قُولُوٓاْ ءَامَنَّا بِٱللَّهِ وَمَآ أُنزِلَ إِلَيۡنَا وَمَآ أُنزِلَ إِلَىٰٓ إِبۡرَٰهِـۧمَ وَإِسۡمَٰعِيلَ وَإِسۡحَٰقَ وَيَعۡقُوبَ وَٱلۡأَسۡبَاطِ وَمَآ أُوتِيَ مُوسَىٰ وَعِيسَىٰ وَمَآ أُوتِيَ ٱلنَّبِيُّونَ مِن رَّبِّهِمۡ لَا نُفَرِّقُ بَيۡنَ أَحَدࣲ مِّنۡهُمۡ وَنَحۡنُ لَهُۥ مُسۡلِمُونَ
136
الباقر (علیه السلام)- إِنَّمَا عَنَی بِذَلِکَ عَلِیّاً (علیه السلام) وَ فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) وَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیها السلام) وَ جَرَتْ بَعْدَهُمْ فِی الْأَئِمَّهًِْ (علیه السلام).
امام باقر (علیه السلام) مقصود از این خطاب، علی (علیه السلام)، فاطمه (سلام الله علیها)، حسن (علیه السلام) و حسین (علیه السلام) است و پس از ایشان درباره‌ی ائمّه (علیهم السلام) جاریست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ الکافی، ج۱، ص۴۱۵/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۵۵/ العیاشی، ج۱، ص۶۲؛ فیه: «بالتقدیم و التأخیر»/ نورالثقلین/ البرهان/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۸۴
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا مَا فَرَضَهُ عَلَی اللِّسَانِ فَقَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ فِی مَعْنَی التَّفْسِیرِ لِمَا عُقِدَ عَلَیْهِ الْقَلْبُ فَقَوْلُهُ تَعَالَی قُولُوا آمَنَّا بِاللهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَیْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلی إِبْراهِیمَ وَ إِسْماعِیلَ وَ إِسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ الْآیَهًَْ.
امام علی (علیه السلام) و امّا در باب آنچه که خداوند بر زبان واجب کرد، [که همان بیان و اعتراف به ایمان قلبی است]، می‌توان به قول خداوند، در وجوب بیان‌کردن آنچه که قلب‌ها به آن اعتقاد دارند اشاره نمود. بنا بر سخن پروردگار عزّوجلّ که فرمود: قُولُوا آمَنّا بِاللهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَیْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلی إِبْراهیمَ وَ إِسْماعیلَ وَ إِسْحاقَ وَ یَعْقُوبَ
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۱۴۳/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۷۳/ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۴۹؛ فیه: «و اقرّ به أو جحد» زیادهًْ/ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۶۲۶/ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۱/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- فَرَضَ اللَّهُ تَعَالَی عَلَی اللِّسَانِ الْقَوْلَ وَ التَّعْبِیرَ عَنِ الْقَلْبِ بِمَا عُقِدَ عَلَیْهِ وَ أَقَرَّ بِهِ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی اسْمُهُ وَ قُولُوا لِلنَّاسِ حُسْناً وَ قَالَ قُولُوا آمَنَّا بِاللهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَیْنا.
امام صادق (علیه السلام) خداوند متعال، اظهار و گفتار (بیان‌کردن اعتقادات قلبی) را بر زبان واجب کرده است و[انسان] هرچه در دل به آن اعتقاد دارد باید به زبان بیان شود و به آن اعتراف نماید؛ خداوند متعال می‌فرماید: به مردم نیک بگویید. (بقره/۸۳) و نیز فرموده: بگویید: ما به خدا ایمان آورده‌ایم و به آنچه بر ما نازل شده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۲۵/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۱۴۹؛ فیه: «و قولوا للناس حسنا ... و ما انزل الینا» محذوفٌ/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۴؛ فیه: «والعقل» بدلٌ «القول» و «قولوا للناس حسنا» محذوفٌ
علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- أَنَّهَا نَزَلَتْ فِی الْیَهُودِ الَّذِینَ قَالُوا لِرَسُولِ اللَّهِ لَوْ کَانَ الْمَلَکُ الَّذِی یَأْتِیکَ مِیکَائِیلَ آمَنَّا بِکَ فَإِنَّهُ مَلَکُ الرَّحْمَهًِْ وَ هُوَ صَدِیقُنَا وَ جَبْرَئِیلُ مَلَکُ الْعَذَابِ وَ هُوَ عَدُوُّنَا قُولُوا آمَنَّا بِاللهِ.
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) این آیه در مورد [داستان] آن یهودیانی نازل شد که به رسول‌خدا (گفتند «اگر فرشته‌ای که نزدت می‌آید میکائیل (علیه السلام) بود به تو می‌گرویدیم؛ چون او فرشته‌ی رحمت و دوست ماست [درحالی‌که] جبرئیل (علیه السلام) فرشته‌ی عذاب و دشمن ماست»! [امّا خداوند در رد و جواب آنها می‌فرماید:] قُولُوا آمَنّا بِاللهِ
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۰
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ إِذَا قَرَأْتُمْ قَوْلَهُ آمَنَّا بِاللهِ فَقُولُوا آمَنَّا بِاللهِ حَتَّی تَبْلُغُوا إِلَی قَوْلِهِ مُسْلِمُون.
