سوره مریم - آیه 37 جزء 16 - صفحه 307

    فَٱخۡتَلَفَ ٱلۡأَحۡزَابُ مِنۢ بَيۡنِهِمۡۖ فَوَيۡلࣱ لِّلَّذِينَ كَفَرُواْ مِن مَّشۡهَدِ يَوۡمٍ عَظِيمٍ

    37
تفسیر روایی
ولی گروه هایی از میان آنان [درباره عیسی] اختلاف کردند، پس وای بر کسانی که [با افراط در شأن عیسی] کافر شدند از حضور در روزی بزرگ!
1 (مریم/37)

الباقر (علیه السلام)- وَ السُّفْیَانِیِّ مَعَ بَنِی ذَنَبِ الْحِمَارِ مُضَرُ وَ مَعَ السُّفْیَانِیِّ أَخْوَالُهُ مِنْ کَلْبٍ فَیَظْهَرُ السُّفْیَانِیُّ وَ مَنْ مَعَهُ عَلَی بَنِی ذَنَبِ الْحِمَارِ حَتَّی یَقْتُلُوا قَتْلًا لَمْ یَقْتُلْهُ شَیْءٌ قَطُّ وَ یَحْضُرُ رَجُلٌ بِدِمَشْقَ فَیُقْتَلُ هُوَ وَ مَنْ مَعَهُ قَتْلًا لَمْ یَقْتُلْهُ شَیْءٌ قَطُّ وَ هُوَ مِنْ بَنِی ذَنَبِ الْحِمَارِ وَ هِیَ الْآیَهًُْ الَّتِی یَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ یَوْمٍ عَظِیم.

امام باقر ( سفیانی با دائیانش که از قبیله‌ی کلب می‌باشند خروج می‌کند و بر قبیله‌ی بنی‌ذنب الحمار از قبیله‌ی مضر حمله می‌آورد و جنگی می‌کند که تا آن روز چنان جنگی به وقوع نپیوسته است. سپس مردی از بنی‌ذنب به دمشق می‌آید و با همراهانش طوری کشته می‌شود که کسی را بدان‌گونه نکشته باشند. این است معنی آیه: فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَیْنِهِمْ فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ یَوْمٍ عَظِیمٍ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۲ بحار الأنوار، ج۵۲، ص۲۲۲/ العیاشی؛ ج۱، ص۶۴/ البرهان

2 (مریم/37)

الباقر (علیه السلام)- عَنْ دَاوُدَ الدِّجَاجِیِّ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَال: سُئِلَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَی فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَیْنِهِمْ فَقَالَ انْتَظِرُوا الْفَرَجَ مِنْ ثَلَاثٍ فَقُلْتُ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ مَا هُنَّ فَقَالَ اخْتِلَافُ أَهْلِ الشَّامِ بَیْنَهُمْ وَ الرَّایَاتُ السُّودُ مِنْ خُرَاسَانَ وَ الْفَزْعَهًُْ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ.

امام باقر ( داود دَجاجی از امام باقر (روایت می‌کند: از حضرت امیرالمؤمنین (از این آیه فَاخْتَلَفَ الْأَحْزابُ مِنْ بَیْنِهِمْ؛ سؤال شد فرمود: «با دیدن سه علامت منتظر آمدن مهدی (باشید». راوی عرض کرد: «یا امیرالمؤمنین آن‌ها چیستند»؟ فرمود: «اوّل اختلافی که در بین اهل شام پدید می‌آید، و آمدن پرچم‌های سیاه از خراسان و وحشتی در ماه رمضان».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۲ بحار الأنوار، ج۵۲، ص۲۲۹/ الغیبهًْ للنعمانی؛ ص۲۵۱

3 (مریم/37)

الباقر (علیه السلام)- وَ لَمْ یَجْعَلِ الْوَیْلَ لِأَحَدٍ حَتَّی یُسَمِّیَهُ کَافِراً قَالَ اللَّهُ عزّوجلّ فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ یَوْمٍ عَظِیمٍ.

امام باقر ( و خدا تا کسی را کافر نخواند، کلمه‌ی وَیْلٌ را درباره‌ی او به کار نمی‌برد، چنان که فرموده است: فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ کَفَرُوا مِنْ مَشْهَدِ یَوْمٍ عَظِیمٍ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۴ الکافی؛ ج۲، ص۳۱/ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۸۹/ وسایل الشیعهًْ؛ ج۱، ص۳۴/ نورالثقلین