سوره آل عمران - آیه 195 جزء 4 - صفحه 76

    فَٱسۡتَجَابَ لَهُمۡ رَبُّهُمۡ أَنِّي لَآ أُضِيعُ عَمَلَ عَٰمِلࣲ مِّنكُم مِّن ذَكَرٍ أَوۡ أُنثَىٰۖ بَعۡضُكُم مِّنۢ بَعۡضࣲۖ فَٱلَّذِينَ هَاجَرُواْ وَأُخۡرِجُواْ مِن دِيَٰرِهِمۡ وَأُوذُواْ فِي سَبِيلِي وَقَٰتَلُواْ وَقُتِلُواْ لَأُكَفِّرَنَّ عَنۡهُمۡ سَيِّـَٔاتِهِمۡ وَلَأُدۡخِلَنَّهُمۡ جَنَّٰتࣲ تَجۡرِي مِن تَحۡتِهَا ٱلۡأَنۡهَٰرُ ثَوَابࣰا مِّنۡ عِندِ ٱللَّهِۚ وَٱللَّهُ عِندَهُۥ حُسۡنُ ٱلثَّوَابِ

    195

تفسیر روایی
خداوند، درخواست آنها را پذیرفت؛ (و فرمود:) من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای از شما را، زن باشد یا مرد، ضایع نخواهم کرد؛ شما همنوعید، و از جنس یکدیگر! آنها که در راه خدا هجرت کردند، و از خانه‌های خود بیرون رانده شدند و در راه من آزار دیدند، و جنگ کردند و کشته شدند، بیقین گناهانشان را می‌بخشم؛ و آنها را در باغهای بهشتی، که از زیر درختانش نهرها جاری است، وارد می‌کنم. این پاداشی است از طرف خداوند؛ و بهترین پاداشها نزد پروردگار است.
1 (آل عمران/195)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- مَنْ کَانَ لَهُ إِلَی اللَّهِ تَعَالَی حَاجَهًٌْ فَلْیَقُلْ خَمْسَ مَرَّاتٍ رَبَّنَا یُعْطَ حَاجَتَهُ وَ مِصْدَاقُ ذَلِکَ فِی کَلَامِ اللَّهِ فِی قَوْلِهِ تَعَالَی رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا إِلَی آخِرِ الْآیَاتِ فِیهَا رَبَّنَا خَمْسَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ تَعَالَی فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) هرکس از خداوند متعال درخواستی داشته باشد پنج مرتبه بگوید: «رَبَّنَا». که خواسته‌اش برآورده می‌شود و مصداق آن در کلام خداوند در این سخنش است: رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا ... تا آخر آیات که در آن پنج مرتبه رَبَّنَا آمده است. سپس خدای تعالی فرمود: فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۸۸ مستدرک الوسایل، ج۵، ص۲۱۹

2 (آل عمران/195)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا عَلِیُّ (علیه السلام) نَزَلَ فِیکَ فَاسْتَجابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّی لا أُضِیعُ عَمَلَ عامِلٍ مِنْکُمْ مِنْ ذَکَرٍ أَوْ أُنْثی فَالذَّکَرُ أَنْتَ وَ الْإِنَاثُ بَنَاتُ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله).

پیامبر (صلی الله علیه و آله) ای علی (علیه السلام)! در شأن تو این آیه نازل شد فاستجَابَ لَهُمْ رَبُّهُمْ أَنِّی لاَ أُضِیع عمَلَ عامِلٍ مِّنکُم مِّن ذَکَرٍ أَوْ أُنثَی و در این آیه، منظور از مردان تو هستی و منظور از زنان دختران پیامبرخدا (صلی الله علیه و آله) هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۸۸ بحارالأنوار، ج۴۰، ص۱۰۰/ الاختصاص، ص۱۴۶/ البرهان

