سوره بقره - آیه 75 جزء 1 - صفحه 11

    ۞ أَفَتَطۡمَعُونَ أَن يُؤۡمِنُواْ لَكُمۡ وَقَدۡ كَانَ فَرِيقࣱ مِّنۡهُمۡ يَسۡمَعُونَ كَلَٰمَ ٱللَّهِ ثُمَّ يُحَرِّفُونَهُۥ مِنۢ بَعۡدِ مَا عَقَلُوهُ وَهُمۡ يَعۡلَمُونَ

    75

تفسیر روایی
آیا انتظار دارید به (آئین) شما ایمان بیاورند، با اینکه عده‌ای از آنان، سخنان خدا را می‌شنیدند و پس از فهمیدن، آن را تحریف می‌کردند، در حالی که علم و اطلاع داشتند؟!
1 (بقره/75)

علیّ‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- فَإِنَّهَا نَزَلَتْ فِی الْیَهُودِ قَدْ کَانُوا أَظْهَرُوا الْإِسْلَامِ وَ کَانُوا مُنَافِقِینَ وَ کَانُوا إِذَا رَأَوْا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالُوا إِنَّا مَعَکُمْ وَ إِذَا لَقُوا الْیَهُودَ قَالُوا نَحْنُ مَعَکُمْ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) این آیه در مورد یهودیانی نازل شده که در حال نفاق، اظهار اسلام کرده‌بودند. وقتی پیامبر (را می‌دیدند، می‌گفتند: «ما با شما هستیم» و وقتی یهودیان را مشاهده می‌کردند به آن‌ها نیز می‌گفتند: «ما با شما هستیم».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۲ بحارالأنوار، ج۹، ص۱۷۹/ القمی، ج۱، ص۵۰/ البرهان؛ فیه: «رأوا» بدلٌ «لقوا»

2 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- فَلَمَّا بَهَرَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هَؤُلَاءِ الْیَهُودَ بِمُعْجِزَتِهِ وَ قَطَعَ مَعَاذِیرَهُمْ بِوَاضِحِ دَلَالَتِهِ لَمْ یُمْکِنْهُمْ مُرَاجَعَتُهُ فِی حُجَّتِهِ وَ لَا إِدْخَالُ التَّلْبِیسِ عَلَیْهِ فِی مُعْجِزَاتِهِ قَالُوا: یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله)! قَدْ آمَنَّا بِأَنَّکَ ألرّسول الْهَادِی الْمَهْدِیُّ وَ أَنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) أخوک {أَخَاکَ} هُوَ الْوَصِیُّ وَ الْوَلِیُّ وَ کَانُوا إِذَا خَلَوْا بِالْیَهُودِ الْآخَرِینَ یَقُولُونَ لَهُمْ إِنَّ إِظْهَارَنَا لَهُ الْإِیمَانَ بِهِ أَمْکَنُ لَنَا مِنْ مَکْرُوهِهِ وَ أَعْوَنُ لَنَا عَلَی اصْطِلَامِهِ وَ اصْطِلَامِ أَصْحَابِهِ لِأَنَّهُمْ عِنْدَ اعْتِقَادِهِمْ أَنَّنَا مَعَهُمْ یَقِفُونَنَا عَلَی أَسْرَارِهِمْ وَ لَا یَکْتُمُونَنَا شَیْئاً فَنُطْلِعُ عَلَیْهِمْ أَعْدَاءَهُمْ فَیَقْصِدُونَ أَذَاهُمْ بِمُعَاوَنَتِنَا وَ مُظَاهَرَتِنَا فِی أَوْقَاتِ اشْتِغَالِهِمْ وَ اضْطِرَابِهِمْ وَ أَحْوَالِ تَعَذُّرِ الْمُدَافَعَهًِْ وَ الِامْتِنَاعِ مِنَ الْأَعْدَاءِ عَلَیْهِمْ وَ کَانُوا مَعَ ذَلِکَ یُنْکِرُونَ عَلَی سَائِرِ الْیَهُودِ الْإِخْبَارَ لِلنَّاسِ عَمَّا کَانُوا یُشَاهِدْونَهُ مِنْ آیَاتِهِ وَ یُعَایِنُونَهُ مِنْ مُعْجِزَاتِهِ فَأَظْهَرَ اللَّهُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) رَسُولَهُ عَلَی قُبْحِ اعْتِقَادِهِمْ وَ سُوءِ دَخِیلَاتِهِمْ وَ عَلَی إِنْکَارِهِمْ عَلَی مَنِ اعْتَرَفَ بِمُشَاهَدِهِ {بِمَا شَاهَدَهُ} مِنْ آیَاتِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) وَ وَاضِحِ بَیِّنَاتِهِ وَ بَاهِرِ مُعْجِزَاتِهِ فَقَالَ عَزَّوَجَلَّ أَ فَتَطْمَعُونَ ... .

