هُنَالِكَ تَبۡلُواْ كُلُّ نَفۡسࣲ مَّآ أَسۡلَفَتۡۚ وَرُدُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ مَوۡلَىٰهُمُ ٱلۡحَقِّۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
30هُنَالِكَ تَبۡلُواْ كُلُّ نَفۡسࣲ مَّآ أَسۡلَفَتۡۚ وَرُدُّوٓاْ إِلَى ٱللَّهِ مَوۡلَىٰهُمُ ٱلۡحَقِّۖ وَضَلَّ عَنۡهُم مَّا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
30الصّادق (علیه السلام)- إِذَا اسْتَقْبَلْتَ الْقِبْلَهًَْ فَانْسَ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا وَ الْخَلْقَ وَ مَا هُمْ فِیهِ وَ اسْتَفْرِغْ قَلْبَکَ عَنْ کُلِّ شَاغِلٍ یَشْغَلُکَ عَنِ اللَّهِ وَ عَایِنْ بِسِرِّکَ عَظَمَهًَْ اللَّهِ وَ اذْکُرْ وُقُوفَکَ بَیْنَ یَدَیْهِ یَوْمَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ.
امام صادق (علیه السلام)- هرگاه [برای نماز] به قبله روی کردی دنیا و هرآنچه که در آن است و نیز مردم و هر حالتی که دارند را فراموش کن و اندیشهی خود را از هرچیزی که تو را از خدا باز میدارد فارغ ساز. عظمت خدا را با چشم باطن بنگر و ایستادنت را در برابر خداوند [برای حسابرسی]، به یاد بیاور. [آن روز] روزی است که تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الحَقِّ؛ همه به آنچه قبلا انجام داده مبتلا میشود و همه بهسوی خدای یکتا، مولای حقیقی خویش، بازگشت مییابند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۴۵۸ بحار الأنوار، ج۸۱، ص۲۳۰/ مصباح الشریعهًْ، ص۸۷؛ فیه: «فرغ قلبل» بدلٌ «استفرغَ قَلبکَ»
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَکَیْفَ بِکُمْ لَوْ تَنَاهَتْ بِکُمُ الْأُمُورُ وَ بُعْثِرَتِ الْقُبُورُ هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ.
امام علی (علیه السلام)- پس چگونه خواهد بود حال شما اگر کار شما به پایان رسد و مردگان را از قبرها بیرون آورند؟ هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ؟
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۴۵۸ بحار الأنوار، ج۷۰، ص۸۲/ نهج البلاغهًْ، ص۳۴۸/ شرح نهج البلاغهًْ، ج۱۱، ص۲۵۷/ نور الثقلین
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- انْظُرُوا إِلَی الدُّنْیَا نَظَرَ الزَّاهِدِینَ فِیهَا فَإِنَّهَا وَ اللَّهِ عَنْ قَلِیلٍ تُشْقِی الْمُتْرَفَ وَ تُحَرِّکُ السَّاکِنَ وَ تُزِیلُ الثَّاوِیَ صَفْوُهَا مَشُوبٌ بِالْکَدِرِ وَ سُرُورُهَا مَنْسُوجٌ بِالْحُزْنِ وَ آخِرُ حَیَاتِهَا مُقْتَرِنٌ بِالضَّعْفِ فَلَا یُعْجِبَنَّکُمْ مَا یَغُرُّکُمْ مِنْهَا فَعَنْ کَثَبٍ تُنْقَلُونَ عَنْهَا وَ کُلَّمَا هُوَ آتٍ قَرِیبٌ وَ هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الْحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ.
امام علی (علیه السلام)- به دنیا به دیدهی بیمیلی نگاه کنید. به خدا قسم! بهزودی دنیا شخص بیبندوبار را بدبخت میکند و ساکن [و فرد مقیم در یک مکان] را به حرکت درمیآورد و کسی را که اقامتگزیده حرکت میدهد. صفای [ظاهری] آن همراه با کدورت است و شادی آن بافته با اندوه. پایان زندگی دنیا (دورهی پیری) همراه با ضعف و ناتوانی است. مبادا از چیزهای فریبنده دنیا خوشتان بیاید! بهزودی نقل مکان خواهید کرد و وقوع آن نزدیک است. هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۴۵۸ بحار الأنوار، ج۷۵ ص۲۱
علیبنابراهیم (رحمة الله علیه)- قَوْلُهُ هُنَالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ مَا أَسْلَفَتْ أَیْ تَتَبَّعَ مَا قَدَّمَتْ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلَاهُمُ الْحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ مَا کانُوا یَفْتَرُونَ أَیْ بَطَلَ عَنْهُمْ مَا کَانُوا یَفْتَرُونَ.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- هُنالِکَ تَبْلُوا کُلُّ نَفْسٍ ما أَسْلَفَتْ یعنی [انسان] به آنچه از پیش فرستاده، میرسد؛ وَ رُدُّوا إِلَی اللهِ مَوْلاهُمُ الحَقِّ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما کانُوا یَفْتَرُونَ یعنی آنچه افترا میبستند [و به دروغ آنها را شریک خدا میدانستند] از دستشان میرود [و نمیتوانند برایشان کاری کنند].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۴۵۸ القمی، ج۱، ص۳۱۱