يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓاْ أَطِيعُواْ ٱللَّهَ وَأَطِيعُواْ ٱلرَّسُولَ وَأُوْلِي ٱلۡأَمۡرِ مِنكُمۡۖ فَإِن تَنَٰزَعۡتُمۡ فِي شَيۡءࣲ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمۡ تُؤۡمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلۡيَوۡمِ ٱلۡأٓخِرِۚ ذَٰلِكَ خَيۡرࣱ وَأَحۡسَنُ تَأۡوِيلًا
59
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عِیسَی‌بْنِ‌السَّرِیِّ أَبِی‌الْیَسَعِ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَخْبِرْنِی بِدَعَائِمِ الْإِسْلَامِ الَّتِی لَایَسَعُ أَحَداً التَّقْصِیرُ عَنْ مَعْرِفَهًِْ شَیْءٍ مِنْهَا الَّذِی مَنْ قَصَّرَ عَنْ مَعْرِفَهًِْ شَیْءٍ مِنْهَا فَسَدَ دِینُهُ وَ لَمْ یَقْبَلِ {اللَّهُ} مِنْهُ عَمَلَهُ وَ مَنْ عَرَفَهَا وَ عَمِلَ بِهَا صَلَحَ لَهُ دِینُهُ وَ قَبِلَ مِنْهُ عَمَلَهُ وَ لَمْ یَضِقْ بِهِ مِمَّا هُوَ فِیهِ لِجَهْلِ شَیْءٍ مِنَ الْأُمُورِ جَهْلُهُ فَقَالَ شَهَادَهًُْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ الْإِیمَانُ بِأَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ الْإِقْرَارُ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ‌اللَّهِ وَ حَقٌّ فِی الْأَمْوَالِ الزَّکَاهًُْ وَ الْوَلَایَهًُْ الَّتِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِهَا وَلَایَهًُْ آلِ مُحَمَّدٍ (قَالَ فَقُلْتُ لَهُ هَلْ فِی الْوَلَایَهًِْ شَیْءٌ دُونَ شَیْءٍ فَضْلٌ یُعْرَفُ لِمَنْ أَخَذَ بِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَنْ مَاتَ وَ لَا یَعْرِفُ إِمَامَهُ مَاتَ مِیتَهًًْ جَاهِلِیَّهًًْ.
امام صادق (علیه السلام)- عیسی‌بن‌سریّ‌ابی‌یسع گوید: به امام صادق (علیه السلام) گفتم: «ارکان اسلام را که خداوند متعال، دین پسندیده‌ی خود را براساس آنها بنیان نهاده و هیچ انسانی قادر به قصور و کوتاهی در شناخت آنها نیست، چیست؟ ارکانی که هرکه در معرفت آنها کوتاهی کند، دینش فاسد و اعمالش پذیرفته نمی‌شود و هرکس به آن ها عمل نماید، دینش اصلاح شده و اعمالش پذیرفته می‌شود و اگر چیزی را نداند، جهل او نسبت به آن شیء، ضرری برایش نخواهد داشت»؟ فرمود: «بله، شهادت به اینکه خدایی جز خدای یگانه نیست! ایمان به رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، اعتراف به آنچه از نزد خدا آمده و پرداختِ حقّ اموال که همان زکات باشد و پذیرش ولایتی که خداوند به آن فرمان داده است؛ یعنی ولایت خاندان محمّد (». گفتم: «آیا در امر ولایت برتری غیر از این مطلب هست که در نظر گرفته شود»؟ فرمود: «بله، خداوند می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و رسول خدا (صلی الله علیه و آله)فرمود: «هرکس بمیرد و امام زمان خود را نشناسد، به مرگ جاهلیّت مرده است»».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۰ الکافی، ج۲، ص۱۹/ الکافی، ج۲، ص۲۱/ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۳۷/ البرهان/ رجال الکشی، ص۴۲۴/ البرهان/ فرات الکوفی، ص۱۰۹
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ جَابِرِ‌بْنِ‌عَبْدِ اللَّهِ الْأَنْصَارِیِّ قَالَ: ... قال (صلی الله علیه و آله) فِی علیٍّ (علیه السلام) وَ الَّذِی نَفْسِی بِیَدِهِ لَقَدْ أُمِرْتُ أَنْ آمُرَکُمْ بِبَیْعَتِهِ وَ طَاعَتِهِ فَبَایِعُوهُ وَ أَطِیعُوهُ فَقَدْ نَزَلَ الْوَحْیُ بِذَلِکَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ جَابِرٌ فَبَایَعْنَاهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنِ اسْتَقَمْتُمْ عَلَی الطَّرِیقَهًِْ لِعَلِیٍّ (علیه السلام) فِی وَلَایَتِهِ أُسْقِیتُمْ مَاءً غَدَقاً وَ أَکَلْتُمْ مِنْ فَوْقِ رُءُوسِکُمْ وَ مِنْ تَحْتِ أَرْجُلِکُمْ وَ إِنْ لَمْ تَسْتَقِیمُوا اخْتَلَفَتْ کَلِمَتُکُمْ وَ شَمِتَ بِکُمْ عَدُوُّکُمْ وَ لَتَتَّبِعُنَّ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ شَیْئاً شَیْئاً لَوْ‌دَخَلُوا جُحْرَ ضَبٍّ لَتَبِعْتُمُوهُمْ فِیهِ وَ طُوبَی لِمَنْ تَمَسَّکَ بِوَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام) مِنْ بَعْدِی حَتَّی یَمُوتَ وَ بَلَغَنِی وَ أَنَا عَنْهُ رَاض.