سوره بقره - آیه 223 جزء 2 - صفحه 35

    نِسَآؤُكُمۡ حَرۡثࣱ لَّكُمۡ فَأۡتُواْ حَرۡثَكُمۡ أَنَّىٰ شِئۡتُمۡۖ وَقَدِّمُواْ لِأَنفُسِكُمۡۚ وَٱتَّقُواْ ٱللَّهَ وَٱعۡلَمُوٓاْ أَنَّكُم مُّلَٰقُوهُۗ وَبَشِّرِ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ

    223

تفسیر روایی
زنان شما، محل بذرافشانی شما هستند؛ پس هر زمان که بخواهید، می‌توانید با آنها آمیزش کنید. و (سعی نمائید از این فرصت بهره گرفته، با پرورش فرزندان صالح) اثر نیکی برای خود، از پیش بفرستید! و از خدا بپرهیزید و بدانید او را ملاقات خواهید کرد و به مؤمنان، بشارت ده!
1 (بقره/223)

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُعَمّربْنِ‌خَلّادِ قال لی أَبُو الْحَسَنِ الرِّضا (علیه السلام): أَیَّ شَیْءٍ یَقُولُونَ فِی إِتْیَانِ النِّسَاءِ فِی أَعْجَازِهِنَّ؟ قُلْتُ: إِنَّهُ بَلَغَنِی أَنَّ أَهْلَ الْمَدِینَهًِْ لَا یَرَوْنَ بِهِ بَأْساً. فَقَالَ: إِنَّ الْیَهُودَ کَانَتْ تَقُولُ إِذَا أَتَی الرَّجُلُ الْمَرْأَهًَْ فِی خَلْفِهَا خَرَجَ الْوَلَدُ أَحْوَلَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ مِنْ خَلْفٍ أَوْ قُدَّامٍ خِلَافاً لِقَوْلِ الْیَهُودِ وَ لَمْ یَعْنِ فِی أَدْبَارِهِنَّ.

امام رضا (علیه السلام) معمّربن‌خلّاد گوید: امام رضا (علیه السلام) از من پرسید: «آنها (مردم) در مورد آمیزش با زنان از نشیمنگاهشان چه حکم می‌کنند»؟ به حضرت پاسخ دادم: «به من خبر رسیده که مردم مدینه، اشکالی در آن نمی‌بینند». حضرت فرمود: «یهود قائل بودند که اگر مرد، با همسر خود از پشت، آمیزش کند، فرزند آنان لوچ می‌شود؛ پس خداوند، آیه‌ی نِسَآؤُکُمْ حَرْثٌ لَّکُمْ فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ را نازل کرد. یعنی برخلاف نظر یهود، می‌توانید چه از پشت (مقاربت از فرج امّا به نحوی که مرد پشت زن باشد) و چه از جلو با زنان آمیزش کنید و معنای آن، دُبُر (پشت) نیست».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۴ تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴۱۵/ الإستبصار، ج۳، ص۲۴۴/ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۴، ص۲۳۱/ نورالثقلین/ البرهان

2 (بقره/223)

الصّادق (علیه السلام)- عَن أبی‌بصیر عَن أبی‌عبدالله (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ یَأْتِی أَهْلَهُ فِی دُبُرِهَا فَکَرِهَ ذَلِکَ. وَ قَالَ: إِیَّاکُمْ وَ مَحَاشَّ النِّسَاءِ وَ قَالَ إِنَّمَا مَعْنَی نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ أَیَّ سَاعَهًٍْ شِئْتُمْ.

امام صادق (علیه السلام) أبوبصیر گوید: از امام (علیه السلام) پرسیدم: «مردی با زن خود از طریق پشت آمیزش می‌کند و از آن کراهت دارد. حکم آن چیست»؟ حضرت پاسخ داد: «از آمیزش با زنان از طریق پشت (دُبُر) بپرهیزید. منظور از آیه: نِسَآؤُکُمْ حَرْثٌ لَّکُمْ فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ تنها این است که شما می‌توانید در هر وقت که خواستید [نه از هر طریق که خواستید]، با زنانتان آمیزش کنید».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۴ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۹/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۱/ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۴/ نورالثقلین/ البرهان

3 (بقره/223)

الصّادق (علیه السلام)- أَنَّی شِئْتُمْ أَیْ مَتَی شِئْتُمْ وَ تَأَوَّلَتِ الْعَامَّهًُْ قَوْلَهُ أَنَّی شِئْتُمْ أَیْ حَیْثُ شِئْتُمْ فِی الْقُبُلِ وَ الدُّبُرِ وَ قَالَ الصّادق (علیه السلام) أَنَّی شِئْتُمْ أَیْ مَتَی شِئْتُمْ فِی الْفَرْجِ وَ الدَّلِیلُ عَلَی قَوْلِهِ فِی الْفَرْجِ قَوْلُهُ نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَالْحَرْثُ الزَّرْعُ وَ الزَّرْعُ الْفَرْجُ فِی مَوْضِعِ الْوَلَدِ.