امام علی (علیه السلام) هنگام قرآئت [قرآن و قرائت] این سخن خداوند که می‌فرماید: قُولُوا آمَنّا بِاللهِ ... [در جواب آن] بگویید: آمَنّا بِاللهِ ... و ادامه دهید و تا کلمه‌ی مُسْلِمُونَ را بگویید. [تا در جواب خدا که می‌فرماید ایمان بیاورید، بگویید ایمان آوردیم].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ بحارالأنوار، ج۱۰، ص۱۰۶/ الخصال، ج۲، ص۶۲۸/ وسایل الشیعه، ج۶، ص۷۲/ تحف العقول، ص۱۱۸/ نورالثقلین
الباقر (علیه السلام)- ما أُنْزِلَ إِلَیْنا یَعنی القُرآنَ.
امام باقر (علیه السلام) منظور از ما أُنْزِلَ إِلَیْنا در این آیه، «قرآن» است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۸۸ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۱
الباقر (علیه السلام)- ما أُنْزِلَ إِلی إِبْراهِیمَ یَعْنِی الصُّحُفَ وَ الْأَسْباطِ حَفَدَهًُْ یَعْقُوبَ وَ ما أُوتِیَ مُوسی (علیه السلام) وَ عِیسی (علیه السلام) أَیِ التَّوْرَاهًَْ وَ الْإِنْجِیلَ وَ ما أُوتِیَ النَّبِیُّونَ جُمْلَهًًْ الْمَذْکُورُونَ مِنْهُمْ وَ غَیْرُ الْمَذْکُورِینَ مِنْ رَبِّهِمْ.
امام باقر (علیه السلام) مراد از آنچه که بر ابراهیم نازل شد، صحف و منظور از «اسباط»، یاران و نوادگان یعقوب (علیه السلام) است و منظور از چیزی که بر موسی (علیه السلام) و عیسی (علیه السلام) نازل شد، تورات و انجیل است و نیز مراد از آنچه که به پیامبران دیگر داده شده، تمام [پیامبرانی است] که [در قرآن] یادی از آنها برده شده یا یادی از آنان نشده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۹۰ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۰
الباقر (علیه السلام)- عَنْ حَنَانِ‌بْنِ‌سَدِیرٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ مَا کَانَ وُلْدُ یَعْقُوبَ أَنْبِیَاءَ؟ قَالَ: لَا! وَ لَکِنَّهُمْ کَانُوا أَسْبَاطَ أَوْلَادِ الْأَنْبِیَاءِ وَ لَمْ یَکُنْ یُفَارِقُوا الدُّنْیَا إِلَّا سُعَدَاءَ تَابُوا وَ تَذَکَّرُوا مَا صَنَعُوا.
امام باقر (علیه السلام) حنان‌بن‌سدیر از پدرش نقل کرده است که به امام باقر (علیه السلام) عرض کردم: «آیا فرزندان یعقوب (علیه السلام)، پیامبر بودند»؟ حضرت فرمود: «خیر! ولی آنان نوادگان و فرزندان انبیا بودند و همگی سعادتمندانه، از دار دنیا رخت بربستند و پیش از مرگ، توبه کرده و اعمال خود را به یاد آوردند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۹۰ الکافی، ج۸، ص۲۴۶/ البرهان/ نورالثقلین
الباقر (علیه السلام)- کَالْیَهُودِ حَیْثُ آمَنُوا بِبَعْض وَ کَفَرُوا بِبَعْضٍ.
امام باقر (علیه السلام) همانند یهود [نیستیم؛] آنگونه که به برخی آیات ایمان‌آوردند و برخی دیگر را منکر شدند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۹۰ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۲۰
الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَ قَالَ: سَأَلْتُ سَیِّدِیَ الصّادق ... (علیه السلام)یَا سَیِّدِی وَ مَوْلَایَ وَ الدِّینُ الَّذِی فِی آبَائِهِ إِبْرَاهِیمَ وَ نُوحٍ وَ مُوسَی وَ عِیسَی وَ مُحَمَّد (علیهم السلام) هُوَ الْإِسْلَامُ؟ قَالَ: نَعَمْ یَا مُفَضَّلُ! هُوَ الْإِسْلَامُ لَا غَیْرُ. قُلْتُ: یَا مَوْلَایَ أَ تَجِدُهُ فِی کِتَابِ اللَّهِ؟ قَالَ: نَعَمْ! مِنْ أَوَّلِهِ إِلَی آخِرِهِ وَ مِنْهُ هَذِهِ الْآیَهًْ ... قُولُوا آمَنَّا بِاللهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَیْنا إِلَی قَوْلِهِ لا نُفَرِّقُ بَیْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ.
امام صادق (علیه السلام) مفضل گوید: «از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: «آیا دینی که پدران او ابراهیم، نوح، موسی، عیسی و محمّد (علیهم السلام) داشتند، همان دین اسلام بود»؟ فرمود: «آری، ای مفضّل! همین دین اسلام بود؛ نه غیر آن» عرض کردم: «دلیلی از قرآن بر این مطلب دارید»؟ فرمود: «آری! از اوّل تا آخر قرآن پر از دلیل است ... از جمله آیه‌ی ... آیا هنگامی که مرگ یعقوب فرا رسید، شما حاضر بودید؟! تا آنجا که فرمود: و ما در برابر او تسلیم هستیم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۶۹۰ بحارالأنوار، ج۵۳، ص۵