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- جابر انصاری گوید: ... پیامبر (صلی الله علیه و آله) در مورد علی (علیه السلام) فرمود: «قسم به آنکه که جانم به دست اوست، من مأمور شدم که به شما فرمان دهم تا با او بیعت کنید و اطاعتش کنید، پس با او بیعت کنید و از او فرمان ببرید که در این مورد وحی نازل شده: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ». جابر گفت: با او بیعت کردیم. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اگر بر روش علی (علیه السلام) در ولایت او، استوار بمانید، به شما آب گوارا بنوشانیم، و نعمت [خدا را] از بالا و زیر پای خود دریافت خواهید کرد، و اگر بر آن استوار نشوید اتّحادتان به هم می‌خورد و دشمن شاد می‌شوید. [و بر اثر فتنه‌ی یهود] موبه‌مو پیرو بنی‌اسرائیل می‌شوید، حتّی اگر به سوراخ سوسماری رفته باشند، شما هم به‌دنبالشان به آنجا می‌روید [و ذلیل می‌شوید]. خوشا بر کسی که پس از من بر ولایت علی (علیه السلام) استوار بماند تا بمیرد و به من ملحق شود که [دراین‌صورت] من از او خشنودم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۰ بحارالأنوار، ج۵۷، ص۱۲۵/ سعدالسعود، ص۱۱۵/ الیقین، ص۳۷۹
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- لَیْسَ فِی جَنَّهًِْ عَدْنٍ مَنْزِلٌ أَشْرَفَ وَ لَا أَفْضَلَ وَ لَا أَقْرَبَ إِلَی عَرْشِ رَبِّی مِنْ مَنْزِلِی وَ مَعِی ثَلَاثَهًَْ عَشَرَ مِنْ أَهْلِ بَیْتِی (أَوَّلُهُمْ أَخِی عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ ابْنَتِی فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) وَ ابْنَایَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیها السلام) وَ تِسْعَهًٌْ مِنْ وُلْدِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) الَّذِینَ أَذْهَبَ اللَّهُ عَنْهُمُ الرِّجْسَ وَ طَهَّرَهُمْ تَطْهِیراً هُدَاهًٌْ مُهْتَدُونَ أَنَا الْمُبَلِّغُ عَنِ اللَّهِ وَ هُمُ الْمُبَلِّغُونَ عَنِّی وَ هُمْ حُجَجُ اللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ شُهَدَاؤُهُ فِی أَرْضِهِ وَ خُزَّانُهُ عَلَی عِلْمِهِ وَ مَعَادِنُ حِکَمِهِ مَنْ أَطَاعَهُمْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ مَنْ عَصَاهُمْ فَقَدْعَصَی اللَّهَ لَا تَبْقَی الْأَرْضُ طَرْفَهًَْ عَیْنٍ إِلَّا بِبَقَائِهِمْ وَ لَا تَصْلُحُ إِلَّا بِهِمْ یُخْبِرُونَ الْأُمَّهًَْ بِأَمْرِ دِینِهِمْ حَلَالِهِمْ وَ حَرَامِهِمْ یَدُلُّونَهُمْ عَلَی رِضَی رَبِّهِمْ وَ یَنْهَوْنَهُمْ عَنْ سَخَطِهِ بِأَمْرٍ وَاحِدٍ وَ نَهْیٍ وَاحِدٍ لَیْسَ فِیهِمْ اخْتِلَافٌ وَ لَا فُرْقَهًٌْ وَ لَا تَنَازُعٌ یَأْخُذُ آخِرُهُمْ عَنْ أَوَّلِهِمْ إِمْلَائِی وَ خَطَّ أَخِی عَلِیٍّ بِیَدِهِ یَتَوَارَثُونَهُ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ أَهْلُ الْأَرْضِ کُلُّهُمْ فِی غَمْرَهًٍْ وَ غَفْلَهًٍْ وَ تِیهَهًٍْ وَ حَیْرَهًٍْ غَیْرَهُمْ وَ غَیْرَ شِیعَتِهِمْ وَ أَوْلِیَائِهِمْ لَا یَحْتَاجُونَ إِلَی أَحَدٍ مِنَ الْأُمَّهًِْ فِی شَیْءٍ مِنْ أَمْرِ دِینِهِمْ وَ الْأُمَّهًُْ تَحْتَاجُ إِلَیْهِمْ هُمُ الَّذِینَ عَنَی اللَّهُ فِی کِتَابِهِ وَ قَرَنَ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِهِ وَ طَاعَهًِْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در بهشت عدن، منزلی با شرافت‌تر و بالاتر و نزدیکتر به عرش پروردگارم از منزل من نیست، و