سوره بقره - آیه 25 جزء 1 - صفحه 5

    وَبَشِّرِ ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ وَعَمِلُواْ ٱلصَّٰلِحَٰتِ أَنَّ لَهُمۡ جَنَّٰتࣲ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُۖ كُلَّمَا رُزِقُواْ مِنۡهَا مِن ثَمَرَةࣲ رِّزۡقࣰا قَالُواْ هَٰذَا ٱلَّذِي رُزِقۡنَا مِن قَبۡلُۖ وَأُتُواْ بِهِۦ مُتَشَٰبِهࣰاۖ وَلَهُمۡ فِيهَآ أَزۡوَٰجࣱ مُّطَهَّرَةࣱۖ وَهُمۡ فِيهَا خَٰلِدُونَ

    25

تفسیر روایی
به کسانی که ایمان آورده، و کارهای شایسته انجام داده‌اند، بشارت ده که باغهایی از بهشت برای آنهاست که نهرها از زیر درختانش جاریست. هر زمان که میوه‌ای از آن، به آنان داده شود، می‌گویند: «این همان است که قبلا به ما روزی داده شده بود. (ولی اینها چقدر از آنها بهتر و عالیتر است.)» و میوه‌هایی که برای آنها آورده می‌شود، همه (از نظر خوبی و زیبایی) یکسانند. و برای آنان همسرانی پاک و پاکیزه است، و جاودانه در آن خواهند بود.
1 (بقره/25)

الباقر (علیه السلام)- فِی قَولِهِ وَ بَشِّرِ الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحاتِ نَزَلَت فِی حَمزَهًَْ وَ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ عُبَیدَهًْ.

امام باقر (علیه السلام) این آیه درباره‌ی حمزه، علی (علیه السلام) و عبیده نازل شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ بحارالأنوار، ج۱۹، ص۲۸۹/ المناقب، ج۳، ص۱۱۸/ بحارالأنوار، ج۳۵، ص۳۴۷؛ فیه «جعفر» زیادهًْ

2 (بقره/25)

ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- قَالَ: فِیمَا نَزَلَ مِنَ الْقُرْآنِ خَاصَّهًًْ فِی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ أَهْلِ بَیْتِهِ (علیهم السلام) دُونَ النَّاسِ مِنْ سُورَهًِْ الْبَقَرَهًِْ وَ بَشِّرِ ... الْآیَهًَْ نَزَلَتْ فِی عَلِیٍ (علیه السلام) وَ حَمْزَهًَْ وَ جَعْفَرٍ وَ عُبَیْدَهًَْ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِب.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) این آیه درباره‌ی علی (علیه السلام)، حمزه، جعفر و عبیدهًْ‌بن‌حارث‌بن‌عبدالمطلّب نازل شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ فرات الکوفی، ص۵۳/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۹۶/ البرهان

3 (بقره/25)

ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- قَالَ مَا فِی الْقُرْآنِ آیَهًُْ: الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ إِلَّا وَ عَلِیٌّ (علیه السلام) أَمِیرُهَا وَ شَرِیفُهَا، وَ مَا مِنْ أَصْحَابِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) رَجُلٌ إِلَّا وَ قَدْ عَاتَبَهُ اللَّهُ وَ مَا ذَکَرَ عَلِیّاً (علیه السلام) إِلَّا بِخَیْر.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) در قرآن آیه‌ای به این تعبیر الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وجود ندارد مگر اینکه علی (علیه السلام)، امیر و اشرف [مخاطبان] آن است و از اصحاب محمّد (کسی نیست مگر اینکه خداوند او را مورد عتاب و سرزنش قرار داده است. امّا خداوند علی (علیه السلام) را جز به نیکی یاد نکرده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۰۷/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۳۰

