که دری از یاقوت سبز و قفلی از طلای سرخ داشت؛ اگر تمام انسان‌ها و جنّیانی که در دنیا هستند بر روی آن قبّه قرار گیرند همچون پرنده‌ای خواهند بود که بر کوهی نشسته یا بادامی که در دریایی افتاده باشد؛ و این نهرهای چهارگانه را دیدم که از زیر این قبّه جاری شده‌اند. هنگامی‌که خواستم برگردم همان فرشته به من گفت: «چرا داخل قبّه نمی‌شوی»؟ گفتم: «چگونه داخل شوم با اینکه قفلی بر در آن است»؟ فرشته گفت: «قفل را باز کن»! گفتم: «چگونه بازش کنم با اینکه کلیدی در دست ندارم»؟ گفت: «کلیدش در دستان توست»! گفتم: «کجاست»؟ گفت: «کلیدش بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ است». پس نزدیک شدم و بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ گفتم، قفل بازگشت و داخل قبّه شدم و دیدم که این نهرها از چهار رکنِ قبّه جاری هستند. هنگامی‌که خواستم از قبّه خارج شوم فرشته‌ای به من گفت: «آیا نگاه کردی و دیدی»؟ گفتم: «آری»! گفت: «دوباره نگاهی بیانداز». چون نگاه کردم دیدم بر روی چهار رکن قبّه نوشته شده بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ. و دیدم نهر آب از میم بِسْمِ اللهِ و نهر شیر از هاء الله و نهر شراب از میم الرَّحمن و نهر عسل از میم الرَّحیم خارج می‌شود، دانستم که سرچشمه‌ی این چهار نهر از بِسْمِ اللهِ است. [در این حال] خداوند فرمود: «ای محمّد! هرکس از امّتت با نیّتی خالص مرا به این نام‌ها بخواند و بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ بگوید او را از این نهرهای چهارگانه سیراب خواهم نمود». خداوند روز شنبه، اهل بهشت را از آب بهشت و روز یکشنبه از عسل بهشت سیراب می‌فرماید و روز دوشنبه از شیر بهشت و روز سه شنبه از شراب بهشت می‌نوشند چون [از شراب] بنوشند مست گردند و چون مست گردند هزار سال به پرواز درآیند تا در نهایت به کوهی بلند از مُشک خوشبو رسند که چشمه‌ی «سلسبیل» (نام چشمه‌ای در بهشت) از زیر آن جاری می‌گردد و آن‌ها از آن چشمه می‌نوشند و این در روز چهارشنبه خواهد بود. آنگاه هزارسال دیگر به پرواز درآیند تا به قصری [ساخته‌شده] از سنگ عقیق رسند که در آن تخت‌های زیبای بلند و پیاله‌هایی نهاده شده است، چنانکه در آیه: در آن تخت‌های زیبای بلندی است، و قدح‌هایی [از شراب طهور] نهاده شده. (غاشیه/۱۴۱۳) به آن اشاره گردیده است، پس هرکدام از ایشان بر تختی نشیند و بر آن‌ها شراب زنجبیل فرود آید و از آن بنوشند و این در روز پنج‌شنبه خواهد بود. آنگاه ابری سفید که از زعفران تشکیل شده است دوهزار سال بر ایشان باریدن گیرد، هزارسال زیور و هزار سال گوهر بر آن‌ها ببارد که بر هر گوهر، حورالعینی آویزان است؛ آنگاه هزارسال دیگر به پرواز درآیند تا در نهایت به جایگاه راستین [اشاره به آیه: در جایگاه صدق نزد خداوند حاکم مقتدر. (قمر/۵۵)] رسند و این در روز جمعه خواهد بود و بر سفره‌ی جاودانگی نشینند و شراب زلال دست نخورده و سربسته‌ای که مهری از مُشک بر آن نهاده شده [اشاره به آیات: آن‌ها از شراب طهور دست‌نخورده و مهر شده‌ای سیراب می‌شوند. مُهری که بر آن نهاده شده از مشک است؛ و مشتاقان باید برای این [نعمت‌های بهشتی] بر یکدیگر پیشی‌گیرند. (مطفّفین/۲۶۲۵)] بر ایشان فرود آید و از آن بنوشند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «این‌ها کسانی هستند که اعمال صالح انجام می‌دهند و از گناهان پرهیز می‌کنند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۲۸ بحرالعرفان، ج ۱، ص ۴۴

الصّادق (علیه السلام)- هِیَ سَبْعُ آیَاتٍ مِنْهَا بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

امام صادق (علیه السلام) سوره‌ی حمد هفت آیه دارد و بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ یکی از آن‌هاست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۰ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۱۵۷/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۵/ البرهان/ العیاشی، ج۱، ص۱۹/ نورالثقلین

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنِ الْحَسَنِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ الْعَسْکَرِیِّ عَنْ آبَائِهِ عَنْ أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قِیلَ لِأَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَخْبِرْنَا عَنْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَهِیَ مِنْ فَاتِحَهًِْ الْکِتَابِ فَقَالَ: نَعَمْ. کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقْرَؤُهَا وَ یَعُدُّهَا آیَهًًْ مِنْهَا وَ یَقُولُ فَاتِحَهًُْ الْکِتَابِ هِیَ السَّبْعُ الْمَثَانِی.

