العسکری (علیه السلام)- قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یَا بَنِی‌إِسْرَائِیلَ اذْکُرُوا إِذَا کَانَ الْبَلَاءُ یُصْرَفُ عَنْ أَسْلَافِکُمْ وَ یَخِفُّ بِالصَّلَاهًِْ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (علیهم السلام) أَ فَمَا تَعْلَمُونَ أَنَّکُمْ إِذَا شَاهَدْتُمُوهُ وَ آمَنْتُمْ بِهِ کَانَتِ النِّعْمَهًُْ عَلَیْکُمْ أَفْضَلَ وَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَیْکُمْ أَجْزَلَ.

امام عسکری (علیه السلام) خداوند عزّوجلّ فرمود: ای بنی‌اسرائیل! آنگاه که بلا از پیشینیان شما دورشد و با درودفرستادن بر محمّد (و خاندان پاکش (علیهم السلام)، آن بلا بر شما سبک گشت را به یادآورید؛ آیا نمی‌دانید که اگر شما محمّد (را دیده و به او ایمان آورید، نعمت خدا برایتان بسی برتر و فضل او در حقّ شما فزون‌تر از نیاکانتان خواهد شد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۰ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۳۳۸/ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۴۷/ الإمام العسکری، ص۲۴۲/ البرهان؛ فیه: «اکثر» زیادهًْ

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- یَا أَهْلَ الْکُوفَهًِْ! قَدْ دَعَوْتُکُمْ إِلَی جِهَادِ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ لَیْلًا وَ نَهَاراً، وَ سِرّاً وَ إِعْلَاناً، وَ قُلْتُ لَکُمُ اغْزُوهُمْ قَبْلَ أَنْ یَغْزُوکُمْ فَإِنَّهُ مَا غُزِیَ قَوْمٌ فِی عُقْرِ دَارِهِمْ إِلَّا ذَلُّوا. فَتَوَاکَلْتُمْ وَ تَخَاذَلْتُمْ، وَ ثَقُلَ عَلَیْکُمْ قَوْلِی، وَ اسْتَصْعَبَ عَلَیْکُمْ أَمْرِی، وَ اتَّخَذْتُمُوهُ وَراءَکُمْ ظِهْرِیًّا حَتَّی شُنَّتْ عَلَیْکُمُ الْغَارَاتُ، وَ ظَهَرَتْ فِیکُمُ الْفَوَاحِشُ وَ الْمُنْکَرَاتُ، تُمْسِیکُمْ وَ تُصْبِحُکُمْ کَمَا فَعَلَ بِأَهْلِ الْمَثُلَاتِ مِنْ قَبْلِکُمْ، حَیْثُ أَخْبَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنِ الْجَبَابِرَهًِْ الْعُتَاهًِْ الطُّغَاهًِْ، وَ الْمُسْتَضْعَفِینَ الْغُوَاهًِْ فِی قَوْلِهِ تَعَالَی یُذَبِّحُونَ أَبْناءَکُمْ وَ یَسْتَحْیُونَ نِساءَکُمْ وَ فِی ذلِکُمْ بَلاءٌ مِنْ رَبِّکُمْ عَظِیمٌ.

امام علی (علیه السلام) ای اهل کوفه! من شما را شب و روز و آشکار و نهان، به جهاد در مقابل این گروه منافق دعوت کرده و به شما گفتم: «با این جماعت، قبل از آنکه آنان با شما به‌جنگ برخیزند، بجنگید؛ چرا که هر قومی که در کنار خانه‌ی خود با دشمن بجنگد حتماً شکست خورده و ذلیل می‌شود». امّا شما پای در دامن خود کشیده [و در خانه‌های خویش به فراغت و عیش مشغول گشتید و به‌وسیله‌ی آن] ذلیل شدید؛ سخن من بر شما گران و حکم و امرم در نظرتان سخت آمد. بنابراین سخنان مرا پشت سر انداختید تا اینکه دشمن بر شما یورش آورد [و به‌واسطه‌ی طغیان و فساد آنان] کارهای زشت، فساد و منکر در میان شما رخ داد وبر اثر این کارها، روزگار شما مانند روزگار سخت پیشینیان [بلادیده] شد، همان پیشینیانی که ستمکاری و سرکشی کردند و افراد ضعیفی که [بر اثر پذیرش حرف حاکمان ظالم] گمراه شدند و بر اثر این کارها روزگار سختی پیدا کردند که خداوند آن روزگار را چنین توصیف می‌کند که: یُذَبِّحُونَ أَبْناءَکُمْ وَ یَسْتَحْیُونَ نِساءَکُمْ وَ فی ذلِکُم بَلاءٌ مِنْ رَبِّکُمْ عَظیمٌ