4 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... قَالَ تَعَالَی وَ بَشِّرِ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ وَ صَدَّقُوکَ بِنُبُوَّتِکَ فَاتَّخَذُوکَ إِمَاماً وَ صَدَّقُوکَ فِی أَقْوَالِکَ وَ صَوَّبُوکَ فِی أَفْعَالِکَ وَ اتَّخَذُوا أَخَاکَ عَلِیّاً (علیه السلام) بَعْدَکَ إِمَاماً وَ لَکَ وَصِیّاً مَرْضِیّاً وَ انْقَادُوا لِمَا یَأْمُرُهُمْ بِهِ وَ صَارُوا إِلَی مَا أَصَارَهُمْ إِلَیْهِ وَ رَأَوْا لَهُ مَا یَرَوْنَ لَکَ إِلَّا النُّبُوَّهًَْ الَّتِی أُفْرِدْتَ بِهَا وَ إِنَّ الْجِنَانَ لَا تَصِیرُ لَهُمْ إِلَّا بِمُوَالاتِهِ وَ مُوَالاهًِْ مَنْ یُنَصُّ عَلَیْهِ مِنْ ذُرِّیَّتِهِ وَ مُوَالاهًِْ سَائِرِ أَهْلِ وَلَایَتِهِ وَ مُعَادَاهًِْ أَهْلِ مُخَالَفَتِهِ وَ عَدَاوَتِهِ وَ إِنَّ النِّیرَانَ لَا تَهْدَأُ عَنْهُمْ وَ لَا یَعْدِلُ بِهِمْ عَنْ عَذَابِهَا إِلَّا بِتَنَکُّبِهِمْ عَنْ مُوَالاهًِْ مُخَالِفِیهِمْ وَ مُوَازَرَهًِْ شَانِئِیهِم.

امام سجّاد (علیه السلام) امام (علیه السلام) در شرح آیه‌ی وَ بَشِّرِ الَّذینَ آمَنُوا می‌فرماید: «بشارت دهید آن‌ها را که به توحید و یگانگی خدا ایمان آورده و تو را ای پیامبر (در پیامبری تصدیق نموده، پیشوایت ساخته، تمام سخنانت را باور و کردارت را نیک و صحیح دانسته‌اند و برادرت علی (علیه السلام) را بعد از تو پیشوا و جانشین مورد پسند تو شناخته و تسلیم اوامر او شدند و به هر جهت که [علی (علیه السلام)] آنان را سوق داد، حرکت کردند. این مؤمنین هر مقامی را که برای تو قائل هستند غیر از نبوّت که خاصّ توست برای او (علی (علیه السلام)) نیز قائل شدند. به نظر آنان بهشت جز در نتیجه‌ی دوستی او و دوستی فرزندان او که با بیان خود معرفی می‌نماید و همچنین دوستی دیگر دوستداران او و دشمنی با مخالفان و دشمنان او میسّر نمی‌شود و نیز می‌دانند که دوزخ مگر به احتراز از دوستی با مخالفین علی (علیه السلام) و فرزندان و دوستانش و نیز همکاری‌نکردن با بدگوها و بدبینانشان، از آن‌ها دست برنداشته و از عذابش نجات نمی یابند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰؛ فیه: «فاتّخذوک بنیاً» بدلٌ «فاتّخذوک إماماً»/ البرهان/ بحارالأنوار، ج۶۴، ص۱۸؛ فیه: «إنّ الجنان لا تصیر لهم إلّا ... و موازرهًْ شانییهم» محذوفٌ

5 (بقره/25)

الباقر (علیه السلام)- {فَالَّذِینَ} آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحَاتِ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ الْأَوْصِیَاءُ مِنْ بَعْدِهِ وَ شِیعَتُهُم.

امام باقر (علیه السلام) منظور از کسانی‌که ایمان آورده و اعمال نیکو انجام می‌دهند، علیّ‌بن‌ابیطالب (علیه السلام) و امامان (علیهم السلام) بعد از او و شیعیانشان می‌باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۲۹/ فرات الکوفی، ص۵۳