امام علی (علیه السلام) امام حسن عسکری (علیه السلام) از پدرانش از امام علی (علیه السلام) نقل می‌کند: به امیرالمؤمنین (علیه السلام) گفتند: «ای امیرمؤمنان! ما را از بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ که آیا جزء فاتحة الکتاب است، خبر بده». فرمود: «بلی! رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آن را قرائت می‌فرمود و یک آیه از فاتحة الکتاب می‌شمرد و می‌فرمود که فاتحة الکتاب سبع المثانی است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۲ وسایل الشیعه ، ج۶، ص۵۹/ نورالثقلین

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آیَهًٌْ مِنْ فَاتِحَهًِْ الْکِتَابِ وَ هِیَ سَبْعُ آیَاتٍ تَمَامُهَا بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

امام علی (علیه السلام) همانا بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ آیه‌ای از فاتحة الکتاب است. و این سوره شامل هفت آیه است که همه‌ی آن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۲ وسایل الشیعه ، ج۶، ص۵۹/ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۴۸/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ مُعَاوِیَهًَْ‌بْنِ‌عَمَّارٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام): إِذَا قُمْتُ لِلصَّلَاهًِْ أَقْرَأُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فِی فَاتِحَهًِْ الْکِتَابِ؟ قَالَ: نَعَمْ. قُلْتُ: فَإِذَا قَرَأْتُ فَاتِحَهًَْ الْکِتَابِ أَقْرَأُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ مَعَ السُّورَهًِْ؟ قَالَ: نَعَم.

امام صادق (علیه السلام) معاویه‌بن‌عمّار گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض ‎کردم: «هنگامی‌که می‌خواهم نماز بخوانم آیا بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را در ابتدای سوره‌ی حمد بخوانم»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «آری بخوان»! عرض کردم: «سوره‌ی حمد را که خواندم با سوره‌ی بعدی نیز بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را بخوانم»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «آری بخوان»!

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۲ نورالثقلین/ الإستبصار، ج۱، ص۳۱۱

الباقر (علیه السلام)- عَن فُرَاتِ‌بنِ‌أَحنَف عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) إِذَا قَرَأْتَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَلَا تُبَالِی أَنْ لَا تَسْتَعِیذَ.

امام باقر (علیه السلام) فرات‌بن‌أحنف از امام باقر (علیه السلام) نقل کرده است: هنگامی‌که بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را گفتی اشکالی ندارد که استعاذه (أَعُوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّیْطَانِ الرَّجِیم) را نگویی.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۶

الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الْحَسَنِ‌بْنِ‌السَّرِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) لَا تَکْتُبْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ لِفُلَانٍ وَ لَا بَأْسَ أَنْ تَکْتُبَ عَلَی ظَهْرِ الْکِتَابِ لِفُلَان.

امام صادق (علیه السلام) حسن‌بن‌سریّ از امام صادق (علیه السلام) نقل کرده است که فرمود: ننویس بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ برای فلانی! و اشکالی ندارد که پشت نامه بنویسی برای فلانی.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴ کافی، ج۲، ص۶۷۳/ نورالثقلین

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عن ابی‌عبدالله (علیه السلام) کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِذَا صَلَّی بِالنَّاسِ جَهَرَ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ فَتَخَلَّفَ مَنْ خَلْفَهُ مِنَ الْمُنَافِقِینَ عَنِ الصُّفُوفِ فَإِذَا جَازَهَا فِی السُّورَهًِْ عَادُوا إِلَی مَوَاضِعِهِمْ وَ قَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ: إِنَّهُ لَیُرَدِّدُ اسْمَ رَبِّهِ تَرْدَاداً إِنَّهُ لَیُحِبُّ رَبَّهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ؛ وَ إِذا ذَکَرْتَ رَبَّکَ فِی الْقُرْآنِ وَحْدَهُ ... .

امام صادق (علیه السلام) پیامبر خدا (صلی الله علیه و آله) وقتی همراه مردم نماز می‌خواند آیه‌ی بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ را با صدای بلند قرائت می‌کرد و منافقان که پشت سر حضرت ایستاده بودند از صف‌های نماز کنار می‌رفتند و وقتی قرائت آیه تمام می‌شد به‌جای خود باز می‌گشتند و به همدیگر می‌گفتند: «محمّد (صلی الله علیه و آله) نام پروردگارش را بسیار ذکر می‌کند حتماً بسیار او را دوست دارد، و خدا این آیه را نازل کرد: و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد می‌کنی، آن‌ها پشت می‌کنند و از تو روی بر می‌گردانند. (اسراء/۴۶).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۷۴/ العیاشی، ج۲، ص۲۹۵

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَمْرِوبْنِ‌شِمْرٍ قَال سَأَلْتُ جَعْفَرَبْنَ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) إِنِّی أَؤُمُّ قَوْمِی فَأَجْهَرُ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ. قَالَ: نَعَمْ حَقٌّ فَاجْهَرْ بِهَا قَدْ جَهَرَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله). ثُمَّ قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) کَانَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ صَوْتاً بِالْقُرْآنِ فَإِذَا قَامَ مِنَ اللَّیْلِ یُصَلِّی جَاءَ أَبُوجَهْلٍ وَ الْمُشْرِکُونَ یَسْتَمِعُونَ قِرَاءَتَهُ فَإِذَا قَالَبِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَضَعُوا أَصَابِعَهُمْ فِی آذَانِهِمْ وَ هَرَبُوا فَإِذَا فَرَغَ مِنْ ذَلِکَ جَاءُوا فَاسْتَمَعُوا وَ کَانَ أَبُوجَهْلٍ یَقُولُ: إِنَّ ابْنَ‌أَبِی‌کَبْشَهًَْ لَیُرَدِّدُ اسْمَ رَبِّهِ إِنَّهُ لَیُحِبُّهُ. فَقَالَ جَعْفَرٌ (علیه السلام): صَدَقَ وَ إِنْ کَانَ کَذُوباً. قَالَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ: وَ إِذا ذَکَرْتَ رَبَّکَ فِی الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلی أَدْبارِهِمْ نُفُوراً وَ هُوَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

