الصّادق (علیه السلام)- سُئِلَ الصَّادِقُ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ هَلْ تَدْخُلُ الْکَبَائِرُ فِی مَشِیئَهًِْ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ ذَاکَ إِلَیْهِ عَزَّوَجَلَّ إِنْ شَاءَ عَذَّبَ عَلَیْهَا وَ إِنْ شَاءَ عَفَا.

امام صادق (علیه السلام)- از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه: إِنَّ اللّهَ لاَ یَغْفِرُ أَن یُشْرَکَ بِهِ وَیَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِکَ لِمَن یَشَاء سؤال شد: «آیا گناهان کبیره در مشیّت خداوند وارد می‌شوند [که آن‌ها را نیز ببخشد]»؟ فرمود: «آری، این مورد به علم پروردگار بر می‌گردد؛ اگر بخواهد گناهکار را مجازات می‌کند و اگر بخواهد او را عفو می‌کند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۰۸ من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۵۷۴/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۳۳۴/ البرهان

الصّادق (علیه السلام)- مُوسَی‌بْنِ‎جَعْفَرٍ (علیه السلام) یَقُولُ دَخَلَ عَمْرُوبْنُ‌عُبَیْدٍ الْبَصْرِیُّ عَلَی أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) ... فقال یَا عَمْرُو أَکْبَرُ الْکَبَائِرِ الشِّرْکُ بِاللَّهِ یَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ.

امام صادق (علیه السلام)- از امام کاظم (علیه السلام) روایت است: عمروبن‌عبید بصری خدمت امام صادق (علیه السلام) رسید. امام (علیه السلام) به ایشان فرمود: «... ای عمرو! بزرگ‌ترین کبائر، شرک به خدا است، خداوند تبارک و وتعالی در قرآن می‌فرماید: إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۰۸ من لایحضره الفقیه، ج۳، ص۵۶۳/ بحارالأنوار، ج۴۷، ص۲۱۶/ المناقب، ج۴، ص۲۵۱

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنِ الْحُسَیْنِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) قَال: ... وَ لَقَدْ سَمِعْتُ حَبِیبِی رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُول: لَوْ أَنَّ الْمُؤْمِنَ خَرَجَ مِنَ الدُّنْیَا وَ عَلَیْهِ مِثْلُ ذُنُوبِ أَهْلِ الْأَرْضِ لَکَانَ الْمَوْتُ کَفَّارَهًًْ لِتِلْکَ الذُّنُوبِ ثُمَّ قَالَ (صلی الله علیه و آله) مَنْ قَالَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ بِإِخْلَاصٍ فَهُوَ بَرِیءٌ مِنَ الشِّرْکِ وَ مَنْ خَرَجَ مِنَ الدُّنْیَا لَایُشْرِکُ بِاللَّهِ شَیْئاً دَخَلَ الْجَنَّهًَْ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهًَْ إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ مِنْ شِیعَتِکَ وَ مُحِبِّیکَ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هَذَا لِشِیعَتِی قَالَ (صلی الله علیه و آله) إِی وَ رَبِّی إِنَّهُ لِشِیعَتِکَ وَ إِنَّهُمْ لَیَخْرُجُونَ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ مِنْ قُبُورِهِمْ وَ هُمْ یَقُولُونَ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) حُجَّهًُْ اللَّهِ فَیُؤْتَوْنَ بِحُلَلٍ خُضْرٍ مِنَ الْجَنَّهًِْ وَ أَکَالِیلَ مِنَ الْجَنَّهًِْ وَ تِیجَانٍ مِنَ الْجَنَّهًِْ وَ نَجَائِبَ مِنَ الْجَنَّهًِْ فَیَلْبَسُ کُلُّ وَاحِدٍ مِنْهُمْ حُلَّهًًْ خَضْرَاءَ وَ یُوضَعُ عَلَی رَأْسِهِ تَاجُ الْمَلِکِ وَ إِکْلِیلُ الْکَرَامَهًِْ ثُمَّ یَرْکَبُونَ النَّجَائِبَ فَتَطِیرُ بِهِمْ إِلَی الْجَنَّهًِْ لایَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْأَکْبَرُ وَ تَتَلَقَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ هذا یَوْمُکُمُ الَّذِی‌کُنْتُمْ تُوعَدُونَ.

