سوره حجر - آیه 5 جزء 14 - صفحه 262

    مَّا تَسۡبِقُ مِنۡ أُمَّةٍ أَجَلَهَا وَمَا يَسۡتَـٔۡخِرُونَ

    5
تفسیر روایی
هیچ ملتی از اجل معین خود نه پیش می افتد و نه پس می ماند.
1 (حجر/5)

الصّادق (علیه السلام)- کِتابٌ مَعْلُومٌ أَیْ أَجَلٌ مَکْتُوب.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- کِتابٌ مَعْلُومٌ یعنی اجل معیّن.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۴۴۶ بحارالأنوار، ج۹، ص۲۱۸/ القمی، ج۱، ص۳۷۳/ البرهان

2 (حجر/5)

الصّادق (علیه السلام)- الْأَجَلُ الْمَقْضِیُّ هُوَ الْمَحْتُومُ الَّذِی قَضَاهُ اللَّهُ وَ حَتَمَهُ وَ الْمُسَمَّی هُوَ الَّذِی فِیهِ الْبَدَاءُ یُقَدِّمُ مَا یَشَاءُ وَ یُؤَخِّرُ مَا یَشَاءُ وَ الْمَحْتُومُ لَیْسَ فِیهِ تَقْدِیمٌ وَ لَا تَأْخِیرٌ.

امام صادق (علیه السلام)- «اجل مَقضیّ» همان اجل حتمی است که خداوند به وقوع حتمی آن حکم نموده است؛ و «اجل مسمّی» آن اجلی است که ممکن است نسبت به وقوع آن بَداء حاصل شده و خداوند هر قدر بخواهد آن را جلو انداخته و یا به تأخیر بیاندازد، ولی در «اجل حتمی» تقدیم و تأخیری وجود ندارد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۷، ص۴۴۶ بحارالأنوار، ج۵، ص۱۳۹