امام صادق (علیه السلام) عمروبن‌شمر گوید: از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: «من در میان قبیله‌ام امام جماعت هستم و بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ را [در نماز] با صدای بلند می‌گویم آیا این کار درست است»؟ امام (علیه السلام) فرمود: «آری! درست است، بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ را با صدای بلند بگو، چراکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) چنین می‌کرد». آنگاه در ادامه فرمود: «رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در تلاوت قرآن، از خوش صداترین مردم بود؛ هنگامی‌که در شب به نماز می‌ایستاد ابوجهل و سایر مشرکان می‌آمدند و به قرائت او گوش فرا می‌دادند، همین‌که بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ را می‌گفت آن‌ها انگشتانشان را در گوش‌هایشان کرده و فرار می‌کردند و چون گفتن: بِسْمِ اللهِ را تمام می‌کرد، آن‌ها برگشته و گوش فرا می‌دادند؛ و ابوجهل پیوسته می‌گفت: «ابن ابی‌کبشه [لقبی که مشرکان از روی عناد به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) داده بودند] پیوسته نام پروردگارش را تکرار می‌کند، او حقّاً پروردگارش را دوست دارد». امام صادق (علیه السلام) در اینجا فرمود: «اگر چه ابوجهل انسان دروغگویی بود امّا در این مورد راست گفت». و فرمود: «به همین خاطر بود که خداوند نازل فرمود: و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد می‌کنی، آن‌ها پشت می‌کنند و از تو روی بر می‌گردانند. (اسراء/۴۶) که مراد [از یاد پروردگار] بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۶ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۱۸۵/ بحارالأنوار، ج۱۸، ص۲۳۸/ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۸۴

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الْآیَهًُْ الَّتِی یَقُولُ فِیهَا وَ إِذا ذَکَرْتَ رَبَّکَ فِی الْقُرْآنِ وَحْدَهُ وَلَّوْا عَلی أَدْبارِهِمْ نُفُوراً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ همانا آیه‌ای است که خداوند عزّوجلّ درباره‌اش فرمود: و هنگامی که پروردگارت را در قرآن به یگانگی یاد می‌کنی، آن‌ها پشت می‌کنند و از تو روی بر می‌گردانند. (اسراء/۴۶)

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۸/ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۱۶۶/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ یُقْبِلُ قَوْمٌ عَلَی نَجَائِبَ مِنْ نُورٍ یُنَادُونَ بِأَعْلَی أَصْوَاتِهِمْ الْحَمْدُ للهِ الَّذِی صَدَقَنا وَعْدَهُ وَ أَوْرَثَنَا الْأَرْضَ نَتَبَوَّأُ مِنَ الْجَنَّةِ حَیْثُ نَشاءُ قَالَ: فَتَقُولُ الْخَلَائِقُ هَذِهِ زُمْرَهًُْ الْأَنْبِیَاءِ (علیهم السلام) فَإِذَا النِّدَاءُ مِنْ قِبَلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ هَؤُلَاءِ شِیعَهًُْ عَلِیِّ‌بْنِ‎أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) فَهُمْ صَفْوَتِی مِنْ عِبَادِی وَ خِیَرَتِی مِنْ بَرِیَّتِی فَتَقُولُ الْخَلَائِقُ إِلَهَنَا وَ سَیِّدَنَا بِمَا نَالُوا هَذِهِ الدَّرَجَهًَْ فَإِذَا النِّدَاءُ مِنَ اللَّهِ بِتَخَتُّمِهِمْ فِی الْیَمِینِ وَ صَلَاتِهِمْ إِحْدَی وَ خَمْسِینَ وَ إِطْعَامِهِمُ الْمِسْکِینَ وَ تَعْفِیرِهِمُ الْجَبِینَ وَ جَهْرِهِمْ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ.

امام صادق (علیه السلام) روز قیامت که می‌شود گروهی از مردم بر شترانی نورانی وارد می‌شوند و با صدای رسایشان فریاد می‌زنند: حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که به‌وعده‌ی خویش درباره‌ی ما وفا کرد و زمین [بهشت] را میراث ما قرار داد که هرجا را بخواهیم منزلگاه خود قرار دهیم. (زمر/۷۴)». دیگران [با دیدن آن‌ها] می‌گویند: «ایشان جماعت پیامبرانند»! در این هنگام ندایی از طرف خداوند عزّوجلّ به گوش می‌رسد: «اینان شیعیان علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) می‌باشند که بندگان برگزیده و آفریدگان نیک من هستند». می‌گویند: «ای معبود و مولای ما! چگونه ایشان به این مقام و منزلت رسیده‌اند»؟ ندای الهی در جواب می‌گوید: «به‌واسطه‌ی انگشتر [عقیق] در دست راست کردن و به‌جاآوردن پنجاه‌ویک رکعت نماز [هفده رکعت نمازهای واجب و سی‌وچهار رکعت نمازهای نافله] و غذا دادن به فقیران و پیشانی بر خاک مالیدن [در حال سجده] و با صدای بلند گفتن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۷۹/ أعلام الدین، ص۴۴۷؛ بتفاوت لفظی

الصّادق (علیه السلام)- قَالَ إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام): فَبِمَا تُعْرَفُ شِیعَهًُْ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام)؟ قَالَ: بِصَلَاهًِْ إِحْدَی وَ خَمْسِینَ وَ الْجَهْرِ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ الْقُنُوتِ قَبْلَ الرُّکُوعِ وَ تَعْفِیرِ الْجَبِینِ وَ التَّخَتُّمِ بِالْیَمِین.