امام علی (علیه السلام)- امام حسین (علیه السلام) از امام علی (علیه السلام) نقل می‌کند: ... از حبیبم رسول خدا (صلی الله علیه و آله) شنیدم که می‌فرمود: اگر مؤمنی هم‌سنگ گناهان اهل زمین بر شانه‌اش سنگینی کند، مرگ، کفّاره‌ی تمام این گناهان خواهد بود. هرکسی با اخلاص لَا اللهَ إلَّا اللهُ بگوید از شرک خدا بَری است و هرکس، درحالی از دنیا برود که هیج شرکی به خدا نورزد، به بهشت می‌رود. سپس این آیه را تلاوت نمود: إِنَّ اللهَ لاَ یَغْفِرُ أَن یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِکَ لِمَن یَشَاء ای علی (علیه السلام)! خداوند هرکس را که از مریدان و پیروان تو باشد، بخواهد می‌بخشد. عرض کردم: ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! این استثناء برای پیروان من است»؟ فرمود: «به خدا سوگند، آری، این برای پیروان توست و آن‌ها در روز قیامت درحالی‌که این عبارت لا الله الا الله، محمّد رسول الله، علیّ‌بن‌ابی‌طالب حجهًْ‌الله را بر زبان جاری می‌کنند، از قبرهای خود بیرون می‌آیند. برای پیروان علی (علیه السلام) لباس‌هایی سبز رنگ و حلقه‌های گل و مرکب‌هایی از بهشت خواهند آورد. پس هریک از آنان لباسی سبز رنگ بر تن کرده و بر سر، تاج شاهی و تاج گل کرامت نهاده و سپس بر این مرکب‌های نجیب، سوار شده و به پرواز در می‌آیند. مرکب‌ها پرواز کرده و آن‌ها را به بهشت می‌برند؛ آن وحشت بزرگ غمگینشان نکند. و فرشتگان به دیدارشان آیند که این همان روزی است که به شما وعده داده بودند. (انبیاء/۱۰۳)».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۰ من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۴۱۱/ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۱۴۰/ جامع الأخبار، ص۳۴/ البرهان

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- مَا فِی الْقُرْآنِ آیَهًٌْ أَحَبَ إِلَیَ مِنْ قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ‌َّ إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ.

امام علی (علیه السلام)- در قرآن آیه‌ای برای من دوست داشتنی‌تر از این نیست که خداوند بزرگ می‌فرماید: إِنَّ اللهَ لاَ یَغْفِرُ أَن یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ مَا دُونَ ذَلِکَ لِمَن یَشَاء.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۰ التوحید، ص۴۰۹/ البرهان

الباقر (علیه السلام)- إِذا دُعِیَ اللَّهُ بِوَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَحْدَهُ کَفَرْتُمْ وَ إِنْ یُشْرَکْ بِهِ یَعْنِی بِعَلِیٍ (علیه السلام) تُؤْمِنُوا أَیْ إِذَا ذُکِرَ إِمَامٌ غَیْرُهُ تُؤْمِنُوا بِهِ.

امام باقر (علیه السلام)- ذلِکُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِیَ اللهُ به ولایت علی (علیه السلام)، وَحْدَهُ کَفَرْتُمْ وَإِن یُشْرَکْ بِهِ یعنی به علی (علیه السلام)، تُؤْمِنُوا یعنی زمانی که امامی غیر از او ذکر شود به او ایمان می‌آورید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۲ بحار الأنوار، ج۲۳، ص۳۶۳

الصّادق (علیه السلام)- وَ الْإِسْلَامُ غَیْرُ الْإِیمَانِ وَ کُلُّ مُؤْمِنٍ مُسْلِمٌ وَ لَیْسَ کُلُّ مُسْلِمٍ مُؤْمِناً وَ لَا یَسْرِقُ السَّارِقُ حِینَ یَسْرِقُ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ لَا یَزْنِی الزَّانِی وَ هُوَ مُؤْمِنٌ وَ أَصْحَابُ الْحُدُودِ مُسْلِمُونَ لَامُؤْمِنُونَ وَ لَاکَافِرُونَ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَا یُدْخِلُ النَّارَ مُؤْمِناً وَ قَدْ وَعَدَهُ الْجَنَّهًَْ وَ لَا یُخْرِجُ مِنَ النَّارِ کَافِراً وَ قَدْ وَعَدَهُ النَّارَ وَ الْخُلُودَ فِیهَا وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ.

امام صادق (علیه السلام)- اسلام غیر ایمان است هر مؤمنی مسلمان است امّا هر مسلمانی مؤمن نیست. سارق درحالت سرقت، مؤمن نیست و زناکار درحال زنا ایمان ندارد کسانی که حد بر آن‌ها جاری‌شده مسلمان هستند؛ ولی نه مؤمن هستند و نه کافر؛ خداوند تبارک‌وتعالی مؤمنی را که وعده‌ی بهشت به او داده داخل آتش نمی‌کند و کافری را که وعده‌ی جهنّم و عذاب جاوید به او داده از آتش خارج نمی‌نماید و غیر از این دو را برای هرکه بخواهد ببخشد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۲ بحارالأنوار، ج۱۰، ص۲۲۸

