فَهَلۡ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثۡلَ أَيَّامِ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِهِمۡۚ قُلۡ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ
102فَهَلۡ يَنتَظِرُونَ إِلَّا مِثۡلَ أَيَّامِ ٱلَّذِينَ خَلَوۡاْ مِن قَبۡلِهِمۡۚ قُلۡ فَٱنتَظِرُوٓاْ إِنِّي مَعَكُم مِّنَ ٱلۡمُنتَظِرِينَ
102الصّادقین (علیها السلام)- فی تفسیر العیاشی عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحَدِهِمَا (علیها السلام) قَال إِنَّ اللَّهَ قَضَی الِاخْتِلَافَ عَلَی خَلْقِهِ وَ کَانَ أَمْراً قَدْ قَضَاهُ فِی عِلْمِهِ کَمَا قَضَی عَلَی الْأُمَمِ مِنْ قَبْلِکُمْ وَ هِیَ السُّنَنُ وَ الْأَمْثَالُ یَجْرِی عَلَی النَّاسِ فَجَرَتْ عَلَیْنَا کَمَا جَرَتْ عَلَی الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنَا وَ قَوْلُ اللَّهِ حَقٌّ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) سُنَّةَ مَنْ قَدْ أَرْسَلْنا قَبْلَکَ مِنْ رُسُلِنا وَ لا تَجِدُ لِسُنَّتِنا تَحْوِیلًا وَ قَالَ فَهَلْ یَنْظُرُونَ إِلَّا سُنَّتَ الْأَوَّلِینَ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَبْدِیلًا وَ لَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللهِ تَحْوِیلًا وَ قَالَ فَهَلْ یَنْتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَیَّامِ الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْ قُلْ فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ وَ قَالَ (علیه السلام) لَا تَبْدِیلَ لِقَوْلِ اللَّهِ.
امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- از یکی از ایشان (علیها السلام) نقل است: خداوند به اختلاف و ناهمگونی میان آفریدگانش حکم نموده و این چیزی است که در علم خود آن را حتمی ساخته است؛ همچنانکه بر امّتهای پیش از شما نیز چنین حکمی فرموده است. و این سنّتها و نمونههایی که بر همهی مردم جاری میشود، بر ما نیز جاری شد؛ چنانچه بر گذشتگان جاری گشت. کلام خدا حق است و او به حضرت محمّد (صلی الله علیه و آله) فرمود: این سنّت [ما در مورد] پیامبرانی است که پیش از تو فرستادیم و هرگز برای سنّت ما تغییر و دگرگونی نخواهی یافت! (اسراء/ ۷۷) و فرمود: آیا آنها چیزی جز سنّت پیشینیان و [عذابهای دردناک آنان] را انتظار دارند؟! هرگز برای سنّت خدا تبدیل نخواهی یافت، و هرگز برای سنّت الهی تغییری نمییابی! (فاطر/۴۳) و فرمود: فَهَلْ یَنْتَظِرُونَ إِلَّا مِثْلَ أَیَّامِ الَّذِینَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْ قُلْ فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ المُنْتَظِرِینَ. [منظور این است که] سخن الهی تغییرناپذیر است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۵۷۸ بحار الأنوار، ج۲۸، ص۲۳۰/ العیاشی، ج۲، ص۳۰۶؛ «لِخَلق الله» بدلٌ «لِقَولِ الله»
الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ فُضَیْلٍ: سَأَلْتُهُ عَنْ شَیْءٍ فِی الْفَرَجِ. فَقَالَ: أَ وَ لَیْسَ تَعْلَمُ أَنَّ انْتِظَارَ الْفَرَجِ مِنَ الْفَرَجِ إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ.
امام رضا (علیه السلام)- از محمّدبنفضیل نقل است که گفته است: از امام رضا (علیه السلام) دربارهی موضوع فَرَج پرسیدم. فرمود: «مگر نمیدانی که انتظار فَرَج، بخشی از فَرَج است؟ و خداوند نیز فرموده است: فَانتَظِرُواْ إِنِّی مَعَکُم مِّنَ الْمنتَظِرِینَ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۵۷۸ نور الثقلین/ البرهان
الرّضا (علیه السلام)- عَنِ الْبَزَنْطِی: مَا أَحْسَنَ الصَّبْرَ وَ انْتِظَارَ الْفَرَجِ أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ الْعَبْدِ الصَّالِحِ (علیه السلام) وَ ارْتَقِبُوا إِنِّی مَعَکُمْ رَقِیبٌ وَ فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ الْمُنْتَظِرِینَ فَعَلَیْکُمْ بِالصَّبْرِ فَإِنَّهُ إِنَّمَا یَجِیءُ الْفَرَجُ عَلَی الْیَأْسِ وَ قَدْ کَانَ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِکُمْ أَصْبَرَ مِنْکُم.
امام رضا (علیه السلام)- از بزنطی نقل شده است: چقدر صبر پیشهگرفتن و انتظار فرجکشیدن نیکوست! آیا نشنیدهای که شعیب (علیه السلام) فرمود: «شما انتظار بکشید، من هم در انتظارم! (هود/۹۳) و فَانْتَظِرُوا إِنِّی مَعَکُمْ مِنَ المُنْتَظِرِینَ پس صبر پیشه کنید که گشایش کارها در هنگام ناامیدی حاصل میشود و گذشتگان شما از شما صبورتر بودند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۵۷۸ بحار الأنوار، ج۵۲، ص۱۱۰