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۰ بحارالأنوار، ج۳۴، ص۱۳۸/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۷۵؛ فیه: «قبل أن یغزوهم» محذوفٌ/ الإرشاد، ج۱، ص۲۸۱

العسکری (علیه السلام)- إِذَا کَانَ الْبَلَاءُ یُصْرَفُ عَنْ أَسْلَافِکُمْ وَ یَخِفُّ.

امام عسکری (علیه السلام) زمانی‌که بلا از پیشینیان شما [بنی‌اسرائیل] دور شده و [شدّت عذابشان] کاسته گردید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۰ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۳۳۸/ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۴۷/ الإمام العسکری، ص۲۴۲/ البرهان

الصّادق (علیه السلام)- القِبْطَ.

امام صادق (علیه السلام) [منظور از آلِ فِرْعَوْنَ] قبطیان هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۲ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۳۸/ نورالثقلین

العسکری (علیه السلام)- یُذَبِّحُونَ أَبْناءَکُمْ وَ ذَلِکَ لَمَّا قِیلَ لِفِرْعَوْنَ إِنَّهُ یُولَدُ فِی بَنِی‌إِسْرَائِیلَ مَوْلُودٌ یَکُونُ عَلَی یَدِهِ هَلَاکُکَ فَأَمَرَ بِذَبْحِ أَبْنَائِهِمْ فَکَانَتِ الْوَاحِدَهًُْ مِنْهُنَّ تُصَانِعُ {الْقَوَابِلَ} عَنْ نَفْسِهَا کَیْلَا تَنِمَّ عَلَیْهَا وَ یَتِمَّ حَمْلُهَا ثُمَّ تُلْقِی وَلَدَهَا فِی صَحْرَاءَ أَوْ غَارِ جَبَلٍ أَوْ مَکَانٍ غَامِضٍ وَ تَقُولُ عَلَیْهِ عَشْرَ مَرَّاتٍ الصَّلَاهًُْ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ فَیُقَیِّضُ اللَّهُ لَهُ مَلَکاً یُرَبِّیهِ وَ یُدِرُّ مِنْ إِصْبَعٍ لَبَناً یَمُصُّهُ وَ مِنْ إِصْبَعٍ طَعَاماً لَیِّناً یَتَغَذَّاهُ إِلَی أَنْ نَشَأَ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ کَانَ مَنْ سَلِمَ مِنْهُمْ وَ نَشَأَ أَکْثَرَ مِمَّنْ قُتِلَ.

امام عسکری (علیه السلام) هنگامی‌که به فرعون گفتند که در بنیاسرائیل پسری زاده خواهدشد که مرگ تو و فروپاشی پادشاهی‌ات به دست اوست، او فرمان داد تا پسران بنی‌اسرائیل را سر ببُرند. زنی از زنان بنی‌اسرائیل به قابله‌ها رشوه داد تا داستان بارداری او را فاش نکنند تا زمانیکه دوران بارداریش به پایان رسد. آنگاه فرزند خود را در صحرا یا غاری در دل کوه و یا در مکانی مخفی به دنیا آورد و بر [بالای سر] نوزادش ده مرتبه درود بر محمّد (و خاندان پاکش (علیهم السلام) فرستاد. پس خداوند فرشته‌ای فرستاد تا نوزاد را پرورش دهد و از یک انگشتش شیر برای او جاری ساخت تا بیاشامد و از انگشتی دیگر غذایی نرم تا تناول کند. [این شیوه ادامه داشت] تا آنکه قوم بنی‌اسرائیل رُشد یافت. و از بنی‌اسرائیل [تعداد] کسانی که سالم مانده و بزرگ شدند، بیش از کسانی بود که به قتل رسیدند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۲ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۳۳۸/ الإمام العسکری، ص۲۴۲/ البرهان

