الصّادق (علیه السلام)- عَنْ سَمَاعَهًَْ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِیئاً مَرِیئاً قَالَ یَعْنِی بِذَلِکَ أَمْوَالَهُنَّ الَّذِی فِی أَیْدِیهِنَّ مِمَّا یَمْلِکْنَ.

امام صادق (علیه السلام)- سماعه گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه: فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِیئاً مَرِیئاً پرسیدم، فرمود: «منظور از آن، اموالی است که در دست زنان است و مالک آن می‌باشند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۸ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۴۶/ بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۳۵۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۹/ وسایل الشیعهًْ، ج۷۱، ص۲۶۹/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۱۹۹/ البرهان/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّمَا الصَّدَقَهًُْ مُحْدَثَهًٌْ إِنَّمَا کَانَ النَّاسُ عَلَی عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَنْحَلُونَ وَ یَهَبُونَ وَ لَا یَنْبَغِی لِمَنْ أَعْطَی لِلَّهِ عَزَّوَجَلَّ شَیْئاً أَنْ یَرْجِعَ فِیهِ قَالَ وَ مَا لَمْ یُعْطِهِ لِلَّهِ وَ فِی اللَّهِ فَإِنَّهُ یَرْجِعُ فِیهِ نِحْلَهًًْ کَانَتْ أَوْ هِبَهًًْ حِیزَتْ أَوْ لَمْ تُحَزْ وَ لَایَرْجِعُ الرَّجُلُ فِیمَا یَهَبُ لِامْرَأَتِهِ وَ لَا لِلْمَرْأَهًِْ فِیمَا  تَهَبُ لِزَوْجِهَا حِیزَا أَوْ لَمْ یُحَازَا لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَقُولُ وَ لا یَحِلُّ لَکُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَیْتُمُوهُنَّ شَیْئاً وَ قَالَ فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِیئاً مَرِیئاً.

امام صادق (علیه السلام)- [کلمه‌ی] صدقه [برای مهریه] واژه‌ی جدیدی است. مردم در زمان رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نحله و هبه می‌کردند و برای کسی که چیزی را در راه خدا داده است، بازگشت به آن [و پس گرفتن آن] چیز جایز نیست. امّا بازگشت به چیزی که در راه خدا داده نشده، چه هبه باشد و چه نحله، چه تحویل داده شده باشد و چه نباشد، مجاز است. لذا زن و شوهر نمی‌توانند آن چیزی را که به یکدیگر هبه کرده‌اند، چه تحویل شده باشد و چه نباشد، طلب کنند زیرا خداوند می‌فرماید: وَ لا یَحِلُّ لَکُمْ أَنْ تَأْخُذُوا مِمَّا آتَیْتُمُوهُنَّ شَیْئاً، نیز می‌فرماید: فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِیئاً مَرِیئاً.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۸ الإستبصار، ج۴، ص۱۱۰/ تهذیب الأحکام، ج۷، ص۴۶۳/ بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۱۸۸/ العیاشی، ج۱، ص۱۱۷/ عوالی اللآلی، ج۳، ص۲۶۴/ مستدرک الوسایل، ج۱۴، ص۷۱/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۹، ص۲۳۹/ نورالثقلین/ البرهان/ الکافی، ج۷، ص۳۰/ تهذیب الأحکام، ج۹، ص۱۵۲

الرّضا (علیه السلام)- وَ عِلَّهًُْ الْمَهْرِ وَ وُجُوبِهِ عَلَی الرِّجَالِ وَ لَا یَجِبُ عَلَی النِّسَاءِ أَنْ یُعْطِینَ أَزْوَاجَهُنَ لِأَنَّ لِلرَّجُلِ مَئُونَهًَْ الْمَرْأَهًِْ وَ لِأَنَّ الْمَرْأَهًَْ بَائِعَهًٌْ نَفْسَهَا وَ الرَّجُلَ مُشْتَرٍ وَ لَا یَکُونُ الْبَیْعُ إِلَّا بِثَمَنٍ وَ لَا الشِّرَاءُ بِغَیْرِ إِعْطَاءِ الثَّمَنِ مَعَ أَنَّ النِّسَاءَ مَحْظُورَاتٌ عَنِ التَّعَامُلِ وَ الْمَتْجَرِ مَعَ عِلَلٍ کَثِیرَهًٍْ.

