سوره مریم - آیه 68 جزء 16 - صفحه 310

    فَوَرَبِّكَ لَنَحۡشُرَنَّهُمۡ وَٱلشَّيَٰطِينَ ثُمَّ لَنُحۡضِرَنَّهُمۡ حَوۡلَ جَهَنَّمَ جِثِيࣰّا

    68
تفسیر روایی
پس به پروردگارت سوگند، آنان را [که بدون دلیل و از روی جهل و نادانی منکر زنده شدن مردگانند] با شیاطین محشور می کنیم، سپس آنان را در حالی که به زانو درآمده اند، گرداگرد دوزخ حاضر خواهیم کرد.
1 (مریم/68)

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ الدَّلِیلُ عَلَی أَنَّ النَّارَ فِی الْأَرْضِ قَوْلُهُ تَعَالَی فِی سُورَهًِْ مَرْیَمَ فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّیاطِینَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِیًّا وَ مَعْنَی حَوْلَ جَهَنَّمَ الْبَحْرُ الْمُحِیطُ بِالدُّنْیَا یَتَحَوَّلُ نِیرَاناً وَ هُوَ قَوْلُهُ تَعَالَی وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ وَ مَعْنَی جِثِیّاً أَیْ عَلَی رُکَبِهِمْ ثُمَّ قَالَ تَعَالَی وَ نَذَرُ الظَّالِمِینَ فِیها جِثِیًّا یَعْنِی فِی الْأَرْضِ إِذَا تَحَوَّلَتْ نِیرَاناً.

علیّ‌بن‌ابراهیم ( دلیل بر اینکه جهنّم در زمین است سخن خدای تعالی در سوره‌ی مریم است: فَوَ رَبِّکَ لَنَحْشُرَنَّهُمْ وَ الشَّیاطِینَ ثُمَّ لَنُحْضِرَنَّهُمْ حَوْلَ جَهَنَّمَ جِثِیّاً؛ و معنای: حَوْلَ جَهَنَّمَ دریایی است که به دنیا احاطه دارد و به آتش تبدیل می‌شود و آن سخن خدای تعالی است: و دریاها برافروخته شوند. (تکویر/۶) و معنای جِثِیّاً؛ یعنی بر زانوهایشان. سپس خدای تعالی فرمود: و ظالمان را درحالی‌که [از ضعف و ذلّت] به زانو درآمده‌اند در آن رها می‌سازیم. (مریم/۷۲). یعنی در زمین هنگامی‌که به آتش تبدیل شود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۱۲۶ بحار الأنوار، ج۸، ص۱۶۴/ القمی؛ ج۱، ص۲۳۰؛ «ثم قال تعالی ... ینرانا» محذوف/ بحار الأنوار، ج۸، ص۲۹۰