ما در آنجا چهارده نفریم. من و برادرم علی (علیه السلام) که بهترین آنها و محبوب‌ترینشان نزد من است، و فاطمه (سلام الله علیها) که او سیّده‌ی زنان اهل بهشت است، و حسن و حسین (علیها السلام) و نه امام از فرزندان حسین (علیه السلام) هستند. ما در آنجا چهارده نفریم در یک منزل که خداوند بدی‌ها را از ما برده و ما را پاک گردانیده است. همه هدایت‌کننده و هدایت‌شده‌ایم. پیامبر (صلی الله علیه و آله) در ادامه‌ی کلامش فرمود: «من از جانب خدا، تبلیغ‌کننده هستم، و آنان از جانب من و خدای عزّوجلّ، ابلاغ‌کننده هستند. آنان حجّت‌های خداوند تبارک‌وتعالی بر خلقش و شاهدان او در زمینش و خزانه‌داران علمش و معادن حکمت‌های او هستند. هرکس از آنان اطاعت کند خدا را اطاعت کرده و هرکس از آنان سرپیچی کند از خدا سرپیچی کرده است. زمین به قدر یک چشم‌برهم‌زدن جز با بقای آنان نمی‌ماند، و جز با آنان اصلاح نمی‌شود. آنان امّت را از امر دینشان و حلال و حرامشان خبر می‌دهند، و آنان را با امر و نهی یکسان [و بدون تغییر] به رضایت پروردگارشان راهنمایی می‌کنند و آنان را از سخط او نهی می‌کنند، و در بین آنان اختلاف و تفرقه و نزاعی نیست. آخرین آنان از اوّلین آنان، املای من و دست خط برادرم علی (علیه السلام) را تحویل می‌گیرد و تا روز قیامت از یکدیگر به ارث می‌برند. همه‌ی اهل زمین در جهل و غفلت و سرگردانی و حیرت‌اند به جز آنان و شیعیان و دوستانشان. آنان در چیزی از امر دینشان به احدی از امّت احتیاج ندارند، ولی امّت به آنان احتیاج دارند. آنان هستند که خداوند در کتابش آنان را قصد کرده و اطاعت آنان را به اطاعت خود و رسولش (صلی الله علیه و آله) مقرون ساخته و فرموده است: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۰ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۲۶۷
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- وَ قَدْ قَرَنَهُ الْجَلِیلُ بِاسْمِهِ وَ شَرِکَهُ فِی عَطَائِهِ وَ أَوْجَبَ لِمَنْ أَطَاعَهُ جَزَاءَ طَاعَتِهِ إِذْ یَقُولُ وَ ما نَقَمُوا إِلَّا أَنْ أَغْناهُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ (صلی الله علیه و آله) مِنْ فَضْلِهِ وَ قَالَ یَحْکِی قَوْلَ مَنْ تَرَکَ طَاعَتَهُ وَ هُوَ یُعَذِّبُهُ بَیْنَ أَطْبَاقِ نِیرَانِهَا وَ سَرَابِیلِ قَطِرَانِهَا یا لَیْتَنا أَطَعْنَا اللَّهَ وَ أَطَعْنَا الرَّسُولَا أَمْ کَیْفَ یُوصَفُ بِکُنْهِهِ مَنْ قَرَنَ الْجَلِیلُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَهًِْ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) حَیْثُ قَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ قَالَ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله) وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ وَ قَالَ إِنَّ اللهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلی أَهْلِها وَ قَالَ فَسْئَلُوا أَهْلَ الذِّکْرِ إِنْ کُنْتُمْ لا تَعْلَمُون.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- خداوند عزیز نام او را همراه نام خویش قرار داده و آن جناب را شریک در عطای خویش فرموده و به کسی که از پیغمبر (صلی الله علیه و آله) اطاعت کند همان پاداشی را وعده داده که از خودش اطاعت نماید؛ چنانکه در این دو آیه به هر دو مطلب تصریح فرموده است: عیب‌جوییشان از آن روست که خدا و پیامبرش از غنایم بی‌نیازشان کردند. (توبه/۷۴). و در این آیه سخن کسی را که ترک اطاعت پیامبر (صلی الله علیه و آله) را نموده بیان می‌کند موقعی که میان آتش جهنّم در سوزوگداز است ای کاش خدا را اطاعت کرده بودیم و رسول را اطاعت کرده بودیم. (احزاب/۶۶). چگونه می‌توان کنه کسی را که خداوند اطاعت و فرمانبرداری او را در این آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و در آیه: وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ و نیز در آیه: إِنَّ اللهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَماناتِ إِلی أَهْلِها و در آیه: خود نمی‌دانید از اهل کتاب بپرسید. (انبیاء/۷). قرین اطاعت و فرمانبرداری از پیامبر (صلی الله علیه و آله) قرار داده توصیف کرد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۲ بحارالأنوار، ج۵۰، ص۱۷۷/کشف الغمهًْ، ج۲، ص۳۸۶
