أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ قَسَمْتُ فَاتِحَهًَْ الْکِتَابِ بَیْنِی وَ بَیْنَ عَبْدِی فَنِصْفُهَا لِی وَ نِصْفُهَا لِعَبْدِی وَ لِعَبْدِی مَا سَأَلَ إِذَا قَالَ الْعَبْدُ ... مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ. قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ: أُشْهِدُکُمْ کَمَا اعْتَرَفَ عَبْدِی أَنِّی مَالِکُ یَوْمِ الدِّینِ لَأُسَهِّلَنَّ یَوْمَ الْحِسَابِ حِسَابَهُ وَ لَأَتَقَبَّلَنَّ حَسَنَاتِهِ وَ لَأَتَجَاوَزَنَّ عَنْ سَیِّئَاتِهِ.

امام علی (علیه السلام) پیامبر (فرمود: خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: «فاتحة الکتاب را بین خود و بنده‌ام تقسیم کردم، نصف آن از آن خود، و نصف دیگرش برای بنده‌ام است و آنچه را که بنده‌ام طلب کند به‌دست خواهد آورد»، وقتی بنده گوید: «... مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ»، خداوند فرماید: «گواه باشید که چون اعتراف کرد من مالک روز جزایم حسابش را آسان کنم و حسناتش را بپذیرم و از بدکرداریش درگذرم».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۸۴ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۲۲۸/ مستدرک الوسایل، ج۴، ص۳۲۷/ بحارالأنوار، ج۸۲، ص۵۹/ الإمام العسکری، ص۵۸/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۲۶/ الأمالی للصدوق، ص۱۷۴/ عیون أخبارالرضا (ج۱، ص۳۰۰

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا قَوْلُهُ: مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ فَإِنَّهُ یَمْلِکُ نَوَاصِی الْخَلْقِ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ وَ کُلُّ مَنْ کَانَ فِی الدُّنْیَا شَاکّاً أَوْ جَبَّاراً أَدْخَلَهُ النَّارَ وَ لَا یَمْتَنِعُ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ شَاکٌّ وَ لَا جَبَّارٌ وَ کُلُّ مَنْ کَانَ فِی الدُّنْیَا طَائِعاً مُدِیماً مُحَافِظاً إِیَّاهُ أَدْخَلَهُ الْجَنَّهًَْ بِرَحْمَتِهِ.

امام علی (علیه السلام) مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ؛ او زمام تمام مخلوقات را روز قیامت در اختیار دارد هرکس در دنیا شک داشته باشد یا ستمگر و جبّار باشد او را به آتش می‌افکند، شخص شاکّ و جبّار نمی‌تواند از عذاب خدا رهایی یابد. امّا هرکس مطیع و فرمانبردار و پیوسته مراقب اطاعت خدا بوده به‌واسطه‌ی رحمتش او را داخل بهشت می‌کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۸۶ بحارالأنوار، ج۱۰، ص۶۰/ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۵۹/ إرشادالقلوب، ج۲، ص۳۶۵

السّجّاد (علیه السلام)- فِی تَفْسِیرِ الْإِمَامِ‌الْحَسَنِ‌الْعَسْکَرِیِّ (علیه السلام)قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ: مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ قَالَ الْإِمَامُ (علیه السلام) قَادِرٌ عَلَی إِقَامَهًِْ یَوْمِ الدِّینِ وَ هُوَ یَوْمُ الْحِسَابِ قَادِرٌ عَلَی تَقْدِیمِهِ عَلَی وَقْتِهِ وَ تَأْخِیرِهِ بَعْدَ وَقْتِهِ وَ هُوَ الْمَالِکُ أَیْضاً فِی یَوْمِ الدِّینِ فَهُوَ یَقْضِی بِالْحَقِّ لَا یَمْلِکُ الْحَقَّ وَ الْقَضَاءَ فِی ذَلِکَ الْیَوْمِ مَنْ یَظْلِمُ وَ یَجُورُ کَمَا یَجُورُ فِی الدُّنْیَا مَنْ یَمْلِکُ الْأَحْکَامَ وَ قَالَ: هُوَ یَوْمُ الْحِسَابِ.

امام سجّاد (علیه السلام) مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ [خدا] بر اقامه روز جزا [که همان روز حساب است] قادر و توانا است. قادر است که آن را از زمان وقوعش جلو بیندازد و از اوقات بروزش به تأخیر افکند! او، در روز جزا [نیز] مالک است. از این رو به حق، داوری کند. کسی که دامن خویش به جور و ستم، آلوده است در آن روز، مالک هیچ حکم و داوری نیست. [آن‌گونه که در دنیا، کسی که صاحب اختیار و مالک احکام است ستم کند]! و امیرمؤمنان (علیه السلام) اضافه نمود که آن، روز حساب است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۸۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۲۴۹/ الإمام العسکری، ص۳۸/ تأویل الآیات الظاهره ، ص۲۷؛ فیه: «قوله عزوجل مالک یوم الدین ... من یملک الاحکام» محذوفٌ

السّجّاد (علیه السلام)- عَنِ الزُّهْرِیِّ قَال قال علی‌بن‌الحسین (علیه السلام): لَوْ مَاتَ مَا بَیْنَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لَمَا اسْتَوْحَشْتُ بَعْدَ أَنْ یَکُونَ الْقُرْآنُ مَعِی وَ کَانَ إِذَا قَرَأَ مالِکِ یَوْمِ الدِّینِ یُکَرِّرُهَا وَ یَکَادُ أَنْ یَمُوتَ.

امام سجّاد (علیه السلام) زهری گوید: امام سجّاد (علیه السلام) فرمود: «اگر همه‌ی آنچه در بین مشرق و مغرب است جان سپارد و قرآن همراه من باشد، هیچ هراسان نشوم». هرگاه حضرت مَالِکِ یَوْمِ الدِّینِ را قرائت می‌فرمود آن را تکرار می‌کرد و نزدیک بود جان‌به‌جان آفرین تسلیم کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۸۶ البرهان