امام صادق (علیه السلام) ابراهیم (علیه السلام) عرض کرد: «شیعه علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) چگونه شناخته می‌شود»؟ خداوند فرمود: «با به‌جاآوردن پنجاه‌ویک رکعت نماز و با صدای بلند گفتن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ و قنوت خواندن پیش از رکوع و پیشانی بر خاک مالیدن [در حال سجده] و انگشتر [عقیق] در دست راست کردن».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۸۰

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ صَفْوَانَ الْجَمَّالِ قَالَ: صَلَّیْتُ خَلْفَ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَیَّاماً فَکَانَ إِذَا کَانَتْ صَلَاهًٌْ لَا یُجْهَرُ فِیهَا جَهَرَ بِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ وَ کَانَ یَجْهَرُ فِی السُّورَتَیْنِ جَمِیعا.

امام صادق (علیه السلام) صفوان جمّال گوید: چند روز با امام صادق (علیه السلام) نماز جماعت خواندم. موقعی که نماز ظهر و عصر می‌شد، امام (علیه السلام) با صدای بلند می‌گفت: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ و سوره‌ی حمد را آهسته می‌خواند سپس با صدای بلند می‌گفت: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ و آهسته یک سوره‌ی قرآن تلاوت می‌کرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۰ نورالثقلین/ کافی، ج۳، ص۳۱۵

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ رَجَاءِ‌بْنِ‌أَبِی‌الضَّحَّاک عَنِ الرِّضَا (علیه السلام) أَنَّهُ کَانَ یَجْهَرُ بِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ فِی جَمِیعِ صَلَوَاتِهِ بِاللَّیْلِ وَ النَّهَار.

امام رضا (علیه السلام) رجاءبن‌ضحاک گوید: امام رضا (علیه السلام) در تمامی نمازهای روز و شبش بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را بلند می‌خواند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۰ نورالثقلین/ وسایل الشیعه ، ج۶، ص۷۶

الصّادق (علیه السلام)- الْإِجْهَارُ {بِ} بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ فِی الصَّلَاهًِْ وَاجِب.

امام صادق (علیه السلام) بلند خواندن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ در نمازها واجب است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۰ نورالثقلین/ وسایل الشیعه ، ج۶، ص۷۶

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ الْأَکْبَرِ وَ مَا بَیْنَهُ وَ بَیْنَ اسْمِ اللَّهِ الْأَکْبَرِ إِلَّا کَمَا بَیْنَ سَوَادِ الْعَیْنِ وَ بَیَاضِهَا مِنَ الْقُرْبِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) بِسْمِ اللهِِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسمی از اسم‌های خداوند متعال است که بزرگترین نام‌هاست و میان بِسْمِ اللهِِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ و میان اسم خدای اعظم فاصله‌ای به نزدیکی سیاهی چشم به سفیدی آن است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۰ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۲۵/ مهج الدعوات، ص۳۱۹/ نورالثقلین

الرّضا (علیه السلام)- بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَقْرَبُ إِلَی اسْمِ اللَّهِ الْأَعْظَمِ (مِنْ بَیَاضِ الْعَیْنِ إِلَی سَوَادِهَا).

امام رضا (علیه السلام) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ به اسم اعظم، از سفیدی چشم به سیاهی‌اش نزدیک‌تر است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۲ دلایل الإمامه ، ص۲۲۲/ وسایل الشیعه ، ج۶، ص۶۰

الصّادق (علیه السلام)- بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسْمُ اللَّهِ الْأَکْبَرُ أَوْ قَالَ الْأَعْظَمُ.

امام صادق (علیه السلام) بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ اسم اکبر خداست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۲ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۲۲۳/ مهج الدعوات، ص۳۱۶/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ مُقَطَّعٌ فِی أُمِ الْکِتَاب.

الصّادق (علیه السلام)- اسْمُ اللَّهِ الْأَعْظَمُ مُقَطَّعٌ فِی أُمِ الْکِتَاب.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۲ البرهان/ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، ص۱۰۴

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَقُولُوا عِنْدَ افْتِتَاحِ کُلِّ أَمْرٍ صَغِیرٍ أَوْ عَظِیمٍ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ أَیْ أَسْتَعِینُ عَلَی هَذَا الْأَمْرِ بِاللَّهِ الَّذِی لَا تَحِقُّ الْعِبَادَهًُْ لِغَیْرِهِ الْمُغِیثِ إِذَا اسْتُغِیثَ وَ الْمُجِیبِ إِذَا دُعِیَ.

امام علی (علیه السلام) در آغاز هر مطلب کوچک و بزرگی، بگویید: بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ که در واقع، چنین گفته‌اید: بر این کار، استعانت و یاری از خدا می‌طلبم. خدایی که پرستش و بندگی غیر او، جایز نیست! خدایی که هر آنگاه که از او دادخواهی شود، دادرس است! هرگاه خوانده شود، پذیرا و جوابگوست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۰/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۲؛ فیه: «فقولوا عند افتتاح کل امر صغیرا و عظیم» محذوفٌ/ بحارالأنوار، ج۳، ص۴۱/ الإمام العسکری، ص۲۱/ معانی الأخبار، ص۴

الصّادق (علیه السلام)- رَوَی یُونُسُ‌بْنُ‌عَبْدِ‌الرَّحْمَنِ عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: ... فَإِذَا صَلَّی الْجُمُعَهًَْ قَال: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ وَ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی خَشَعَتْ لَهُ الْأَصْوَاتُ وَ عَنَتْ لَهُ الْوُجُوهُ وَ ذَلَّتْ لَهُ النُّفُوسُ وَ وَجِلَتْ لَهُ الْقُلُوبُ مِنْ خَشْیَتِکَ.