الصّادق (علیه السلام)- قَالَ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی اللَّهِ وَ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ فَرَدَّ الْأَمْرَ أَمْرَ النَّاسِ إِلَی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمُ الَّذِینَ أَمَرَ بِطَاعَتِهِمْ وَ بِالرَّدِّ إِلَیْهِمْ.
امام صادق (علیه السلام)- خداوند فرمود: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و فرموده است: وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الله و الی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ؛ پس خواستگاه هر کار که کار مردم باشد به اولی‌الأمر آنها واگذار شده که دستور اطاعت و مراجعه به آنها [در این آیه] داده شده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۲ الکافی، ج۱، ص۲۹۵/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۶۶
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قَالَ (علیه السلام) وَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِلْعِلْمِ أَهْلًا وَ فَرَضَ عَلَی الْعِبَادِ طَاعَتَهُمْ بِقَوْلِهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ بِقَوْلِهِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ.
امام علی (علیه السلام)- خداوند برای علم، عدّه‌ای را اهل آن قرار داده و بر بندگان خود واجب کرده که از آنها اطاعت نمایند و فرموده است: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ، و نیز فرمود: وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الله و الی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۲ وسایل الشیعهًْ، ج۷، ص۷۴/بحارالأنوار، ج۶۵، ص۲۶۴
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- قالَ الْحَوارِیُّونَ نَحْنُ أَنْصارُ اللهِ آمَنَّا بِاللهِ وَ اشْهَدْ بِأَنَّا مُسْلِمُونَ یَعْنِی بِأَنَّهُمْ مُسْلِمُونَ لِأَهْلِ الْفَضْلِ فَضْلَهُمْ وَ لَا یَسْتَکْبِرُونَ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَمَا أَجَابَهُ مِنْهُمْ إِلَّا الْحَوَارِیُّونَ وَ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِلْعِلْمِ أَهْلًا وَ فَرَضَ عَلَی الْعِبَادِ طَاعَتَهُمْ بِقَوْلِهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
امام علی (علیه السلام)- حواریان گفتند: ما یاران خداییم. به خدا ایمان آوردیم. شهادت ده که ما تسلیم هستیم. (آل عمران/۵۲). مطلوب حضرت عیسی (علیه السلام) این بود که بفهمد که کدامیک از حواریون، برتری اهل فضل را پذیرفته و در برابر آنان تسلیم‌اند و از فرمان پروردگار برنمی‌گردند، و فقط حواریّون جواب مثبت دادند، و خداوند در این آیه برای علم اهلی را برگزید و طاعت ایشان را بر همه واجب فرمود: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۲ الاحتجاج، ج۱، ص۲۴۸
الباقر (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌مُحَمَّدٍ الْعَسْکَرِیِّ (علیه السلام) عَنْ آبَائِهِ عَنِ الْبَاقِرِ (علیه السلام) قَالَ أَوْصَی النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) إِلَی عَلِیٍّ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (ثُمَّ قَالَ فِی قَوْلِ اللَّهِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ الْأَئِمَّهًُْ (مِنْ وُلْدِ عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) إِلَی أَنْ تَقُومَ السَّاعَهًْ.
