سوره بقره - آیه 265 جزء 3 - صفحه 45

    وَمَثَلُ ٱلَّذِينَ يُنفِقُونَ أَمۡوَٰلَهُمُ ٱبۡتِغَآءَ مَرۡضَاتِ ٱللَّهِ وَتَثۡبِيتࣰا مِّنۡ أَنفُسِهِمۡ كَمَثَلِ جَنَّةِۭ بِرَبۡوَةٍ أَصَابَهَا وَابِلࣱ فَـَٔاتَتۡ أُكُلَهَا ضِعۡفَيۡنِ فَإِن لَّمۡ يُصِبۡهَا وَابِلࣱ فَطَلࣱّۗ وَٱللَّهُ بِمَا تَعۡمَلُونَ بَصِيرٌ

    265

تفسیر روایی
و (کار) کسانی که اموال خود را برای خشنودی خدا، و تثبیت (ملکات انسانی در) روح خود، انفاق می‌کنند، همچون باغی است که در نقطه بلندی باشد، و بارانهای درشت به آن برسد، (و از هوای آزاد و نور آفتاب، به حد کافی بهره گیرد،) و میوه خود را دو چندان دهد (که همیشه شاداب و با طراوت است.) و اگر باران درشت به آن نرسد، بارانی نرم به آن می‌رسد. و خداوند به آنچه انجام می‌دهید، بیناست.
1 (بقره/265)

الصّادق (علیه السلام)- قَالَ (علیه السلام): نَزَلَ قَوْلُهُ تَعَالَی مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ فِی عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام) کلام خداوند که فرمود: مَثَلُ الَّذینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ درباره‌ی علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) نازل شده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۶۶/ فرات الکوفی، ص۷۰/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۳۴؛ فیه: «قال علی أفضلهم ... مرضات الله» بدلٌ «فی علی بن ابی طالب»/ نورالثقلین و البرهان؛ فیهما: «علی امیرالمومنین ... مرضات الله» بدلٌ «فی علی بن ابی طالب»

2 (بقره/265)

الصّادق (علیه السلام)- مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ قَالَ عَلِیٌّ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَفْضَلُهُمْ وَ هُوَ مِمَّنْ یُنْفِقُ مَالَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاهًِْ اللَّهِ.

امام صادق (علیه السلام) مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ علی [منظور این آیه است]؛ امیرالمؤمنین (علیه السلام) و برترین [مصداق] این افراد است و او کسی است که قرآن می‌فرماید: اموالش را برای کسب رضای خداوند انفاق می‌کرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۴ بحارالأنوار، ج۴۱، ص۳۵/ العیاشی، ج۱، ص۱۴۸

3 (بقره/265)

الصّادق (علیه السلام)- ضَرَبَ مَثَلَ الْمُؤْمِنِینَ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاهًِْ اللَّهِ وَ تَثْبِیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ عَنِ الْمَنِّ وَ الْأَذَی قَالَ وَ مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ وَ تَثْبِیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُکُلَها ضِعْفَیْنِ فَإِنْ لَمْ یُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ قَالَ مَثَلُهُمْ کَمَثَلِ جَنَّةً بِرَبْوَةٍٍ أَیْ بُسْتَانٍ فِی مَوْضِعٍ مُرْتَفِعٍ أَصابَها وابِلٌ أَیْ مَطَرٌ فَآتَتْ أُکُلَها ضِعْفَیْنِ وَ یَتَضَاعَفُ ثَمَرُهَا کَمَا یَتَضَاعَفُ أَجْرُ مَنْ أَنْفَقَ مَالَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاهًِْ اللَّهِ وَ الطَّلُّ مَا یَقَعُ بِاللَّیْلِ عَلَی الشَّجَرِ وَ النَّبَاتِ.

امام صادق (علیه السلام) خداوند برای مؤمنینی که اموالشان را برای رضای خدا و تثبیت ایمان خویش، به دور از منّت و اذیّت، انفاق می‌کنند این‌چنین مثال زد و فرمود: وَ مَثَلُ الَّذِینَ یُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمُ ابْتِغاءَ مَرْضاتِ اللهِ وَ تَثْبِیتاً مِنْ أَنْفُسِهِمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ أَصابَها وابِلٌ فَآتَتْ أُکُلَها ضِعْفَیْنِ فَإِنْ لَمْ یُصِبْها وابِلٌ فَطَلٌّ وَ اللهُ بِما تَعْمَلُونَ بَصِیرٌ امام (علیه السلام) فرمود: [این کلام] مَثَلُهُمْ کَمَثَلِ جَنَّةٍ بِرَبْوَةٍ یعنی مانند باغی بر جایی بلند است؛ أَصابَها وابِلٌ یعنی باران؛ فَآتَتْ أُکُلَها ضِعْفَیْنِ و میوه‌ی آن باغ را دو چندان می‌کند همان‌گونه که پاداش انفاق‌کننده در راه کسب رضای خداوند را دو برابر می‌کند؛ و طَلٌّ شبنمی است که شب‌هنگام بر روی درختان وگیاهان می‌نشیند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۳۵۴ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۴۲/ البرهان؛ فیه: «بربوهًْ» محذوفٌ/ نورالثقلین/ القمی، ج۱، ص۹۲؛ فیه: «عن المن ... من أنفسهم» محذوفٌ