سوره نساء - آیه 140 جزء 5 - صفحه 100

    وَقَدۡ نَزَّلَ عَلَيۡكُمۡ فِي ٱلۡكِتَٰبِ أَنۡ إِذَا سَمِعۡتُمۡ ءَايَٰتِ ٱللَّهِ يُكۡفَرُ بِهَا وَيُسۡتَهۡزَأُ بِهَا فَلَا تَقۡعُدُواْ مَعَهُمۡ حَتَّىٰ يَخُوضُواْ فِي حَدِيثٍ غَيۡرِهِۦٓ إِنَّكُمۡ إِذࣰا مِّثۡلُهُمۡۗ إِنَّ ٱللَّهَ جَامِعُ ٱلۡمُنَٰفِقِينَ وَٱلۡكَٰفِرِينَ فِي جَهَنَّمَ جَمِيعًا

    140

تفسیر روایی
و خداوند (این حکم را) در قرآن بر شما نازل کرده که هرگاه بشنوید افرادی آیات خدا را انکار و استهزا می‌کنند، با آنها ننشینید تا به سخن دیگری بپردازند! وگرنه، شما هم مثل آنان خواهید بود. خداوند، منافقان و کافران را همگی در دوزخ جمع می‌کند.
1 (نساء/140)

الصّادق (علیه السلام)- ففَرَضَ عَلَی السَّمْعِ أَنْ یَتَنَزَّهَ عَنِ الِاسْتِمَاعِ إِلَی مَا حَرَّمَ اللَّهُ وَ أَنْ یُعْرِضَ عَمَّا لَا یَحِلُّ لَهُ مِمَّا نَهَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَنْهُ وَ الْإِصْغَاءِ إِلَی مَا أَسْخَطَ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ فَقَالَ فِی ذَلِکَ وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ ثُمَّ اسْتَثْنَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ مَوْضِعَ النِّسْیَانِ.

امام صادق (علیه السلام)- بر گوش واجب است که از شنیدن آنچه خدا حرام کرده است پاکی جوید و از آنچه حلال نیست یعنی چیزهایی که خدا از آن نهی نموده، روی‌گردان باشد و از گوش‌سپردن به آنچه خشم خدای را برانگیزد اعراض کند که حق تعالی دراین‌باره فرموده است: وَ قَدْ نَزَّلَ علَیْکُمْ فِی الْکِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعتُمْ آیَاتِ اللهِ یُکَفَرُ بِهَا وَیُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعدُواْ مَعهُمْ حَتَّی یَخُوضُواْ فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ إِنَّ اللهَ جَامِع المُنَافِقِینَ وَالْکَافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعا البتّه بعد از آن، موردی را که بر اثر فراموشی [و خطا] گوش آلوده به گناهی شود را استثناء کرده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۰ الکافی، ج:۲، ص۳۵/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۲۵/ العیاشی، ج۱، ص۲۸۲/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۶/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۱۶۴/ البرهان

2 (نساء/140)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی قَدْ فَرَضَ عَلَی السَّمْعِ أَنْ لَا تُصْغِیَ بِهِ إِلَی الْمَعَاصِی فَقَالَ عَزَّوَجَلَّ وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ.

امام علی (علیه السلام)- خداوند بر گوش واجب کرده است که به سمت معصیت‌ها میل نکند و فرموده: وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ من لایحضره الفقیه، ج۲، ص۶۲۶/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۱۶۸/ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۱۴۳

3 (نساء/140)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ شُعَیْبٍ الْعَقَرْقُوفِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها ... فَقَالَ إِنَّمَا عَنَی بِهَذَا إِذَا سَمِعْتُمُ الرَّجُلَ الَّذِی یَجْحَدُ الْحَقَّ وَ یُکَذِّبُ بِهِ وَ یَقَعُ فِی الْأَئِمَّهًْ (فَقُمْ مِنْ عِنْدِهِ وَ لَا تُقَاعِدْهُ کَائِناً مَنْ کَانَ.

امام صادق (علیه السلام)- شعیب عقرقوفی گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه: وَ قَدْ نَزَّلَ علَیْکُمْ فِی الْکِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعتُمْ آیَاتِ اللهِ یُکَفَرُ بِهَا وَ یُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعدُواْ مَعهُمْ حَتَّی یَخُوضُواْ فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ إِنَّ اللهَ جَامِع المُنَافِقِینَ وَ الْکَافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعا پرسیدم، فرمود: «منظور حق تعالی از این آیه این است که اگر شنیدی کسی حق را انکار میکند و آن را تکذیب می‌نماید و درباره‌ی ائمّه (بدگویی می‌کند، از نزد وی برخیز و با او (هرکس که می‌خواهد باشد)، همنشین مشو».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ الکافی، ج۲، ص۳۷۷/ بحارالأنوار، ج۷۱، ص۲۱۲/ العیاشی، ج۱، ص۲۸۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۶، ص۲۶۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۱۹۶/ البرهان

4 (نساء/140)

الرّضا (علیه السلام)- إِذَا سَمِعْتَ الرَّجُلَ یَجْحَدُ الْحَقَّ وَ یُکَذِّبُ بِهِ وَ یَقَعُ فِی أَهْلِهِ فَقُمْ مِنْ عِنْدِهِ وَ لَا تُقَاعِدْهُ.