6 (بقره/25)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- ... عَنْ سَلْمَانَ (رحمة الله علیه) أَنَّ أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُول قُلْتُ: فَمَنْ لَقِیَ اللَّهَ مُؤْمِناً عَارِفاً بِإِمَامِهِ مُطِیعاً لَهُ أَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّهًِْ هُوَ؟ قَالَ: نَعَمْ! إِذَا لَقِیَ اللَّهَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ قَالَ اللَّهُ عَزَّ‌وَ‌جَلَ: الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ. الَّذِینَ آمَنُوا وَ کانُوا یَتَّقُونَ. الَّذِینَ آمَنُوا وَ لَمْ یَلْبِسُوا إِیمانَهُمْ بِظُلْمٍ. قُلْتُ: فَمَنْ لَقِیَ اللَّهَ مِنْهُمْ عَلَی الْکَبَائِرِ؟ قَالَ: هُوَ فِی مَشِیَّتِهِ إِنْ عَذَّبَهُ فَبِذَنْبِهِ وَ إِنْ تَجَاوَزَ عَنْهُ فَبِرَحْمَتِهِ. قُلْتُ: فَیُدْخِلُهُ النَّارَ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ؟ قَالَ: نَعَمْ! بِذَنْبِهِ لِأَنَّهُ لَیْسَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ عَنَی أَنَّهُ لَهُمْ وَلِیٌّ وَ أَنَّهُ لا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَ لا هُمْ یَحْزَنُونَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ یَتَّقُونَ اللَّهَ وَ الَّذِینَ یَعْمَلُونَ الصَّالِحاتِ وَ الَّذِینَ لَمْ یَلْبِسُوا إِیمانَهُمْ بِظُلْم.

امام علی (علیه السلام) ابان از قول سلیم نقل کرد که به حضرت علی (علیه السلام) عرض کردم: «... آن‌کس که خدای را ملاقات کند و امامش را بشناسد و به وی ایمان داشته و مطیع او باشد، آیا از بهشتیان است؟ فرمود: آری! اگر خداوند را در حالی‌که مؤمن باشد ملاقات کند. (اگر باایمان بمیرد اهل بهشت است.) خداوند فرمود: الَّذینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحات* الَّذینَ آمَنُوا وَ کانُوا یَتَّقُون (یونس/۶۳) الَّذینَ آمَنُوا وَ لَمْ یَلْبِسُوا إیمانَهُمْ بِظُلْمٍ (انعام/۸۲). گفتم: «اگر یکی از مؤمنان درحالی‌که گناهان کبیرهای دارد خدا را ملاقات کند، چه حالی خواهد داشت»؟ فرمود: «به خواست خداوند بستگی دارد؛ اگر عذابش کند، به جهت گناهانش است و اگر از او درگذرد، به جهت رحمتش است». گفتم: «یعنی ممکن است با این که مؤمن است، او را داخل آتش کند»؟ فرمود: «آری، به جهت گناهانش؛ زیرا او در زمره‌ی مؤمنانی نیست که خداوند ولیّ آنهاست و هیچ ترس و اندوهی بر آنها نخواهد بود، آنها مؤمنانی هستند که تقوا پیشه میکنند و عمل صالح انجام میدهند و ایمان خویش را به ظلم آلوده نمیسازند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۲ بحارالأنوار، ج۲۸، ص۱۶

7 (بقره/25)

العسکری (علیه السلام)- ... عَمِلُوا الصَّالِحاتِ مِنْ إِدَامَهًِْ الْفَرَائِضِ وَ اجْتِنَابِ الْمَحَارِمِ وَ لَا یَکُونُوا کَهَؤُلَاءِ الْکَافِرِینَ بِک.

امام عسکری (علیه السلام) کارهای شایسته انجام‌دادند یعنی در انجام واجبات خود مداومت کرده و از محرّمات دوری جستند و [ای محمّد (!] رفتارشان همچون منکرین [نبوّت] تو نبوده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

8 (بقره/25)

العسکری (علیه السلام)- فِی قَوْلِهِ تَعَالَی وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ قَالَ قَضَوُا الْفَرَائِضَ کُلَّهَا بَعْدَ التَّوْحِیدِ وَ اعْتِقَادِ النُّبُوَّهًِْ وَ الْإِمَامَهًِْ قَالَ وَ أَعْظَمُهَا فَرْضَانِ قَضَاءُ حُقُوقِ الْإِخْوَانِ فِی اللَّهِ وَ اسْتِعْمَالُ التَّقِیَّهًِْ مِنْ أَعْدَاءِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ.

