سوره بقره - آیه 209 جزء 2 - صفحه 32

    فَإِن زَلَلۡتُم مِّنۢ بَعۡدِ مَا جَآءَتۡكُمُ ٱلۡبَيِّنَٰتُ فَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّ ٱللَّهَ عَزِيزٌ حَكِيمٌ

    209

تفسیر روایی
و اگر بعد از این همه نشانه‌های روشن، که برای شما آمده است، لغزش کردید (و گمراه شدید)، بدانید (از چنگال عدالت خدا، فرار نتوانید کرد؛) که خداوند، توانا و حکیم است.
1 (بقره/209)

العسکری (علیه السلام)- فَإِنْ زَلَلْتُمْ عَنِ السِّلْمِ وَ الْإِسْلَامِ الَّذِی تَمَامُهُ بِاعْتِقَادِ وَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) لَا یَنْفَعُ الْإِقْرَارُ بِالنُّبُوَّهًِْ مَعَ جَحْدِ إِمَامَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) کَمَا لَا یَنْفَعُ الْإِقْرَارُ بِالتَّوْحِیدِ مَعَ جَحْدِ النُّبُوَّهًِْ إِنْ زَلَلْتُمْ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْکُمُ الْبَیِّناتُ مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ فَضِیلَتِهِ وَ آتَاکُمُ الدَّلَالَاتِ الْوَاضِحَاتِ الْبَاهِرَاتِ عَلَی أَنَّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) الدَّالَّ عَلَی إِمَامَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) نَبِیُّ صِدْقٍ وَ دِینَهُ دِیْنُ حَقٍّ.

امام عسکری (علیه السلام) اگر از سلم و اسلام که با اعتقاد به ولایت علی (علیه السلام) کامل می‌شود، گمراه گشتید، دیگر اقرار به نبوّت، توأم با کتمان امامت علی (علیه السلام) سودمند نمی‌باشد؛ همان‌طور که اقرار به توحید، با وجود انکار نبوّت مفید نیست. درحالی‌که شما پس از آنکه دلایلی محکم از سخن نبیّ‌اکرم (صلی الله علیه و آله) و فضیلتش برای شما آمد و برای شما دلایلی واضح و گویا بر اینکه محمّد (صلی الله علیه و آله) که شما را به امامت علی (علیه السلام) راهنمایی کرد، پیامبر راستگویی است و دین او تنها دین بر حق است، گمراه شدید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۱۶ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۱۰/ الإمام العسکری، ص۶۲۶

2 (بقره/209)

العسکری (علیه السلام)- فَاعْلَمُوا أَنَّ اللهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ {عَزِیزٌ} قَادِرٌ عَلَی مُعَاقَبَهًِْ الْمُخَالِفِینَ لِدِینِهِ وَ الْمُکَذِّبِینَ لِنَبِیِّهِ لَا یَقْدِرُ أَحَدٌ عَلَی صَرْفِ انْتِقَامِهِ مِنْ مُخَالِفِیهِ، وَ قَادِرٌ عَلَی إِثَابَهًِْ الْمُوَافِقِینَ لِدِینِهِ وَ الْمُصَدِّقِینَ لِنَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) لَا یَقْدِرُ أَحَدٌ عَلَی صَرْفِ ثَوَابِهِ عَنْ مُطِیعِیهِ. حَکِیمٌ فِیمَا یَفْعَلُ مِنْ ذَلِکَ، غَیْرُ مُسْرِفٍ عَلَی مَنْ أَطَاعَهُ وَ إِنْ أَکْثَرَ لَهُ الْخَیْرَاتِ، وَ لَا وَاضِعٌ لَهَا فِی غَیْرِ مَوْضِعِهَا (وَ إِنْ أَتَمَّ لَهُ الْکَرَامَاتِ)، وَ لَا ظَالِمٍ لِمَنْ عَصَاهُ وَ إِنْ شُدِّدَ عَلَیْهِ الْعُقُوبَاتُ.

امام عسکری (علیه السلام) [منظور، این است که بدانید که خداوند] در عذاب مخالفان دینش و تکذیب‌کنندگان پیامبرش [شکست‌ناپذیر] و تواناست و هیچکس نمی‌تواند انتقام او را از مخالفانش برگردانده و بر موافقان دین او و تصدیق‌کنندگان پیامبرش (صلی الله علیه و آله) فرود آورد. کسی قادر نیست پاداشی را که او به اطاعت‌کنندگانش می‌دهد، بازگرداند. او در این کاری که انجام می‌دهد حکیم است؛ چنانچه خیراتی که به مطیعان خود می‌دهد، فراوان هم باشد، باز درمورد آن‌ها اسراف نکرده است [و اگر کرامت را بر ایشان تمام هم کرده‌باشد]، باز آن را بی‌جا و بی‌مورد خرج نکرده است و اگر عذاب‌های او بر مخالفانش، شدید هم باشد، بر ایشان ظلمی ننموده است [و همه‌ی این کارها از باب حکمت اوست].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۱۸ الإمام العسکری، ص۶۲۷/ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۱۰؛ فیه: «غیر مسرف ... العقوبات» محذوفٌ