امام باقر (علیه السلام)- امام عسکری (علیه السلام) از پدرانش روایت می‌کند: امام باقر (علیه السلام) فرمود: «پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) به علی و حسن و حسین (وصیّت کرد سپس درباره‌ی این آیه: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ. فرمود: «مراد از اولی الأمر، امامان از نسل علی (علیه السلام) و فاطمه (سلام الله علیها) تا قیامت هستند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۸۶/ عیون أخبارالرضا (ج۲، ص۱۳۱/ کمال الدین، ج۱، ص۲۲۲/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ الْغَفَّارِ‌بْنِ‌الْقَاسِمِ قَالَ سَأَلْتُ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عن عَنْ أُولِی الْأَمْرِ فِی هَذِهِ الْآیَهًِْ فَقَالَ کَانَ وَ اللَّهِ عَلِیٌ (علیه السلام) مِنْهُم.
امام صادق (علیه السلام)- عبدالغفّاربن‌قاسم گوید: از امام صادق (علیه السلام) پرسیدم: «اولی‌الأمر در این آیه کیست»؟ فرمود: «به خدا سوگند علی (علیه السلام) از آنهاست».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ کشف الغمهًْ، ج۱، ص۳۲۳/ کشف الیقین، ص۳۹۶/ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۸۹
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- فِی قَوْلِهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ هُمْ أُمَرَاءُ السَّرَایَا وَ عَلِیٌ (علیه السلام) أَوَّلُهُم.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- در تفسیر این آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ می‌گوید: «منظور فرماندهان سریه‌ها (جنگ‌هایی که پیامبر (صلی الله علیه و آله) در آنان شرکت نمی‌کردند و جانشینی به‌جای خود می‌فرستادند) هستند و علی (علیه السلام) نخستین ایشان است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ روضهًْ الواعظین، ج۱، ص۱۰۶/ فرات الکوفی، ص۱۰۸
علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- ثُمَّ فَرَضَ عَلَی النَّاسِ طَاعَتَهُمْ فَقَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ یَعْنِی أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام).
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- خداوند در این آیه اطاعت ائمّه (را بر مردم واجب نموده و می‌فرماید: «یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ یعنی اطاعت از امیرالمؤمنین (علیه السلام)».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۸۵/ القمی، ج۱، ص۱۴۱
الکاظم (علیه السلام)- عَن عَمروِ بنِ سَعِیدٍ قال: سَأَلْتُ أَبَاالْحَسَنِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ قَالَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ الْأَوْصِیَاءُ مِنْ بَعْدِهِ.
امام کاظم (علیه السلام)- عمروبن‌سعید گوید: از امام کاظم (علیه السلام) درباره‌ی آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ سؤال کردم. فرمود: «منظور، علیّ‌بن‌ابی‌طالب و اوصیاء (بعد از آن حضرت می‌باشند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۳/ البرهان/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۳
الباقر (علیه السلام)- عَنْ جَابِرٍ الْجُعْفِیِّ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ هَذِهِ الْآیَهًِْ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ الْأَوْصِیَاءَ.
امام باقر (علیه السلام)- جابر جعفی گوید: از امام باقر (علیه السلام) درباره‌ی این آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ پرسیدم، فرمود: «منظور از اولی‌الأمر، اوصیاء (هستند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۰۰/ العیاشی، ج۱، ص۲۴۹/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- ثُمَّ قَالَ لِلنَّاسِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا فَجَمَعَ الْمُؤْمِنِینَ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ إِیَّانَا عَنَی خَاصَّهًًْ.