امام عسکری (علیه السلام) تمام واجبات را پس از ایمان به توحید، نبوّت و امامت انجام می‌دهند. بزرگترین فرائض، شامل دو فریضه است؛ یکی اداء حقوق برادران دینی و دیگری تقیّه‌کردن در برابر دشمنان خداوند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ وسایل الشیعه، ج۱۶، ص۲۲۱

9 (بقره/25)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ یَزِیدَ‌بْنِ‌سَلَّامٍ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) لِمَ سُمِّیَتِ الْجَنَّهًُْ جَنَّهًًْ؟ قَالَ: لِأَنَّهَا جَنِینَهًٌْ خِیَرَهًٌْ نَقِیَّهًٌْ وَ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ مَرْضِیَّهًْ.

پیامبر ( پیامبر (در جواب اینکه چرا بهشت، «جنت» نام گرفته فرمود: «زیرا بهشت مستور، پوشیده، خوب و پاک است و یاد بهشت در نزد خدا پسندیده است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۸، ص۱۸۸

10 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... بَسَاتِین.

امام سجّاد (علیه السلام) منظور از جَنّاتٍ بستان‌ها و باغ‌هاست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

11 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... مِنْ تَحْتِ شَجَرِهَا وَ مَسَاکِنِهَا.

امام سجّاد (علیه السلام) در زیر درختان و مساکن آنهاست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

12 (بقره/25)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- أَرْبَعَهًُْ أَنْهَارٍ فِی الدُّنْیَا مِنَ الْجَنَّهًِْ: الْفُرَاتُ وَ النِّیلُ وَ سَیْحَانُ وَ جَیْحَان.

پیامبر ( فرات، نیل، سیحون و جیحون، چهار رود بهشتی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ وسایل الشیعه، ج۱۴، ص۴۰۶

13 (بقره/25)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- سُئِلَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) عَنْ أَنْهَارِ الْجَنَّهًِْ کَمْ عَرْضُ کُلِّ نَهَرٍ مِنْهَا؟ فَقَالَ: (صلی الله علیه و آله)عَرْضُ کُلِّ نَهَرٍ مَسِیرَهًُْ خَمْسِینَ مِائَهًَْ عَامٍ یَدُورُ تَحْتَ الْقُصُورِ وَ الْحُجُبِ تَتَغَنَّی أَمْوَاجُهُ وَ تُسَبِّحُ وَ تَطْرَبُ فِی الْجَنَّهًِْ کَمَا یَطْرَبُ النَّاسُ فِی الدُّنْیَا.

پیامبر ( از پیامبر (درباره‌ی مقدار عرض هر نهر از رودهای بهشت سؤال کردند. ایشان فرمود: «پیمودن عرض هرکدام از نهرها، پنج‌هزار سال طول می‌کشد. این رودها به زیر قصرها و سراپرده‌ها، دور می‌زند. امواجش همان‌طور که مردم در دنیا به طرب و شادی می‌پردازند. ترانه سر می‌دهد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ بحارالأنوار، ج۸، ص۱۴۶

14 (بقره/25)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- أَکْثَرُ أَنْهَارِ الْجَنَّهًِْ الْکَوْثَرُ تَنْبُتُ الْکَوَاعِبُ الْأَتْرَابُ عَلَیْه.

پیامبر ( بیشتر رودهای بهشت، کوثر است، که حوریان بسیار جوان و همسال، از آن سر بر می‌آورند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۴ بحارالأنوار، ج۸، ص۱۴۷

15 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... مِنْ تِلْکَ الجِنَانِ.

امام سجّاد (علیه السلام) از آن بهشت [روزی می‌خورند].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

16 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... مِنْ ثَمَرَةٍ مِنْ ثِمَارِهَا.

امام سجّاد (علیه السلام) از میوه‌های آن [روزی می‌خورند].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

17 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... طَعَاماً یُؤْتَوْنَ بِهِ.

