فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
102فَمَن ثَقُلَتۡ مَوَٰزِينُهُۥ فَأُوْلَٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡمُفۡلِحُونَ
102الصّادق ( رَوَی هِشَامُبْنُالْحَکَم أَنَّهُ سَأَلَ الزِّنْدِیقُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (فَقَالَ أَوَ لَیْسَ تُوزَنُ الْأَعْمَالُ قَالَ لَا إِنَّ الْأَعْمَالَ لَیْسَتْ بِأَجْسَامٍ وَ إِنَّمَا هِیَ صِفَهًُْ مَا عَمِلُوا وَ إِنَّمَا یَحْتَاجُ إِلَی وَزْنِ الشَّیْءِ مَنْ جَهِلَ عَدَدَ الْأَشْیَاءِ وَ لَا یَعْرِفُ ثِقْلَهَا وَ خِفَّتَهَا وَ إِنَّ اللَّهَ لَا یَخْفَی عَلَیْهِ شَیْءٌ قَالَ فَمَا مَعْنَی الْمِیزَانِ قَالَ الْعَدْلُ قَالَ فَمَا مَعْنَاهُ فِی کِتَابِهِ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ قَالَ فَمَنْ رَجَحَ عَمَلُهُ.
امام صادق ( کافری از حضرت پرسید: «آیا اعمال، سنجیده نمیشوند»؟ امام پاسخ داد: «خیر، عمل از جنس ماده نیست؛ بلکه صفتِ آن چیزی است که [انسانها] انجام دادهاند. کسی به وزنکردن چیزی احتیاج دارد که وزن و مقدار، سبکی و سنگینی آن را نداند، حال آنکه چیزی بر خداوند متعال پوشیده نیست». او پرسید: «پس معنای میزان چیست»؟ امام (پاسخ داد: «عدالت». پرسید: «معنای این آیه: فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ چیست»؟ امام (فرمود: «یعنی هرکس که اعمال نیک او [از گناهانش] بیشتر باشد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۰، ص۱۲۴ بحارالأنوار، ج۷، ص۲۴۸/ البرهان
الباقر ( نَزَلَتْ فِینَا.
امام باقر ( این آیه در شأن ما اهل بیت (نازل شده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۰، ص۱۲۴ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۲۵۸/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۳۵۳/ البرهان
علیبنابراهیم ( فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ یَعنِی بِالأَعمَالِ الحَسَنَهًِْ فَأُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ قَالَ مِنَالأَعمَالِالحَسَنَهًِْ فَأُولئِکَالَّذِینَ خَسِرُوا أَنْفُسَهُمْفِی جَهَنَّم خالِدُونَ.
علیّبنابراهیم ( فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ؛ یعنی ترازوی عملش با اعمال نیک سنگین میگردد؛ پس آنها رستگارانند. وَ منْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ؛ یعنی کفهی اعمال نیکش سبک میباشد؛ پس آنها کسانی هستند که سرمایهی وجود خود را از دست داده، در جهنّم جاودانه خواهند ماند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۰، ص۱۲۴ القمی، ج۲، ص۹۴/ البرهان
أمیرالمؤمنین ( فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ فَهُوَ قِلَّهًُْ الْحِسَابِ.
امام علی ( معنای: فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ وَ منْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ، کمی حساب و کتاب است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۰، ص۱۲۶ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۱۰۳
أمیرالمؤمنین ( وَ أَمَّا قَوْلُهُ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ فَإِنَّمَا یَعْنِی الْحِسَابَ بِوَزْنِ الْحَسَنَاتِ وَ السَّیِّئَاتِ وَ الْحَسَنَاتُ ثِقْلُ الْمِیزَانِ وَ السَّیِّئَاتُ خِفَّهًُْ الْمِیزَان.
امام علی ( فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِینُهُ وَ منْ خَفَّتْ مَوازِینُهُ، محاسبهی و سنجیدن خوبیها و بدیها است؛ خوبیها سنگینی ترازو و بدیها سبکی ترازو است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۱۰، ص۱۲۶ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۱۴۰