امام صادق (علیه السلام) از دعاهای برآورده شدن حاجت‌ها در روز جمعه: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ وَ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی خَشَعَتْ لَهُ الْأَصْوَاتُ وَ عَنَتْ لَهُ الْوُجُوهُ وَ ذَلَّتْ لَهُ النُّفُوسُ وَ وَجِلَتْ لَهُ الْقُلُوبُ مِنْ خَشْیَتِکَ ... .

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۲ بحارالأنوار، ج۸۷، ص۴۴

الصّادق (علیه السلام)- أَنَّ مَنْ کَانَتْ لَهُ حَاجَهًٌْ فَلْیَصُمْ یَوْمَ الْأَرْبِعَاءِ ... قَالَ: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ الَّذِی مَلَأَتْ عَظَمَتُهُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَسْأَلُکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الَّذِی‌عَنَتْ لَهُ الْوُجُوهُ وَ خَشَعَتْ لَهُ الْأَبْصَارُ وَ وَجِلَتِ الْقُلُوبُ مِنْ خَشْیَتِه.

امام صادق (علیه السلام) هرکس حاجتی دارد روز چهارشنبه، پنجشنبه و جمعه را روزه بگیرد ... و این دعا را بخواند: اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ عالِمُ الْغَیْبِ وَ الشَّهادَةِ الرَّحْمنُ الرَّحِیمُ الَّذِی لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ لا تَأْخُذُهُ سِنَةٌ وَ لا نَوْمٌ الَّذِی مَلَأَتْ عَظَمَتُهُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَسْأَلُکَ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ الَّذِی لَاإِلَهَ‌إِلَّا هُوَالَّذِی‌عَنَتْ لَهُ‌الْوُجُوهُ وَ خَشَعَتْ لَهُ الْأَبْصَارُ وَ وَجِلَتِ الْقُلُوبُ مِنْ خَشْیَتِه ... .

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۴ بحارالأنوار، ج۸۷، ص۷۱

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ‌اللَّهِ‌بْنِ‌سِنَانٍ قَال: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) عَنْ تَفْسِیرِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ قَالَ: الْبَاءُ بَهَاءُ اللَّهِ وَ السِّینُ سَنَاءُ اللَّهِ وَ الْمِیمُ مَجْدُ اللَّهِ.

امام صادق (علیه السلام) عبدالله‌بن‌سنان گوید: از امام صادق (علیه السلام) تفسیر بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ را پرسیدم، فرمود: «باء بهاء [روشنی] خدا و سین سناء [رفعت] خداست و میم مجد (بزرگواری) خداست».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۴ الکافی، ج۱، ص۱۱۴/ التوحید، ص۲۳۰/ العیاشی، ج۱، ص۲۲/ المحاسن، ج۱، ص۲۳۸/ معانی الأخبار، ص۳/ البرهان/ نورالثقلین

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ ابْنِ‌عَبَّاس (رحمة الله علیه) ... فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ‌بْنُ‌سَلَامٍ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) فَأَخْبِرْنِی أَیُّ شَیْءٍ مُبْتَدَأُ الْقُرْآنِ وَ أَیُّ شَیْءٍ مُؤَخَّرُهُ؟ قَالَ: مُبْتَدَؤُهُ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم وَ مُؤَخَّرُهُ أَبْجَدْ. قَالَ: مَا تَفْسِیرُ أَبْجَدْ؟ قَالَ: الْأَلِفُ آلَاءُ اللَّهِ وَ الْبَاءُ بَهَاءُ اللَّهِ وَ الْجِیمُ جَمَالُ اللَّهِ وَ الدَّالُّ دِینُ اللَّهِ وَ إِدْلَالُهُ عَلَی الْخَیْرِ هَوَّزْ الْهَاوِیَهًُْ حُطِّی حُطُوطُ الْخَطَایَا وَ الذُّنُوبِ سَعْفَصْ صَاعاً بِصَاعٍ حَقّاً بِحَقٍّ فَصّاً بِفَصٍّ یَعْنِی جَوْراً بِجَوْرٍ قَرَشَتْ سَهْمُ اللَّهِ الْمُنْزَلُ فِی کِتَابِهِ الْمُحْکَمِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سُنَّهًُْ اللَّهِ سَبَقَتْ رَحْمَهًُْ اللَّهِ غَضَبَه.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) از ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) نقل است: ابن‌سلام گفت: «یا محمّد (صلی الله علیه و آله)! بگو ببینم ابتدای قرآن و انتهای آن چیست»؟ فرمود: «ابتدای آن بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ است و آخر آن ابجد است». گفت: «تفسیر ابجد چیست»؟ فرمود: «الف، آلاء و نعمت‌های خدا است و باء، بها الله و جیم، جمال الله و دال، دین الله و راهنمایی خدا به خیر و نیکی است. هوز؛ هاویه است. حطی؛ از بین رفتن گناهان و خطاها است. سعفص؛ یک‌من به یک‌من، یک‌پیمانه به یک‌پیمانه و یک‌نگین به یک‌نگین [است] یعنی هرطور باشد معادل همان. قرشت؛ سهم خداست که در کتاب محکم او تعیین شده. بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ سنّت خدا است که رحمتش بر غضب او سبقت گرفته است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۳۸

العسکری (علیه السلام)- بِسْمِ اللهِ أَیْ أَسْتَعِینُ عَلَی أُمُورِی کُلِّهَا بِاللَّهِ.