امام سجّاد (علیه السلام) غذایی که [در بهشت] برایشان می‌آورند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

18 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... قالُوا هذَا الَّذِی رُزِقْنا مِنْ قَبْلُ فِی الدُّنْیَا فَأَسْمَاؤُهُ کَأَسْمَاءِ مَا فِی الدُّنْیَا مِنْ تُفَّاحٍ وَ سَفَرْجَلٍ وَ رُمَّانٍ وَ کَذَا وَ کَذَا وَ إِنْ کَانَ مَا هُنَاکَ مُخَالِفاً لِمَا فِی الدُّنْیَا فَإِنَّهُ فِی غَایَهًِْ الطِّیبِ وَ إِنَّهُ لَا یَسْتَحِیلُ إِلَی مَا یَسْتَحِیلُ إِلَیْهِ ثِمَارُ الدُّنْیَا مِنْ عَذِرَهًٍْ وَ سَائِرِ الْمَکْرُوهَاتِ مِنْ صَفْرَاءَ وَ سَوْدَاءَ وَ دَمٍ بَلْ لَا یَتَوَلَّدُ عَنْ مَأْکُولِهِمْ إِلَّا الْعَرَقُ الَّذِی یَجْرِی مِنْ أَعْرَاضِهِمْ أَطْیَبَ مِنْ رَائِحَهًِْ الْمِسْک.

امام سجّاد (علیه السلام) [مؤمنین در مواجهه با نعمت‌های بهشت می‌گویند:] این‌ها همان چیزهایی است که در دنیا روزیمان می‌شد و اسم‌هایشان همان اسم‌هایی است که در دنیا بر آن‌ها بود؛ مانند سیب، به، انار، فلان و فلان؛ هرچند نعمت‌های اینجا با آنچه در دنیا بود تفاوت دارد. تفاوتشان در این است که در اینجا (بهشت) در نهایت دلپذیری هستند و همچون میوه‌های دنیا [پس از خوردن و هضم‌شدن] به نجاست و دیگر چیزهای نفرت‌انگیز مثل زرداب و چرکاب و خون تبدیل نمی‌شوند و تنها پس از خورده‌شدن، عرقی بر اندام مؤمنین روان می‌سازند که بویی دلپذیرتر از بوی مشک دارد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان/ بحارالأنوار، ج۸، ص۱۴۰

19 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... وَ أُتُوا بِهِ بِذَلِکَ الرِّزْقِ مِنَ الثِّمَارِ مِنْ تِلْکَ الْبَسَاتِینِ مُتَشابِهاً یُشْبِهُ بَعْضُهُ بَعْضاً بِأَنَّهَا کُلَّهَا خِیَارٌ لَا رَذْلَ فِیهَا {وَ} بِأَنَّ کُلَّ صِنْفٍ مِنْهَا فِی غَایَهًِْ الطِّیبِ وَ اللَّذَّةِ لَیْسَ کَثِمَارِ الدُّنْیَا {الَّتِی} بَعْضُهَا نِیٌّ، وَ بَعْضُهَا مُتَجَاوِزٌ لِحَدِّ النَّضْجِ وَ الْإِدْرَاکِ إِلَی حَدِّ الْفَسَادِ مِنْ حُمُوضَهًٍْ وَ مَرَارَهًٍْ وَ سَائِرِ ضُرُوبِ الْمَکَارِهِ، وَ مُتَشَابِهاً أَیْضاً مُتَّفِقَاتِ الْأَلْوَانِ مُخْتَلِفَاتِ الطُّعُوم.

امام سجّاد (علیه السلام) در بهشت نعمت‌هایی از میوه‌های آن بوستان‌ها همه همانند هم، گُزیده و بی‌عیب و از هرگونه‌ای در نهایت دلپذیری و گوارایی برای آن‌ها آورده می‌شود. این میوه‌ها همچون میوه‌های دنیا نیستند که برخی نارسیده و برخی دیگر رسیدگی را درگذرانده و رو به گندیدگی، ترشی، تلخی و دیگر اوصاف ناخوشایند گذارده‌باشند. این میوه‌ها در رنگ و آب همچون یکدیگر امّا در طعم گوناگونند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۳/ البرهان

20 (بقره/25)

علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- ... یُؤْتَوْنَ مِنْ فَاکِهَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ عَلَی أَلْوَانٍ مُتَشَابِهَهًٍْ.

