محبّت امور مادی، از زنان و فرزندان و اموال هنگفت از طلا و نقره و اسبهای ممتاز و چهارپایان و زراعت، در نظر مردم جلوه داده شده است؛ (تا در پرتو آن، آزمایش و تربیت شوند؛ ولی) اینها (در صورتی که هدف نهایی آدمی را تشکیل دهند،) سرمایه زندگی پست (مادی) است؛ و سرانجام نیک (و زندگیِ والا و جاویدان)، نزد خداست.
1 (آل عمران/14)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ: دَخَلْتُ أَنَا وَ خَمْسَهًُْ رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِنَا یَوْماً عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) ... فَقَالَ رَسُولُ اللَّه (صلی الله علیه و آله): یَا ابْنَ مَسْعُودٍ! احْذَرِ الدُّنْیَا وَ لَذَّاتِهَا وَ شَهَوَاتِهَا وَ زِینَتَهَا وَ أَکْلَ الْحَرَامِ وَ الذَّهَبَ وَ الْفِضَّهًَْ وَ الْمَرَاکِبَ وَ النِّسَاءَ وَ الْبَنِینَ وَ الْقَنَاطِیرَ الْمُقَنْطَرَةَ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ ... وَ الْأَنْعَامَ وَ الْحَرْثَ ذلِکَ مَتاعُ الْحَیاةِ الدُّنْیا وَ اللهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ* قُلْ أَ أُنَبِّئُکُمْ بِخَیْرٍ مِنْ ذلِکُمْ لِلَّذِینَ اتَّقَوْا عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتٌ تَجْرِی مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ خالِدِینَ فِیها وَ أَزْواجٌ مُطَهَّرَةٌ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللهِ وَ اللهُ بَصِیرٌ بِالْعِباد.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) ای پسر مسعود! دوری کن از دنیا و لذّتها، زینتها و شهوتهایش، خوردن حرامش، طلا و نقره، مرکبها، (زنان و فرزندان و اموال فراوان از طلا و نقره ... و چهارپایان و زراعت [که] در نظر مردم جلوه داده شده است، اینها وسایل گذران زندگی دنیاست و سرانجام نیک نزد خداست)* بگو: «آیا شما را از چیزی آگاه کنم که از این [سرمایههای مادی]، بهتر است»؟ برای کسانی که پرهیزگاری پیشه کردهاند، [و از این سرمایهها، در راه مشروع و حق و عدالت، استفاده میکنند]، در نزد پروردگارشان [در جهان دیگر]، باغهایی است که نهرها از پایِ درختانش میگذرد همیشه در آن خواهند بود و همسرانی پاکیزه، و خشنودی خداوند [نصیب آنهاست]. و خدا به [امور] بندگان، بیناست. (آل عمران/۱۵)
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ بحارالأنوار، ج۷۴، ص۱۰۳/ مکارم الأخلاق، ص۴۵۱
2 (آل عمران/14)
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَّ أَوَّلَ مَا عُصِیَ اللَّهُ بِهِ سِتٌ حُبُ الدُّنْیَا وَ حُبُّ الرِّئَاسَهًِْ وَ حُبُّ الطَّعَامِ وَ حُبُّ النِّسَاءِ وَ حُبُّ النَّوْمِ وَ حُبُّ الرَّاحَهًِْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله) نخستین باری که خداوند معصیت شد به خاطر شش چیز بود: محبّت دنیا، حبّ ریاست، حبّ غذا و طعام و حبّ خواب و حبّ آسایش و حبّ زنان.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ بحارالأنوار، ج۶۹، ص۱۹۶/ نورالثقلین؛ فیه: «حب النساء» مؤخّرٌ
3 (آل عمران/14)
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- الْفِتَنُ ثَلَاثٌ حُبُ النِّسَاءِ وَ هُوَ سَیْفُ الشَّیْطَانِ وَ شُرْبُ الْخَمْرِ وَ هُوَ فَخُّ الشَّیْطَانِ وَ حُبُّ الدِّینَارِ وَ الدِّرْهَمِ وَ هُوَ سَهْمُ الشَّیْطَانِ فَمَنْ أَحَبَّ النِّسَاءَ لَمْ یَنْتَفِعْ بِعَیْشِهِ وَ مَنْ أَحَبَّ الْأَشْرِبَهًَْ حَرُمَتْ عَلَیْهِ الْجَنَّهًُْ وَ مَنْ أَحَبَّ الدِّینَارَ وَ الدِّرْهَمَ فَهُوَ عَبْدُ الدُّنْیَا.