امام عسکری (علیه السلام) ِبِسْمِ اللهِ یعنی در تمامی امورم، از خدا یاری می‌طلبم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶ وسایل الشیعه ، ج۷، ص۱۶۹/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۰

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَن ابنِ‌عَبَّاس (رحمة الله علیه) أَنَّهُ شَرَحَ لَهُ فِی لَیْلَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ مِنْ حِینَ أَقْبَلَ ظَلَامُهَا حَتَّی أَسْفَرَ صَبَاحُهَا فِی شَرْحِ الْبَاءِ مِنْ بِسْمِ اللَّهِ وَ لَمْ یَتَقَدَّمْ إِلَی السِّینِ وَ قَالَ: لَوْ شِئْتُ لَأَوْقَرْتُ أَرْبَعِینَ بَعِیراً مِنْ شَرْحِ بِسْمِ اللَّهِ.

امام علی (علیه السلام) ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) به نقل از حسن بصری: امام علی (علیه السلام) در یک شب از ابتدای آن تا سپیده دم، [فقط معنای] باء ِبِسْمِ اللهِ را برای او شرح داده و به سین آن نرسید و فرمود: «اگر بخواهم می‌توانم بار چهل شتر را از شرح ِبِسْمِ اللهِ سنگین کنم».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶ بحارالأنوار، ج۴۰، ص۱۸۶/ کشف الغمه ، ج۱، ص۱۳۰؛ بتفاوت لفظی

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَن عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَا نُقطَهُ تَحتَ البَاءِ.

امام علی (علیه السلام) من نقطه‌ی زیر باء ِبِسْمِ اللهِ هستم.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۸ بحرالعرفان، ج۱، ص۳۹/ مجموعه الرسایل، ج۲، ص۲۷۷

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَن ابْنُ‌عَبَّاس (رحمة الله علیه) حَدَّثَنِی أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فِی بَاءِ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ مِنْ أَوَّلِ اللَّیْلِ إِلَی الْفَجْرِ لَمْ یَتِم.

امام علی (علیه السلام) ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) گوید: امیرمؤمنان (علیه السلام) درباره‌ی «باء» بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ از آغاز شب تا سپیده‌دم برایم سخن گفت و گفتارش به پایان نرسید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۸ نهج الحق، ص۲۳۸

الرّضا (علیه السلام)- عَلِیِّ‌بْنِ‌فَضَّالٍ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَأَلْتُ الرِّضَا عَلِیَّ‌بْنَ‌مُوسَی (علیه السلام) عَنْ بِسْمِ اللهِ. فَقَالَ: مَعْنَی قَوْلِ الْقَائِلِ بِسْمِ اللهِ أَیْ أَسِمُ عَلَی نَفْسِی سِمَهًًْ مِنْ سِمَاتِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ هِیَ الْعِبَادَهًُْ. قَالَ: فَقُلْتُ لَهُ: مَا السِّمَهًُْ؟ قَالَ: هِیَ الْعَلَامَهًْ.

امام رضا (علیه السلام) علی‌بن‌فضّال از پدرش نقل می‌کند که گفت: از امام رضا (علیه السلام) درباره‌ی بِسْمِ اللهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ پرسیدم، ایشان فرمود: «معنای سخن کسی که می‌گوید: بِسْمِ اللهِ این است: نشانه‌ای از نشانه‌های خداوند را که همان پرستش اوست، بر خود می‌نهم». عرض کردم: «نشانه چیست»؟ فرمود: «علامت».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۸ التوحید، ص۲۲۹/ معانی الأخبار، ص۳/ نورالثقلین/ البرهان

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- کِتَابِ إِرْشَادِ الْقُلُوبِ، فِیمَا کَتَبَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) إِلَی مَلِکِ الرُّومِ حِینَ سَأَلَهُ عَنْ تَفْسِیرِ فَاتِحَهًِْ الْکِتَاب: فَأَمَّا سُؤَالُکَ عَنِ اسْمِ اللَّهِ تَعَالَی فَإِنَّهُ اسْمٌ فِیهِ شِفَاءٌ مِنْ کُلِّ دَاءٍ وَ عَوْنٌ عَلَی کُلِّ دَوَاءٍ.

امام علی (علیه السلام) امام علی (علیه السلام) به پادشاه روم که از تفسیر فاتحة الکتاب پرسیده بود، نوشت: امّا پرسش تو از نام خدا؛ همانا آن اسمی است که درمان همه‌ی دردهاست، کمک هر دارویی است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۰ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۵۹

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌سِنَانٍ قَالَ: سَأَلْتُهُ یَعْنِی الرِّضَا (علیه السلام) عَنِ الِاسْمِ، مَا هُوَ؟ فَقَالَ: صِفَهًٌْ لِمَوْصُوف.

امام رضا (علیه السلام) محمّدبن‌سنان گوید: از امام رضا (علیه السلام) پرسیدم: «اسم چیست»؟ ایشان فرمود: «صفتی است برای موصوف».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۰ البرهان/ عیون اخبار الرّضا (ج۱، ص۱۲۹

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- اللَّهُ أَعْظَمُ اسْمٍ مِنْ أَسْمَاءِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ هُوَ الِاسْمُ الَّذِی لَا یَنْبَغِی أَنْ یُسَمَّی بِهِ غَیْرُ اللَّهِ وَ لَنْ یُسَمَّ بِهِ مَخْلُوق.