امام عسکری (علیه السلام) وقتی پیامبراکرم (با معجزات خود یهودیان را مغلوب نموده و با دلایل آشکار خود، بهانه‌ی آن‌ها را قطع کرد به‌طوری‌که امکان مقابله نداشته و نتوانستند مبارزه نمایند و پوشاندن حقّانیّت معجزات پیامبر (ممکن نبود [در مقابل معجزات آن جناب] گفتند: «ای محمّد (! ما ایمان آورده‌ایم به رسالت شما و به اینکه شما هدایت‌کننده و هدایت‌شده‌ی [توسّط خداوند] هستی و علی (علیه السلام) برادرت وصی و ولیّ خدا است». امّا وقتی با سایر یهودیان به خلوت می‌نشستند به آن‌ها می‌گفتند: «این ایمانی که ما به ظاهر آورده‌ایم ما را از ناراحتی‌هایی که از جانب ایشان می‌رسد مصون نگه‌می‌دارد و به ما در نابودکردن او (محمّد () و اصحابش کمک می‌نماید؛ زیرا وقتی آن‌ها خیال می‌کنند از ایشان هستیم به ما اعتماد نموده اسرار خود را در اختیار ما می‌گذارند و چیزی از ما پنهان نمی‌کنند و ما بدین وسیله اطّلاعات آن‌ها را در اختیار دشمنان آن‌ها می‌گذاریم؛ [به این ترتیب دشمنان آن‌ها به کمک ما می‌توانند در هنگام اشتغال و گرفتاری آنان که امکان دفاع و دورکردن دشمن ندارند، قصد آزار و اذیّت آنان را کنند [و بر ایشان حمله نمایند]». [این یهودیان] در عین حال به دیگر یهودیان می‌گفتند «معجزاتی که از پیامبر (دیدید را از باقی مردم مخفی دارید تا به او ایمان نیاورند». امّا خداوند پیامبراکرم (را بر این اعتقاد زشت و مداخلات بی‌جایشان و اینکه در مورد معجزات و دلائل واضح آن جناب، منکر مشاهدات خود هستند، آگاه نمود و فرمود: أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْ یُؤْمِنُوا ...

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۲ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱ و البرهان؛ فیهما: «سوء» بدلٌ «قبح» و فی البرهان «و قطع» محذوفٌ

3 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- أَ فَتَطْمَعُونَ أَنْتَ وَ أَصْحَابُکَ مِنْ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ (علیهم السلام) أَنْ یُؤْمِنُوا لَکُمْ هَؤُلَاءِ الْیَهُودِ الَّذِینَ هُمْ بِحُجَجِ اللَّهِ قَدْ بَهَرْتُمُوهُمْ وَ بِآیَاتِ اللَّهِ وَ دَلَائِلِهِ الْوَاضِحَهًِْ قَدْ قَهَرْتُمُوهُمْ أَنْ یُؤْمِنُوا لَکُمْ وَ یُصَدِّقُوکُمْ بِقُلُوبِهِمْ وَ یُبْدُوا فِی الْخَلَوَاتِ لِشَیَاطِینِهِمْ شَرِیفَ أَحْوَالِکُمْ.

امام عسکری (علیه السلام) [ای پیامبر (] آیا تو و اصحابت از قبیل علی (علیه السلام) و آل پاکش (علیهم السلام) طمع‌دارید که این یهودیانی که به‌وسیله‌ی دلائل و معجزات، آن‌ها را مغلوب کرده‌اید به شما ایمان بیاورند و [آیا طمع دارید که آنان را که] با دلائل واضح، مقهور نمودید شما را تصدیق کنند و برای دوستان شیطان‌صفت خود، مقام عالی و احوال شریف شما را بیان کنند؟!

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۲ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان

4 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- وَ قَدْ کانَ فَرِیقٌ مِنْهُمْ یَعْنِی مِنْ هَؤُلَاءِ الْیَهُودِ مِنْ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ.

امام عسکری (علیه السلام) عدّه‌ای از آنان یعنی بعضی از این یهودیان بنی‌اسرائیل.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان

5 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- یَسْمَعُونَ کَلامَ اللهِ فِی أَصْلِ جَبَلِ طُورِ سَیْنَاءَ وَ أَوَامِرِهِ وَ نَوَاهِیهِ.

امام عسکری (علیه السلام) [یهودیانی که در زمان حضرت موسی (علیه السلام)] کلام خدا و دستورات و نواهی او را در کنار کوه طور سینا می‌شنیدند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان

6 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- یُحَرِّفُونَهُ عَمَّا سَمِعُوهُ إِذَا أَدَّوْهُ إِلَی مَنْ وَرَاءَهُمْ مِنْ سَائِرِ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ.

امام عسکری (علیه السلام) وقتی [علما و بزرگان بنی‌اسرائیل] می‌خواستند آیات [و احکام و دستوراتی] را که [از دستورات الهی و تورات] شنیده بودند به دیگر مردم بنی‌اسرائیل بگویند، آن را تحریف و تغییر می‌دادند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان

7 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- وَ عَلِمُوا أَنَّهُمْ فِیمَا یَقُولُونَهُ کَاذِبُونَ.

امام عسکری (علیه السلام) کاملاً متوجّه بودند که آنچه می‌گویند دروغ است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان

8 (بقره/75)

العسکری (علیه السلام)- وَ هُمْ یَعْلَمُونَ أَنَّهُمْ فِی قِیلِهِمْ کَاذِبُونَ.

امام عسکری (علیه السلام) [تحریف‌کنندگان] می‌دانستند که خود، دروغ می‌گویند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱، ص۴۶۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۱۶/ الإمام العسکری، ص۲۹۱/ البرهان