امام رضا (علیه السلام)- چون شنیدی کسی حق را انکار می‌کند و دروغ می‌شمارد و به اهلش بد می‌گوید از نزد او بر خیز و با او همنشین مباش.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ بحارالأنوار، ج۹۷، ص۹۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۸۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۲، ص۱۹۵/ البرهان

5 (نساء/140)

الرّضا (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عَاصِمٍ قَالَ سَمِعْتُ الرِّضَا (علیه السلام) یَقُول: یَا مُحَمَّدَ‌بْنَ‌عَاصِمٍ بَلَغَنِی أَنَّکَ تُجَالِسُ الْوَاقِفَهًَْ قُلْتُ نَعَمْ جُعِلْتُ فِدَاکَ أُجَالِسُهُمْ وَ أَنَا مُخَالِفٌ لَهُمْ قَالَ لَا تُجَالِسْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ یَعْنِی بِالْآیَاتِ الْأَوْصِیَاءَ الَّذِینَ کَفَرُوا بِهَا الْوَاقِفَهًُْ.

امام رضا (علیه السلام)- محمّدبن‌عاصم گوید: از امام رضا (علیه السلام) شنیدم که فرمود: «ای محمّدبن‌عاصم! شنیده‌ام که با واقفی‌ها نشست و برخاست می‌کنی»؟ گفتم: «آری، فدایت شوم. با ایشان همنشین می‌شوم درحالی‌که مخالف رأی ایشانم». فرمود: «با ایشان همنشین مشو که خداوند فرموده است: وَ قَدْ نَزَّلَ علَیْکُمْ فِی الْکِتَابِ أَنْ إِذَا سَمِعتُمْ آیَاتِ اللهِ یُکَفَرُ بِهَا وَ یُسْتَهْزَأُ بِهَا فَلاَ تَقْعدُواْ مَعهُمْ حَتَّی یَخُوضُواْ فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذًا مِّثْلُهُمْ إِنَّ اللهَ جَامِع المُنَافِقِینَ وَ الْکَافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعا منظور از آیَاتِ، اوصیاء و جانشینان نبی (صلی الله علیه و آله) است و منظور از یُکَفَرُ بِهَا، واقفی‌ها هستند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ بحارالأنوار، ج۴۸، ص۲۶۴/ رجال الکشی، ص۴۵۷/ البرهان/ المناقب، ج۴، ص۳۳۱

6 (نساء/140)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ لُقْمَانُ لِابْنِهِ یَا بُنَیَّ صَاحِبِ الْعُلَمَاءَ وَ اقْرَبْ مِنْهُمْ وَ جَالِسْهُمْ وَ زُرْهُمْ فِی بُیُوتِهِمْ فَلَعَلَّکَ تُشْبِهُهُمْ فَتَکُونَ مَعَهُمْ وَ اجْلِسْ مَعَ صُلَحَائِهِمْ فَرُبَّمَا أَصَابَهُمُ اللَّهُ بِرَحْمَهًٍْ فَتَدْخُلُ فِیهَا فَیُصِیبُکَ وَ إِنْ کُنْتَ صَالِحاً فَابْعُدْ مِنَ الْأَشْرَارِ وَ السُّفَهَاءِ فَرُبَّمَا أَصَابَهُمُ اللَّهُ بِعَذَابٍ فَیُصِیبُکَ مَعَهُمْ فَقَدْ أَفْصَحَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی بِقَوْلِهِ فَلا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّکْری مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِینَ وَ بِقَوْلِهِ تَعَالَی أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ یَعْنِی فِی الْإِثْمِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- لقمان به پسرش گفت: «پسر جانم یاد علما باش، به آن‌ها نزدیک شو، و همنشین شو، و در خانه‌ی آن‌ها از آن‌ها دیدار کن تا شاید مانند آن‌ها شوی و با آن‌ها باشی، با نیکانشان بنشین، شاید خدا رحمتی به آن‌ها رساند و شامل تو هم بشود و اگر خود خوبی از بدان و سفیهان دور باش که شاید از جانب خدا عذابی به آن‌ها رسد و به تو هم برسد». خداوند به‌طور واضح فرموده: چون به یادت آمد با آن مردم ستمکاره منشین. (انعام/۶۸). و فرموده: أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُم. یعنی دراین‌صورت در گناه [کاری] مثل آن‌ها می‌شوید».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ بحارالأنوار، ج۷۱، ص۱۸۹/ أعلام الدین، ص۲۷۲

7 (نساء/140)

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیَاتِ الله‌ِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ إِنَّ اللهَ جامِعُ الْمُنافِقِینَ وَ الْکافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعاً وَ قَالَ عَلِیُّ‌بْنُ‌إِبْرَاهِیمَ (رحمة الله علیه) فِی تَفْسِیرِهِ: آیَاتُ اللَّهِ هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَدْ نَزَّلَ عَلَیْکُمْ فِی الْکِتابِ أَنْ إِذا سَمِعْتُمْ آیاتِ اللهِ یُکْفَرُ بِها وَ یُسْتَهْزَأُ بِها فَلا تَقْعُدُوا مَعَهُمْ حَتَّی یَخُوضُوا فِی حَدِیثٍ غَیْرِهِ إِنَّکُمْ إِذاً مِثْلُهُمْ إِنَّ اللهَ جامِعُ المُنافِقِینَ وَ الْکافِرِینَ فِی جَهَنَّمَ جَمِیعاً. آیاتِ اللهِ در این آیه، ائمّه (می‌باشند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۷۲ بحارالأنوار، ج۷۱، ص۲۶۱/ القمی، ج۱، ص۱۵۶/ البرهان