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) به بهشتیان از یک میوه، با رنگ‌های مشابه داده‌می‌شود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ القمی، ج۱، ص۳۴/ نورالثقلین؛ فیه: «یؤمنون» بدلٌ «یؤتون»

21 (بقره/25)

ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- فِیهِ وُجُوهٌ أَحَدُهَا أَنَّهُ أَرَادَ مُشْتَبَهاً فِی اللَّوْنَ مُخْتَلِفاً فِی الطَّعْمِ.

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) وجوه چندگانه‌ای برای این آیه ذکر شده است. یکی از آن‌ها این است که این میوه‌ها رنگ مشابه و طعم متفاوت دارند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۶ بحرالعرفان

22 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- ... وَ لَهُمْ فِیها فِی تِلْکَ الْجِنَانِ أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ مِنْ أَنْوَاعِ الْأَقْذَارِ وَ الْمَکَارِهِ مُطَهَّرَاتٍ مِنَ الْحَیْضِ وَ النِّفَاسِ، لَا وَلَّاجَاتٍ وَ لَا (خَرَّاجَاتٍ وَ لَا دَخَّالاتٍ وَ لَا خَتَّالاتٍ وَ لَا مُتَغَایِرَاتٍ) وَ لَا لِأَزْوَاجِهِنَّ فَرِکَاتٌ وَ لَا صَخَّابَاتٍ وَ لَا عَیَّابَاتٌ وَ لَا فَحَّاشَاتٍ وَ مِنْ کُلِّ الْعُیُوبِ وَ الْمَکَارِهِ بَرِیَّات.

امام سجّاد (علیه السلام) بهشتیان در باغ‌های بهشت، همسران پاکیزه‌ای دارند که از هرگونه ناپاکی، ناپسندی، خون حیض و نفاس پاک هستند؛ نیاز به تأمین روزی ندارند و اهل خدعه و نیرنگ نیستند. این همسران، شوهرستیز، درشت صدا، پلیدزبان و زشت‌گوی نبوده و از هرچه عیب و خلق ناپسندی به دورند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۸ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

23 (بقره/25)

الصّادق (علیه السلام)- لَهُمْ فِیها أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ قَالَ: الْأَزْوَاجُ الْمُطَهَّرَهًُْ اللَّائِی لَمْ یَحِضْنَ وَ لَا یُحْدِثْن.

امام صادق (علیه السلام) آن همسران، پاکیزه‌اند به طوری‌که حیض نمی‌بینند و حدثی از آنان سر نمی‌زند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۸ من لایحضره الفقیه، ج۱، ص۸۹/ العیاشی، ج۱، ص۱۶۴/ القمی، ج۱، ص۳۴/ البرهان

24 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- فِی تِلْکَ الْبَسَاتِینِ وَ الْجَنَّات.

امام سجّاد (علیه السلام) در بوستان‌ها و باغ‌های بهشتی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۸ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۳/ البرهان

25 (بقره/25)

السّجّاد (علیه السلام)- مُقِیمُونَ.

امام سجّاد (علیه السلام) تا ابد سکنی گزیده‌اند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۸ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۴/ الإمام العسکری، ص۲۰۰/ البرهان

26 (بقره/25)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّمَا خُلِّدَ أَهْلُ الْجَنَّهًِْ فِی الْجَنَّهًِْ لِأَنَ نِیَّاتِهِمْ کَانَتْ فِی الدُّنْیَا أَنْ لَوْ بَقُوا فِیهَا أَنْ یُطِیعُوا اللَّهَ أَبَدا.

امام صادق (علیه السلام) بهشتیان از آن جهت در بهشت جاودانند که نیّتشان این بوده که اگر در دنیا باقی‌باشند پیوسته از خدا اطاعت‌کنند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۱۹۸ الکافی، ج۲، ص۸۵/ النورالثقلین