امام صادق (علیه السلام) أَنَّی شِئْتُمْ یعنی «هروقت خواستید»؛ امّا عامه‌ی مردم این کلام خداوند: أَنَّی شِئْتُمْ را، به «هرکجا خواستید» اعم از فرج و مقعد تأویل کرده‌اند. و امام صادق (علیه السلام) در حدیثی دیگر می‌فرماید: أَنَّی شِئْتُمْ یعنی هر وقت خواستید در فرج دخول کنید و دلیل این سخنشان، قول خداست که نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ که حَرْثٌ همان کشتزار است و کشتزار زن، که محل تولّد فرزند است، فرج زن است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۲۸۸/ القمی، ج۱، ص۷۲/ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۳؛ فیه: «و تأولت ... الدبر» محذوفٌ/ نورالثقلین؛ فیه: «دلیل ... الولد» محذوفٌ/ البرهان؛ فیه: «انی شیتم ... الدبر» و «دلیل ... الولد» محذوفتان

4 (بقره/223)

الباقر (علیه السلام)- نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ قَالَ حَیْثُ شَاءَ.

امام باقر (علیه السلام) [در بیان معنای این آیه] فرمود: منظور این است که مرد از هر طریقی که بخواهد می‌تواند با زن خود نزدیکی کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۸/ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۱/ نورالثقلین/ البرهان

5 (بقره/223)

الصّادق (علیه السلام)- عَن عَبدِاللهِِ‌بنِِ‌أَبِی یَعفُور قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ إِتْیَانِ النِّسَاءِ فِی أَعْجَازِهِنَّ. قَالَ: لَا بَأْسَ بِهِ، ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ قَالَ: حَیْثُ شَاءَ.

امام صادق (علیه السلام) عبدالله‌بن‌ابویعفور گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی دخول در مقعد زنان پرسیدم؟ فرمود: «اشکالی ندارد»! سپس این آیه را تلاوت فرمود: نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ فرمود: «هرجا خواست».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۷، ص۷۳/ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۰/ نورالثقلین/ البرهان؛ فیه: «قال حیث شاء» محذوفٌ

6 (بقره/223)

الصّادق (علیه السلام)- نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ قَالَ: مِنْ قُدَّامِهَا وَ مِنْ خَلْفِهَا فِی الْقُبُلِ.

امام صادق (علیه السلام) امام (علیه السلام) [درباره‌ی معنای آیه] فرمود: یعنی می‌توانید از جلو یا پشت با زنانتان آمیزش کنید؛ البته باید از طریق فرج باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۳/ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۱/ نورالثقلین/ البرهان

7 (بقره/223)

الباقر (علیه السلام)- عَن زُرارَهًْ عَن أبی‌عبدالله (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی نِساؤُکُمْ حَرْثٌ لَکُمْ فَأْتُوا حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ قَالَ: مِنْ قُبُلٍ.

امام باقر (علیه السلام) زراره گوید: از امام (علیه السلام) در مورد آیه‌ی: نسَآؤُکُمْ حَرْثٌ لَّکُمْ فَأْتُواْ حَرْثَکُمْ أَنَّی شِئْتُمْ سؤال کردم، حضرت پاسخ داد: منظور، آمیزش از طریق فرج است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۹/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۱/ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۳/ نورالثقلین/ البرهان

8 (بقره/223)

الرّضا (علیه السلام)- عَنِ الْفَتْحِ‌بْنِ‌یَزِیدَ الْجُرْجَانِیِّ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی الرِّضَا (علیه السلام) ... مِنْهُ الْجَوَابُ: سَأَلْتَ عَمَّنْ أَتَی جَارِیَتَهُ فِی دُبُرِهَا؛ وَ الْمَرْأَهًُْ لُعْبَهًٌْ لَا تُؤْذَی وَ هِیَ حَرْثٌ کَمَا قَالَ اللَّه.

امام رضا (علیه السلام) امام رضا (علیه السلام) به فتح‌بن یزید جرجانی فرمود: تو از من پرسیدی که «حکم مردی که با کنیز خود از طریق دُبُر (پشت) آمیزش می‌کند چیست»؟ جواب این است که زن، وسیله‌ی بازی مرد است؛ امّا نباید آزار ببیند [که این کار آزار حساب می‌شود] و زن، همان‌طور که خداوند فرموده محل بذرافشانی [جهت تولید نسل] می‌باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۹/ نورالثقلین/ البرهان

9 (بقره/223)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ‌اللَّهِ‌بْنِ‌أَبِی‌یَعْفُورٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنِ الرَّجُلِ یَأْتِی الْمَرْأَهًَْ فِی دُبُرِهَا. قَالَ: لَا بَأْسَ إِذَا رَضِیَت.

امام صادق (علیه السلام) عبدالله‌بن‌یعفور گوید: از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: «آیا مرد می‌تواند از دُبُر (عقب) با زن خود آمیزش کند»؟ حضرت پاسخ داد: اگر همسر او راضی باشد، اشکالی ندارد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ وسایل الشیعه، ج۲۰، ص۱۴۶/ البرهان

10 (بقره/223)

ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- مَعْنَی قَوْلِهِ حَرْثٌ لَکُمْ مُزْدَرَعُ أَوْلَادِکُمْ کَأَنَّهُ قِیلَ مُحْتَرَثٌ لَکُمْ وَ إِنَّمَا الْحَرْثُ الزَّرْعُ فِی الْأَصْل.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) معنای اینکه [خداوند] فرمود: حَرْثٌ لَّکُمْ این است که بگوید [زن] محل کشت و کشتزار شماست؛ زیرا حَرْثٌ در اصل همان کشت و زرع است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۱۵۶ فقه القرآن، ج۲، ص۱۴۰