الصّادق (علیه السلام)- أَمَّا مَوْلِدُ مُوسَی (علیه السلام) فَإِنَّ فِرْعَوْنَ لَمَّا وَقَفَ عَلَی أَنَّ زَوَالَ مُلْکِهِ عَلَی یَدِهِ أَمَرَ بِإِحْضَارِ الْکَهَنَهًِْ فَدَلُّوهُ عَلَی نَسَبِهِ وَ أَنَّهُ یَکُونُ مِنْ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ؟ وَ لَمْ یَزَلْ یَأْمُرُ أَصْحَابَهُ بِشَقِ بُطُونِ الْحَوَامِلِ مِنْ نِسَاءِ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ حَتَّی قَتَلَ فِی طَلَبِهِ نَیِّفاً وَ عِشْرِینَ أَلْفَ مَوْلُودٍ وَ تَعَذَّرَ عَلَیْهِ الْوُصُولُ إِلَی قَتْلِ مُوسَی (علیه السلام) لِحِفْظِ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی إِیَّاه.

امام صادق (علیه السلام) ولادت موسی (علیه السلام) بدین‌گونه بود که چون فرعون دانست زوال ملکش به دست او انجام می‌پذیرد، کاهنان را احضار کرد. آن‌ها به او گفتند: «این مرد از تیره‌ی بنی‌اسرائیل خواهدبود». سپس فرعون به مأمورین خود دستورداد که دائماً شکم زنان آبستن بنی‌اسرائیل را بشکافند و برای رسیدن به این منظور بیش از بیست‌هزار طفل را به قتل رساندند. با این‌حال خداوند موسی (علیه السلام) را از کشته‌شدن و دستیابی به او حفظ کرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۴ نورالثقلین/ بحارالأنوار، ج۵۱، ص۲۲۰

العسکری (علیه السلام)- یَبْغُونَهُنَّ وَ یَتَّخِذُونَهُنَّ إِمَاءً فَضَجُّوا إِلَی مُوسَی (علیه السلام) وَ قَالُوا یَفْتَرِعُونَ بَنَاتِنَا وَ أَخَوَاتِنَا فَأَمَرَ اللَّهُ تِلْکَ الْبَنَاتِ کُلَّمَا رَابَهُنَّ مِنْ ذَلِکَ رَیْبٌ صَلَّیْنَ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (علیهم السلام) فَکَانَ اللَّهُ یَرُدُّ عَنْهُنَّ أُولَئِکَ الرِّجَالَ إِمَّا بِشُغْلٍ أَوْ مَرَضٍ أَوْ زَمَانَهًٍْ أَوْ لُطْفٍ مِنْ أَلْطَافِهِ فَلَمْ یَفْتَرِشْ مِنْهُنَّ امْرَأَهًًْ بَلْ دَفَعَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ ذَلِکَ عَنْهُنَّ بِصَلَاتِهِنَّ عَلَی مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (علیهم السلام).

امام عسکری (علیه السلام) [فرعونیان، زنان بنی‌اسرائیل را نمی‌کشتند] آن‌ها را زنده گذاشته و به کنیزی می‌گرفتند. پس بنی‌اسرائیل نزد موسی (علیه السلام) فریاد شکایت برآورده و گفتند: «فرعونیان با دختران و خواهران ما همبستر می‌شوند». خداوند به آن دختران فرمان داد تا هنگامی‌که گمان کردند ممکن است چنین اتّفاقی برایشان بیفتد، بر محمّد (و خاندان پاک او (علیهم السلام) درود فرستند؛ و اینگونه خداوند آن مردان را به کاری یا دردی یا مرضی مزمن و یا لطفی از لطف‌های خود مشغول می‌کرد؛ لذا آنان را از دختران دور می‌نمود. [به این ترتیب این بلا از آن‌ها دور شده و] هیچ زنی با آنان همبستر نمی‌شد. خداوند به برکت درودی که زنان بنی‌اسرائیل بر محمّد (و خاندان پاک او (علیهم السلام)] می‌فرستادند، شرّ آن مردان را از سر ایشان کم می‌کرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۴ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۳۳۸/ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۴۷/ الإمام العسکری، ص۲۴۲/ البرهان

العسکری (علیه السلام)- بَلاءٌ نِعْمَهًٌْ.

امام عسکری (علیه السلام) [منظور از بَلاءٌ در این آیه] نعمت است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۳۴۴ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۳۳۸/ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۴۷/ الإمام العسکری، ص۲۴۲/ البرهان