فَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةࣱ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئۡرࣲ مُّعَطَّلَةࣲ وَقَصۡرࣲ مَّشِيدٍ
45فَكَأَيِّن مِّن قَرۡيَةٍ أَهۡلَكۡنَٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةࣱ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلَىٰ عُرُوشِهَا وَبِئۡرࣲ مُّعَطَّلَةࣲ وَقَصۡرࣲ مَّشِيدٍ
45کاظم (علیه السلام)- الْبِئْرُ الْمُعَطَّلَةُ الْإِمَامُ الصَّامِتُ وَ الْقَصْرُ الْمَشِیدُ؛ الْإِمَامُ النَّاطِقُ.
امام کاظم ( علیبنجعفر از برادر بزرگوارش امامکاظم (نقل کرده که دربارهی این سخن خداوند [که میفرماید]: وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشیدٍ؛ فرمود: «چاه پرآبِ متروک، امام خاموش [بهخاطر شرایط تقیّه] و قصر محکم و برافراشته، امام گویا است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۰ الکافی، ج۱، ص۴۲۷/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۳۳۹/ مسایل علی بن جعفر (ص۳۱۷/ نورالثقلین/ البرهان/ بحارا لأنوار، ج۲۴، ص۱۰۱/ بحارا لأنوار، ج۲۵، ص۱۰۷/ کمال الدین، ج۴۱۷، ص۲/ بصایرالدرجات، ص۵۰۵/ معانی الأخبار، ص۱۱۱
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ؛ قَالَ هُوَ مَثَلٌ لِآلِ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) قَوْلُهُ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ؛ هُوَ الَّذِی لَا یُسْتَقَی مِنْهَا وَ هُوَ الْإِمَامُ الَّذِی قَدْ غَابَ فَلَا یُقْتَبَسُ مِنْهُ الْعِلْمُ إِلَی وَقْتِ الظُّهُورِ وَ الْقَصْرُ الْمَشِیدُ هُوَ الْمُرْتَفِعُ وَ هُوَ مَثَلٌ لِأَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ الْأَئِمَّهًِْ (وَ فَضَائِلِهِمُ الْمُنْتَشِرَهًِْ فِی الْعَالَمِینَ الْمُشْرِفَهًِْ عَلَی الدُّنْیَا وَ هُوَ قَوْلُهُ لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کُلِّه.
علیّبنابراهیم ( آیه: وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ؛ مثالی برای آلمحمد (است؛ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ؛ چاهی است که آبی از آن برداشته نمیشود و منظور، امامی است که غائب باشد و تا زمانیکه ظهور کند از دانش او استفاده نمیشود؛ و «قصر مشید» همان قصر برافراشته میباشد که مثالی است برای امیرالمؤمنین (و ائمّه (و فضیلتهای گستردهی آنان در میان جهانیان که بر دنیا برتری یافته است، چنانکه خداوند فرموده: تا آیین حقّ را بر همهی آیینها پیروز گرداند. (توبه/۳۳).
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۰ بحارا لأنوار، ج۲۴، ص۱۰۱/ القمی، ج۲، ص۸۵؛ «المنتشرهًْ فی العالمین» محذوف/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَن جَعفَر الصَّادق (علیه السلام)، فی قوله تعالی: وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ أنَّه قَالَ: قَالَ رَسُولاللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الْقَصْرُ الْمَشِیدُ وَ الْبِئْرُ الْمُعَطَّلَهًُْ عَلِیٌّ (علیه السلام).
امام صادق ( در تفسیر آیهی وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ؛ امام صادق (فرمود: رسولخدا (فرموده: «من «قصر مشید» هستم و علی («بئر معطّله» است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۲ بحارا لأنوار، ج۲۴، ص۱۰۳/ بحارا لأنوار، ج۳۶، ص۱۰۴/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۳۴۰/ فرات الکوفی، ص۲۷۴/ المناقب، ج۳، ص۸۸/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ صَالِحِبْنِسَهْلٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) یَقُولُ قَوْلُهُ تَعَالَی وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِید أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ الْقَصْرُ الْمَشِیدُ وَ الْبِئْرُ الْمُعَطَّلَةُ فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) وَ وَلَدَیْهَا مُعَطَّلُونَ مِنَ الْمُلْکِ.