امام علی (علیه السلام) فتنه بر سه گونه است: محبّت زن که آن شمشیر شیطان است، آشامیدن شراب که آن دام شیطان میباشد و محبّت دینار و درهم که آن تیر شیطان است هرکس زنان را [از روی شهوت] دوست بدارد از زندگی خود سودی نخواهد برد و هرکس شراب را دوست داشته باشد بهشت بر وی حرام خواهد شد و هرکس درهم و دینار را دوست بدارد بندهی دنیا خواهد بود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ بحارالأنوار، ج۲، ص۱۰۷/ نورالثقلین
4 (آل عمران/14)
الصّادق (علیه السلام)- مَا تَلَذَّذَ النَّاسُ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ بِلَذَّهًٍْ أَکْثَرَ لَهُمْ مِنْ لَذَّهًِْ النِّسَاءِ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِینَ ثُمَّ قَالَ: وَ إِنَّ أَهْلَ الْجَنَّهًِْ مَا یَتَلَذَّذُونَ بِشَیْءٍ مِنَ الْجَنَّهًِْ أَشْهَی عِنْدَهُمْ مِنَ النِّکَاحِ لَا طَعَامٍ وَ لَا شَرَابٍ.
امام صادق (علیه السلام) جمیلبنّدراج گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: «هیچ لذّتی در دنیا و آخرت برای مردم خوشایندتر از لذّتبردن از زنان نیست؛ و این همان گفتهی خداوند عزّوجلّ است که میفرماید: زُیِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَوَاتِ مِنَ النِّسَاء وَالْبَنِینَ ...». سپس فرمود: «اهل بهشت نیز در آنجا از هیچ لذّتی بیش از لذّت نکاح بهره نمیبرند حتی لذّت خوردن و نوشیدن به اندازهی لذّت نکاح نیست».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ الکافی، ج۵، ص۳۲۱/ العیاشی، ج۱، ص۱۶۴/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۰، ص۲۳/ مستدرک الوسایل، ج۱۴، ص۱۵۷/ البرهان/ نورالثقلین
5 (آل عمران/14)
علیّبنإبراهیم (رحمة الله علیه)- الْقَناطِیرُ جُلُودُ الثِّیرَانِ مَمْلُوءَهًًْ ذَهَباً وَ الْخَیْلِ الْمُسَوَّمَهًِْ یَعْنِی الرَّاعِیَهًَْ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ یَعْنِی الزَّرْعَ وَ اللهُ عِنْدَهُ حُسْنُ الْمَآبِ أَیْ حُسْنُ الْمَرْجِعِ إِلَیْهِ.
علیّبنابراهیم (رحمة الله علیه) قَناطِیر؛ پوست گاوهای نر است که پر از طلا باشد. وَالْخَیْلِ الْمُسَوَّمَةِ؛ یعنی اسبانی که میچرند، وَالأَنْعَامِ وَالْحَرْثِ؛ یعنی محصول کشاورزی، وَاللهُ عِنْده حُسْنُ الْمُئابِ؛ یعنی بازگشت نیکو به نزد او.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ القمی، ج۱، ص۹۷/ البرهان
6 (آل عمران/14)
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- الذَّهَبُ وَ الْفِضَّهًُْ حَجَرَانِ مَمْسُوخَانِ فَمَنْ أَحَبَّهُمَا کَانَ مَعَهُمَا.
امام علی (علیه السلام) طلا و نقره مسخ شدهاند، پس هرکس دوستشان بدارد با آنها است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۴۸۴ بحارالأنوار، ج۷۰، ص۱۳۹/ نورالثقلین