وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمࣰا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرࣲّ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
12
وَإِذَا مَسَّ ٱلۡإِنسَٰنَ ٱلضُّرُّ دَعَانَا لِجَنۢبِهِۦٓ أَوۡ قَاعِدًا أَوۡ قَآئِمࣰا فَلَمَّا كَشَفۡنَا عَنۡهُ ضُرَّهُۥ مَرَّ كَأَن لَّمۡ يَدۡعُنَآ إِلَىٰ ضُرࣲّ مَّسَّهُۥۚ كَذَٰلِكَ زُيِّنَ لِلۡمُسۡرِفِينَ مَا كَانُواْ يَعۡمَلُونَ
12
علیبنابراهیم (رحمة الله علیه)- دَعَانَا لِجَنْبِهِ الْعَلِیلُ الَّذِی لَا یَقْدِرُ أَنْ یَجْلِسَ، أَوْ قَاعِداً الَّذِی لَا یَقْدِرُ أَنْ یَقُومَ، أَوْ قَائِماً قَالَ: الصَّحِیحُ وَ قَوْلُهُ فَلَمَّا کَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ کَأَنْ لَمْ یَدْعُنَا إِلَی ضُرٍّ مَسَّهُ أَیْ تَرَکَ وَ مَرَّ وَ نَسِیَ کَأَنْ لَمْ یَدْعُنا إِلَی ضُرٍّ مَسَّهُ.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- [در بیان معنی] دَعَانا لِجَنبه این، حال بیماری است که توان نشستن ندارد. امّا معنی أو قَاعِداً حال بیماری است که توانایی بلندشدن را ندارد و أو قَائِماً بیان حال فرد سالم است. امّا [در بیان معنی] فَلَمَّا کَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهُ مَرَّ کَأَن لَّمْ یَدْعُنَا إِلَی ضُرّ مَّسَّهُ یعنی [پس از رفع گرفتاری، یاد خدا را] ترک میکند و میرود و فراموش میکند؛ گویا هرگز ما را برای برطرفکردن زیانی که به او رسیده بود نخوانده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۴۳۲ القمی، ج۱، ص۳۰۹/ البرهان