امام صادق ( صالحبنسعد گوید: از امامصادق (شنیدم که دربارهی آیهی وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشیدٍ؛ میفرمود: «منظور از «قصر مشید» امیرالمؤمنین (و منظور از «بئر معطّله» فاطمه (و دو فرزند او هستند که از زمامداری [بر مسلمانان] بازداشته شدهاند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۲ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۳۳۹/ نورالثقلین/ البرهان
الأئمّهًْ ( وَ کَمْ مِنْ عَالِمٍ لَا یَرْجِعُ الیه وَ لَا یُنْتَفَعُ بِعِلْمِهِ.
ائمه ( در تفسیر اهلبیت (نسبت به این سخن خداوند: وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ؛ آمده: «یعنی چه بسیار عالمی که [برای دریافت علم] به او مراجعه نمیگردد و از علمش، بهرهبرداری نمیشود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۲ نورالثقلین
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَالْقَصْرُ؛ مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) وَ الْبِئْرُ الْمُعَطَّلَةُ؛ وَلَایَتِی عَطَّلُوهَا وَ جَحَدُوهَا وَ مَنْ لَمْ یُقِرَّ بِوَلَایَتِی لَمْ یَنْفَعْهُ الْإِقْرَارُ بِنُبُوَّهًِْ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) إِلَّا أَنَّهُمَا مَقْرُونَانِ وَ ذَلِکَ أَنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) نَبِیٌّ مُرْسَلٌ وَ هُوَ إِمَامُ الْخَلْقِ وَ عَلِیٌّ (علیه السلام) مِنْ بَعْدِهِ إِمَامُ الْخَلْقِ وَ وَصِیُّ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) کَمَا قَالَ لَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) أَنْتَ مِنِّی بِمَنْزِلَهًِْ هَارُونَ (علیه السلام) مِنْ مُوسَی (علیه السلام) إِلَّا أَنَّهُ لَا نَبِیَّ بَعْدِی وَ أَوَّلُنَا مُحَمَّدٌ (صلی الله علیه و آله) وَ أَوْسَطُنَا مُحَمَّدٌ (علیه السلام) وَ آخِرُنَا مُحَمَّدٌ (علیه السلام) فَمَنِ اسْتَکْمَلَ مَعْرِفَتِی فَهُوَ عَلَی الدِّینِ الْقَیِّم.
امام علی ( ...خداوند تعالی در جایی دیگر از کتابش دربارهی نبوّت حضرت محمد (و ولایت من فرموده: وَ بِئْرٍ مُعَطَّلَةٍ وَ قَصْرٍ مَشِیدٍ؛ منظور از «قصر» حضرت محمد (و منظور از «بئر معطّله» ولایتمن است که دیگران، آن را رها کرده و انکارش نمودند؛ هرکس به ولایت من اعتراف نداشتهباشد اعتراف به نبوّت حضرت محمد (سودی برایش نخواهد داشت، ایندو با هم قرین و همراهند؛ زیرا رسولخدا (پیامبری فرستاده شده و پیشوای مردم است و پس از او، علی (پیشوای مردم و جانشین حضرت محمد (است؛ چنانکه پیامبر (به او فرمود: «تو نسبت به من، همچون هارون (نسبت به موسی (هستی، جز اینکه بعد از من پیامبری نخواهد بود». [نامِ] اوّلین نفر از ما (چهاردهمعصوم) محمد (، [نامِ] نفر میانهی ما محمد (امامباقر () و [نامِ] آخرین فرد از ما نیز محمّد (حضرت مهدی () است؛ هرکس بهطور کامل، مرا بشناسد او بر دین پایدار و استوار است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۲ بحارا لأنوار، ج۲۶، ص۳
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ الْعُرُوشُ سَقْفُ الْبَیْتِ.
علیّبنابراهیم ( منظور از «عروش» سقف خانه است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۹، ص۶۹۲ القمی، ج۲، ص۸۷