امام رضا (علیه السلام)- علّت وجوب مهر بر مردان و عدم وجوب آن بر زنان از این جهت است که هزینه‌ی زندگی زن، بر گردن مردان است، و نیز به جهت این است که زن درحقیقت خود را به مرد می‌فروشد و مرد خریدار آن است، و خرید و فروش بدون ثمن ممکن نمی‌باشد، علاوه بر اینکه زنان به دلایل گوناگون از معاملات و داد و ستد ممنوع هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۰ عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۹۴/ نورالثقلین

الباقر (علیه السلام)- جَاءَ رَجُلٌ إِلَی أَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقَالَ یَا أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) لِی وَجَعٌ فِی بَطْنِی فَقَالَ لَهُ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) لَکَ زَوْجَهًٌْ قَالَ نَعَمْ قَالَ اسْتَوْهِبْ مِنْهَا طَیِّبَهًًْ بِهِ نَفْسُهَا مِنْ مَالِهَا ثُمَّ اشْتَرِ بِهِ عَسَلًا ثُمَّ اسْکُبْ عَلَیْهِ مِنْ مَاءِ السَّمَاءِ ثُمَّ اشْرَبْهُ فَإِنِّی أَسْمَعُ اللَّهَ یَقُولُ فِی کِتَابِهِ وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَکاً وَ قَالَ یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِیهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ وَ قَالَ تَعَالَی فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ عَنْ شَیْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَکُلُوهُ هَنِیئاً مَرِیئاً شُفِیتَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ فَفَعَلَ ذَلِکَ فَشُفِیَ.

امام باقر (علیه السلام)- مردی نزد امیرالمؤمنین (علیه السلام) آمد و گفت: «ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! دردی در شکم دارم». امیرالمؤمنین (علیه السلام) به او فرمود: «آیا همسر داری»؟ گفت: «آری». فرمود: «از همسرت درخواست بخشش مقداری از مال [مهریه] را بنما که او از بخشش آن راضی باشد؛ سپس با آن عسل بخر و از آب آسمان (باران) بر آن بریز و بنوش. چرا که خداوند فرموده است: و از آسمان آبی پر برکت فرود آوردیم. (ق/۹)، و فرمود: از درون شکم آن‌ها، نوشیدنی با رنگ‌های مختلف خارج می‌شود که در آن، شفا برای مردم است. (نحل/۶۹)، و نیز فرمود: فَإِن طِبْنَ لَکُمْ عن شَیْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَکُلُوهُ هَنِیئًا مَّرِیئًا إن‌شاءالله حتماً شفاخواهی یافت». او نیز چنین کرد و شفا یافت.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۰ بحارالأنوار، ج۵۹، ص۱۷۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۱۸/ عوالی اللآلی، ج۲، ص۱۳۲/ مکارم الأخلاق، ص۴۰۷/ الدعوات، ص۱۸۴/ فقه القرآن، ج۲، ص۲۸۵/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۱، ص۲۸۵/ البرهان/ نورالثقلین

الصّادق (علیه السلام)- الْقُطْبُ الرَّاوَنْدِیُّ فِی دَعَوَاتِهِ، عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام): أَنَّهُ شَکَا إِلَیْهِ رَجُلٌ الدَّاءَ الْعُضَالَ فَقَالَ اسْتَوْهِبْ دِرْهَماً امْرَأَتَکَ مِنْ صَدَاقِهَا وَ اشْتَرِ بِهِ عَسَلًا وَ امْزُجْهُ بِمَاءِ الْمُزْنِ وَ اکْتُبْ بِهِ الْقُرْآنَ وَ اشْرَبْهُ فَفَعَلَ فَأَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُ ذَلِکَ فَأَخْبَرَ أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) بِذَلِکَ فَتَلَا فَإِنْ طِبْنَ لَکُمْ ... یَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها ... وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً ... وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ ...

امام صادق (علیه السلام)- قطب راوندی در کتاب دعوات آورده: روایت شده فردی که از شدّت درد زمین‌گیر شده بود نزد امام صادق (علیه السلام) شکوه و گلایه کرد که]هزینه‌ی تهیه‌ی[دوای دردم را ندارم؟ امام (علیه السلام) فرمود: «از همسرت بخواه که به‌اندازه‌ی یک‌درهم از مَهرش را به تو ببخشد و با آن مقداری عسل بخر و آن را با آب آسمان [آب باران مخلوط کن] و بر آن آیات قرآن را بنویس و آن را بنوش»؛ آن فرد چنین کرد و خداوند به این سبب، درد را از جان او برد. امام صادق (علیه السلام) پس از فرمایشش این آیات را تلاوت فرمود: از درون شکم آن‌ها، نوشیدنی با رنگ‌های مختلف خارج می‌شود که در آن، شفا برای مردم است. (نحل/۶۹) و از آسمان آبی پر برکت فرود آوردیم. (ق/۹).

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۲ مستدرک الوسایل، ج۱۶، ص۳۶۹/ بحارالأنوار، ج۵۹، ص۲۷۰/ الدعوات، ص۱۸۴