الرسول (صلی الله علیه و آله)- فِی کِتَابِ سَعْدِ السُّعُودِ لِلنُّفُوسِ مَنْضُودٍ: مِنْ تَفْسِیرِ قَوْلِهِ تَعَالَی: إِنَّ اللهَ لَا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ مَا دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ قَالَ: لَمَّا جَعَلَ مُطْعِمُ‌بْنُ‌عَدِیِّ‌بْنِ‌نَوْفَلٍ لِغُلَامِهِ وَحْشِیٍّ إِنْ هُوَ قَتَلَ حَمْزَهًَْ (رحمة الله علیه) أَنْ یُعْتِقَهُ فَلَمَّا قَتَلَهُ وَ قَدَّمُوا أَمَلَهُ فَلَمْ یُعْتِقَهُ فَبَعَثَ وَحْشِیٌّ جَمَاعَهًًْ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) أنَّهُ مَا یَمْنَعُنَا مِنْ دِینِکَ إِلَّا أَنَّنَا سَمِعْنَاکَ تَقْرَأُ فِی کِتَابِکَ أَنَّ مَنْ یَدْعُو مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ وَ یَقْتُلُ النَّفْسَ وَ یَزْنِی یَلْقَ أَثاماً وَ یُخَلَّدْ فِی الْعَذابِ وَ نَحْنُ قَدْ فَعَلْنَا هَذَا کُلَّهُ. فَبَعَثَ إِلَیْهِمْ بِقَوْلِهِ تَعَالَی: إِلَّا مَنْ تابَ وَ آمَنَ وَ عَمِلَ صالِحاً فَقَالُوا: نَخَافُ لَا نَعْمَلُ صالِحاً. فَبَعَثَ إِلَیْهِمْ: إِنَّ اللهَ لَا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ مَا دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ. فَقَالُوا: نَخَافُ أَلَّا نَدْخُلَ فِی الْمَشِیَّهًِْ. فَبَعَثَ إِلَیْهِمْ: یَا عِبادِیَ الَّذِینَ أَسْرَفُوا عَلی أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ الله إِنَّ اللهَ یَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِیعاً. فَجَاءُوا وَ أَسْلَمُوا. فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لِوَحْشِیٍّ قَاتَلِ حَمْزَهًَْ (رحمة الله علیه) غَیِّبْ وَجْهَکَ عَنِّی فَإِنَّنِی لَا أَسْتَطِیعُ النَّظَرَ إِلَیْکَ فَحَلَقَ فَمَاتَ فِی الْخَمْرِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در تفسیر این آیه إِِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ آمده است که وقتی مطعم‌بن‌عدی نوفل با غلامش وحشی توافق کرد که اگر حمزه سیدالشهدا (رحمة الله علیه) را بکشد آزادش می‌کند و او نیز چنین کرد و او را به آرزویش رساند، مطعم او را آزاد نکرد، پس وحشی [که از کردار خود پشیمان شده بود] عدّه‌ای را نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرستاد و پیغام داد که چیزی ما را از اینکه به دین تو ایمان بیاوریم منع نمی‌کند مگر آنکه شنیده‌ایم که تو در کتابت می‌خوانی هرکس برای خدا شریک قائل شود و کسی را بکشد و زنا کند، در آخرت به عذاب دچار می‌شود و در آن عذاب ماندگار و دائمی خواهد بود و ما همه‌ی این کارها را کرده‌ایم! پیامبر (صلی الله علیه و آله) به او پیغام فرستاد: مگر آن کس که توبه کرد و ایمان آورد و کارهای شایسته کرد. (مریم/۶۰) و حشی پیام فرستاد که، ما می‌ترسیم که نتوانیم عمل صالحی انجام دهیم [تا طبق کلام تو رستگار شویم] پیامبر پیغام فرستاد إِنَّ اللهَ لا یَغْفِرُ أَنْ یُشْرَکَ بِهِ وَ یَغْفِرُ ما دُونَ ذلِکَ لِمَنْ یَشاءُ. وحشی گفت: «می‌ترسیم که داخل در مشیّت خدا نشویم و خدا نخواهد که ما را ببخشد»! پیامبر (صلی الله علیه و آله) به او پیغام فرستاد: ای بندگان من که بر زیان خویش اسراف کرده‌اید، از رحمت خدا مأیوس مشوید. زیرا خدا همه‌ی گناهان را می‌آمرزد. (زمر/۵۳) پس وحشی و عدّه‌ای از همراهانش نزد پیامبر (صلی الله علیه و آله) آمدند و اسلام آوردند، امّا پیامبر (صلی الله علیه و آله) به وحشی که قاتل حمزه (رحمة الله علیه) بود فرمود: «[اسلام تو پذیرفته شد امّا به خاطر کشتن عمویم] رویت را از من دور کن [به‌نحوی که هیچ‌گاه نبینمت] که من توان دیدن تو را ندارم»، پس وحشی سرش را تراشید [و از جامعه طرد شد] و درحالی‌که شراب خواری می‌کرد مرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۲ سعدالسعود، ص۲۱۱

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی الْعَبَّاسِ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) عَنْ أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْإِنْسَانُ مُشْرِکاً قَالَ فَقَالَ مَنِ ابْتَدَعَ رَأْیاً فَأَحَبَّ عَلَیْهِ أَوْ أَبْغَضَ.

امام صادق (علیه السلام)- ابوعبّاس گوید: از امام صادق (علیه السلام) در مورد پایین‌ترین مرتبه‌ی شرک انسان پرسیدم، فرمود: «کسی که فکری نو (بدعتی) آورد و براساس آن معیار ساختگی، دوست بدارد یا دشمن بدارد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۱۴ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۶۰/ البرهان