امام علی (علیه السلام) الله، برترین اسم در میان اسم‌های خداوند عزّوجلّ است؛ و آن اسمی است که سزاوار نیست کسی جز الله بدان نامیده شود و هیچ آفریده‌ای این اسم را نگیرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۲ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۲/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۴/ الإمام العسکری، ص۲۷/ نورالثقلین/ البرهان/ التوحید، ص۲۳۰

الصّادق (علیه السلام)- فِی عَوَالِمِ الْعُلُومِ قَالَ رَجُلٍ لِجَعْفَرِبْنِ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام): مَا الدَّلِیلُ عَلَی اللَّهِ؟ وَ لَا تُذَکِّرْ لِیَ الْعَالَمَ وَ الْعَرَضَ وَ الْجَوْهَرَ. فَقَالَ لَهُ: هَلْ رَکِبْتَ الْبَحْرَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَهَلْ عَصَفَتْ بِکُمُ الرِّیحُ حَتَّی خِفْتُمُ الْغَرَقَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: قَالَ: فَهَلِ انْقَطَعَ رَجَاؤُکَ مِنَ الْمَرْکَبِ وَ الْمَلَّاحِینَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَهَلْ تَتَبَّعَتْ نَفْسُکَ أَنَّ ثَمَّ مَنْ یُنْجِیکَ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَإِنَّ ذَاکَ هُوَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی، قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِیَّاهُ و إِذا مَسَّکُمُ الضُّرُّ فَإِلَیْهِ تَجْئَرُونَ.

امام صادق (علیه السلام) در عوالم العلوم آمده است: مردی به امام صادق (علیه السلام) عرض کرد: «چه چیزی بر وجود خدا دلالت دارد؟ برایم از عالم و عرض و جوهر چیزی مگو». ایشان فرمود: «آیا دریانوردی کرده‌ای»؟ عرض کرد: «بله»! فرمود: «و آیا شده بادی سهمگین بر شما بوزد، آن چنان که در هراس از غرق‌شدن بیافتید»؟ عرض کرد: «بله»! فرمود: «و آیا امیدت از کشتی و دریانوردان قطع شده است»؟ عرض کرد: «بله»! فرمود: «آیا در دل نداشتی که کسی وجود دارد و نجاتت می‌دهد»؟ عرض کرد: «بله»! فرمود: «او همان خداوند سبحانه و تعالی است». خداوند عزّوجلّ فرمود: جز او، تمام کسانی را که [برای حلّ مشکلات خود] می‌خوانید، فراموش می‌کنید. (اسراء/۶۷) و هنگامی که ناراحتی به شما رسد، فقط او را می‌خوانید! (نحل/۵۳).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۲ البرهان

الکاظم (علیه السلام)- عَن الْحَسَنِ‌بْنِ‌رَاشِدٍ عَنْ أَبِی‌الْحَسَنِ مُوسَی‌بْنِ‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ مَعْنَی اللَّهِ؟ قَالَ: اسْتَوْلَی عَلَی مَا دَقَ وَ جَل.

امام کاظم (علیه السلام) حسن‌بن‌راشد گوید: از امام کاظم (علیه السلام) درباره‌ی معنی الله پرسیدم؛ ایشان فرمود: «بر تمام امور کوچک و بزرگ مستولی (چیره) شد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۲ نورالثقلین/ البرهان/ التوحید، ص۲۳۰

الصّادق (علیه السلام)- اسْمُ اللَّهِ غَیْرُ اللَّهِ وَ کُلُ شَیْءٍ وَقَعَ عَلَیْهِ اسْمُ شَیْءٍ فَهُوَ مَخْلُوقٌ مَا خَلَا اللَّه.

امام صادق (علیه السلام) اسم خدا غیر خداست و هر آنچه نام «چیز» بر او صادق باشد مخلوق است جز خدا.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۴ نورالثقلین/ التوحید، ص۱۴۲

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- الرَّحْمَنِ الَّذِی یَرْحَمُ بِبَسْطِ الرِّزْقِ عَلَیْنَا.

امام علی (علیه السلام) الرَّحْمَنِ؛ بخشنده‌ای که با فراخی روزی بر ما رحمت می‌آورد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۴ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۳۲/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۴/ بحارالأنوار، ج۳، ص۴۱ و الإمام العسکری، ص۲۱؛ بتفاوت/ معانی الأخبار، ص۴/ الإمام العسکری، ص۲۷/ نورالثقلین/ البرهان

الرّضا (علیه السلام)- فِی تَفْسِیرِ نُورِالثَقَلَیْنِ عَنِ الرِّضَا (علیه السلام)أَنَّهُ قَالَ فِی دُعَائِهِ: رَحْمنَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ وَ رَحِیمَهُمَا صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام).

امام رضا (علیه السلام) از امام رضا (علیه السلام) نقل است که در دعایش فرمود: «ای بخشاینده‌ی دنیا و آخرت و رحیم در آن دو، بر محمّد و خاندان محمّد (درود فرست».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۴ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- الرَّحْمَنُ قَالَ بِجَمِیعِ الْعَالَم.

امام صادق (علیه السلام) الرَّحمن؛ فرمود: که به همه‌ی عالم بخشاینده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۴ التوحید، ص۲۳۰

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا الرَّحْمَنُ فَهُوَ عُوذَهًٌْ لِکُلِّ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ هُوَ اسْمٌ لَمْ یُسَمَّ بِهِ غَیْرُ الرَّحْمَنِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی.

امام علی (علیه السلام) الرَّحمن؛ پناهی است برای هرکس که به خداوند ایمان آورده و از نام‌های مخصوص خداوند است که در مورد غیر او به کار نمی‌رود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۴ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۵۹

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَ الرَّحِمَ الَّتِی اشْتَقَّهَا اللَّهُ تَعَالَی مِنْ اسْمِهِ بِقَوْلِهِ أَنَا الرَّحْمَنُ هِیَ الرَّحِمُ رَحِمُ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ إِنَّ مِنْ إِعْظَامِ اللَّهِ إِعْظَامَ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ إِنَّ مِنْ إِعْظَامِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) إِعْظَامَ رَحِمِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ إِنَّ کُلَّ مُؤْمِنٍ وَ مُؤْمِنَهًٍْ مِنْ شِیعَتِنَا هُوَ مِنْ رَحِمِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ إِنَّ إِعْظَامَهُمْ مِنْ إِعْظَامِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) فَالْوَیْلُ لِمَنِ اسْتَخَفَّ بِشَیْءٍ مِنْ حُرْمَهًِْ رَحِمِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ طُوبَی لِمَنْ عَظَّمَ حُرْمَتَهُ وَ أَکْرَمَ رَحِمَهُ وَ وَصَلَهَا.