3 (آل عمران/195)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ اللَّهِ جَلَّ جَلَالُهُ أَنَّهُ قَالَ: أَنَا اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا أَنَا خَلَقْتُ الْخَلْقَ بِقُدْرَتِی فَاخْتَرْتُ مِنْهُمْ مَنْ شِئْتُ مِنْ أَنْبِیَائِی وَ اخْتَرْتُ مِنْ جَمِیعِهِمْ مُحَمَّداً حَبِیباً وَ خَلِیلًا وَ صَفِیّاً فَبَعَثْتُهُ رَسُولًا إِلَی خَلْقِی وَ اصْطَفَیْتُ لَهُ عَلِیّاً فَجَعَلْتُهُ لَهُ أَخاً وَ وَصِیّاً وَ وَزِیراً وَ مُؤَدِّیاً عَنْهُ بَعْدَهُ إِلَی خَلْقِی وَ خَلِیفَتِی عَلَی عِبَادِی ... وَ حُجَّتِی فِی السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ عَلَی جَمِیعِ مَنْ فِیهِنَ مِنْ خَلْقِی لَا أَقْبَلُ عَمَلَ عَامِلٍ مِنْهُمْ إِلَّا بِالْإِقْرَارِ بِوَلَایَتِهِ مَعَ نُبُوَّهًِْ أَحْمَدَ (صلی الله علیه و آله) رَسُولِی.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) من خداوند یگانه هستم که مردم را با قدرت خود خلق کردم و از میان آن‌ها پیامبران (علیهم السلام) خود را انتخاب نمودم و از میان همه‌ی انبیاء (علیهم السلام) محمّد (صلی الله علیه و آله) را حبیب و خلیل خود انتخاب کردم و بعد از او هم وصیّ بر خلقم از امامان (علیهم السلام) تعیین نمودم تا آن‌ها کتاب مرا در میان مردم تشریح کنند و با حکم من رفتار نمایند و من امامان (علیهم السلام) را علامت هدایت‌کننده از گمراهی قرار دادم و من توحید را اعتقاد بر امامان قرار دادم و اطاعت از آن‌ها را خانه‌ی خود قرار دادم که اگر کسی داخل آن خانه بشود از آتش در امان است و اطاعت از آن‌ها را حصاری قراردادم که هرکس به آن حصار پناه ببرد از بدی‌های دنیا و آخرت در امان است و آن‌ها آن رویی هستند که هرکس به آن توجّه کند من از او روگردان نمی‌شوم و آن‌ها حجّت من به همه‌ی کسانی که در آسمان‌ها و زمین هستند، می‌باشند و من عمل هیچ عمل‌کننده‌ای را قبول نمی‌کنم مگر اینکه اعمال او توأم با اقرار به ولایت آنان باشد و همچنین با اقرار به نبوّت رسول (صلی الله علیه و آله) من توأم باشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۸۸ نورالثقلین

4 (آل عمران/195)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَالَّذِینَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ یَعْنِی أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ سَلْمَانَ (رحمة الله علیه) وَ أَبَاذَرٍّ (رحمة الله علیه) حِینَ أُخْرِجَ.

امام علی (علیه السلام) فَالَّذِینَ هاجَرُوا وَ أُخْرِجُوا مِنْ دِیارِهِمْ؛ یعنی امیرالمؤمنین (علیه السلام) و سلمان (رحمة الله علیه) و اباذر (رحمة الله علیه) هنگامی‌که اخراج شد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۰ القمی، ج۱، ص۱۲۹/ نورالثقلین

5 (آل عمران/195)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) لعلی (علیه السلام) أَنْتَ الثَّوَابُ وَ أَصْحَابُکَ الْأَبْرَارُ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله) [خطاب به امام علی (علیه السلام)]: ای علی (علیه السلام)! تو ثوابی و اصحاب تو ابرارند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۲، ص۸۹۰ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۹۷/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۸/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۷۸/ نورالثقلین/ نورالثقلین/ البرهان