امام علی (علیه السلام) رحمی که خداوند نام او را از رحمان جدا کرده رحم محمّد (است و بزرگداشت محمّد (بزرگداشت خداست و احترام به خویشاوندان پیامبر احترام به پیغمبر است. هر مرد و زن مؤمن از شیعیان ما جزء خویشاوندان محمّد (محسوب می‌شود و احترام آن‌ها احترام به پیغمبر است، وای بر کسی که در احترام حضرت محمّد (کوتاهی کند. و خوشا به حال کسی که مراعات این احترام را نموده خویشاوندان پیامبر را محترم شمارد و با آن‌ها بپیوندد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۶ تأویل الآیات الظاهره ، ص۲۶

العسکری (علیه السلام)- وَ تَفْسِیرُ قَوْلِهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ الرَّحْمنِ أَنَ الرَّحْمَنَ مُشْتَقٌ مِنَ الرَّحْمَهًْ.

امام عسکری (علیه السلام) الرَّحْمنِ که قول خداست، مشتقّ از رحمت است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۶ تأویل الآیات الظاهره ، ص۲۶

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- الرَّحْمنُ الرَّحِیمِ اسْمَانِ رَقِیقَانِ أَحَدِهِمَا ارْقُّ مِنْ الاخر.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) الرَّحْمنِ الرَّحیم دو نام لطیف خداوند است که یکی (یعنی رحیم) لطافتش از دیگری بیشتر است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۶ بحرالعرفان، ج۱، ص۴۳

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ نَشَرَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی رَحْمَتَهُ حَتَّی یَطْمَعَ إِبْلِیسُ فِی رَحْمَتِه.

امام صادق (علیه السلام) چون روز قیامت شود خدای تبارک‌وتعالی رحمت خود را چنان پراکنده کند که ابلیس در رحمت او طمع کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸ بحارالأنوار، ج۸، ص۲۸۷

الرّضا (علیه السلام)- أَنَّهُ قَالَ (علیه السلام) فِی دُعَائِهِ: رَحْمنَ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ وَ رَحِیمَهُمَا صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام).

امام رضا (علیه السلام) از امام رضا (علیه السلام) نقل است که در دعایش فرمود: ای بخشاینده‌ی دنیا و آخرت و رحیم در آن دو، بر محمّد و خاندان محمّد (درود فرست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- الرَّحِیمُ بِالْمُؤْمِنِینَ خَاصَّهًْ.

امام صادق (علیه السلام) الرَّحیم؛ نسبت به مؤمنان بخصوص مهربان است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸ کافی، ج۱، ص۱۱۴

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا الرَّحِیمُ فَرَحِمَ مَنْ عَصَی وَ تَابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صَالِحاً.

امام علی (علیه السلام) امّا الرَّحیم؛ پس رحم می‌کند به کسی که گناه کرده و توبه نموده و ایمان آورده و عمل صالح انجام دهد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۵۹

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- رَحِیمٌ بِعِبَادِهِ الْمُؤْمِنِینَ، وَ مِنْ رَحْمَتِهِ أَنَّهُ خَلَقَ مِائَهًَْ رَحْمَهًٍْ، وَ جَعَلَ مِنْهَا رَحْمَهًًْ وَاحِدَهًًْ فِی الْخَلْقِ کُلِّهِمْ، فَبِهَا یَتَرَاحَمُ النَّاسُ، وَ تَرَحَّمُ الْوَالِدَهًُْ وَلَدَهَا، وَ تَحْنُو الْأُمَّهَاتُ مِنَ الْحَیَوَانَاتِ عَلَی أَوْلَادِهَا. فَإِذَا کَانَ یَوْمُ الْقِیَامَهًِْ أَضَافَ هَذِهِ الرَّحْمَهًَْ {الْوَاحِدَهًَْ} إِلَی تِسْعٍ وَ تِسْعِینَ رَحْمَهًًْ فَیَرْحَمُ بِهَا أُمَّهًَْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله)، ثُمَّ یُشَفِّعُهُمْ فِیمَنْ یُحِبُّونَ لَهُ الشَّفَاعَهًَْ مِنْ أَهْلِ الْمِلَّهًْ.

امام علی (علیه السلام) [و امّا الرَّحِیمِ؛ معنایش این است که]: او به بندگان مؤمنش رحیم است. و از رحمت اوست که صد رحمت آفرید و از آن، رحمت واحدی در خلایق و همه‌ی آفریدگان، قرار داد. و به‌خاطر آن، مردم به یکدیگر، رحیم و دلسوزند و مادر، به فرزندش مهربان و [از این رو] مادران [در عالم] حیوانات، بر اولادشان گرایش و عطوفت دارند. پس آنگاه که روز رستاخیز، فرا رسد [رحمت واحد] را به نودونه بخش دیگر بیفزاید! و با آن، به امّت [جلیل] محمّد (رحمت آورد آنگاه درباره‌ی کسانی از اهل این ملّت [که برایشان خواهان شفاعت هستند] شفیعشان گرداند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۵۸ تأویل الآیات الظاهره ، ص۲۶/ الإمام العسکری، ص۳۷