امام باقر (علیه السلام)- خداوند به مردم می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا منظور تمام مؤمنین تا قیامت است. أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ منظور از اولی‌الأمر، فقط ما هستیم.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۸۹/ بحرالعرفان، ج۴، ص۲۵۳
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ وَ آتِ ذَا الْقُرْبی حَقَّهُ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) فَنَحَلَهَا فَدَکَ وَ أَقَامَنِی لِلنَّاسِ عَلَماً وَ إِمَاماً، وَ عَقَدَ لِی وَ عَهِدَ إِلَیَّ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
امام علی (علیه السلام)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فاطمه (سلام الله علیها) را طلبید و فدک را به او عطا فرمود و به من نیز امامت و رهبری امّت را داد و از من پیمان گرفت. سپس خداوند این آیه را نازل فرمود: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ بحار الأنوار، ج۲۹، ص۵۶۳/ العددالقویهًْ، ص۱۹۵
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- وَ عَنْهُ (صلی الله علیه و آله) أَنَّهُ قَالَ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (مِنَّا وَ طَاعَتُهُمْ مَفْرُوضَهًٌْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در کلام خدا که فرمود: أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ منظور از از اولی الأمر امامانی از ماست و اطاعت از آنان واجب است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۴ دعایم الإسلام، ج۱، ص۲۵
الباقر (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ اللَّهِ‌بْنِ‌عَجْلَانَ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ هِیَ فِی عَلِیٍّ (علیه السلام) وَ فِی الْأَئِمَّهًِْ (جَعَلَهُمُ اللَّهُ مَوَاضِعَ الْأَنْبِیَاءِ (غَیْرَ أَنَّهُمْ لَا یُحِلُّونَ شَیْئاً وَ لَا یُحَرِّمُونَه.
امام باقر (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌عجلان نقل می‌کند: امام (علیه السلام) درباره‌ی آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فرمود: «این آیه درباره‌ی علی و ائمّه (نازل شده است و خداوند ایشان را در مقام پیامبران (قرار داده است؛ با این تفاوت که چیزی را حلال یا حرام نمی‌کنند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۶ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۳/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۲/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَن عُبَیْدِ‌بْنِ‌کَثِیرٍ مُعَنْعَناً عَنِ الْحُسَیْن أَنَّه سَأَلَ جَعْفَرَ‌بْنَ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ أُولِی الْفِقْهِ وَ الْعِلْمِ قُلْنَا أَ‌خَاصٌّ أَمْ عَامٌّ قَالَ بَلْ خَاصٌّ لَنَا.
امام صادق (علیه السلام)- عبیدبن‌کثیر از حسین نقل می‌کند: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این آی: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ سؤال شد. فرمود: «منظور صاحبان فقه و علم است». گفتیم: «اطلاق آن عمومی است یا مخصوص یک عدّه است». فرمود: «اختصاص به ما اهل بیت دارد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۶ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۷۶/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۸/ فرات الکوفی، ص۱۰۸
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا مَا تَأْوِیلُهُ مَعَ تَنْزِیلِهِ فَمِثْلُ ... قَوْلُهُ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ‌مِنْکُمْ فَلَمْ یَسْتَغْنِ النَّاسُ فِی هَذَا الْمَعْنَی بِالتَّنْزِیلِ دُونَ التَّفْسِیرِ‌کَمَا اسْتَغْنَوْا بِالْآیَاتِ الْمُتَقَدِّمَهًِْ الَّتِی ذُکِرَتْ فِی آیَاتِ مَا تَأْوِیلُهُ فِی تَنْزِیلِهِ اللَّاتِی ذَکَرْنَاهَا فِی الْآیَاتِ الْمُتَقَدِّمَهًِْ إِلَّا حِینَ بَیَّنَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَنَّ الْوُلَاهًَْ لِلْأَمْرِ الَّذِی فَرَضَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ مِنْ عِتْرَتِهِ الْمَنْصُوصِ عَلَیْهِم.
امام علی (علیه السلام)- امام (علیه السلام) [در خطبه‌ای که در مورد انواع آیات قرآن می‌فرمود] فرمود: «آیاتی که نزول آنها همراه با تأویل آنها است که معنا پیدا می‌کنند... مثل آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ است که در این مورد به صرف همین آیات نازل شده و بدون تأویل آن، مردم به‌معنای آن پی نمی‌برند و این آیه مثل آیاتی که پیش از این ذکر کرده‌ایم نیست که آنها تأویلشان در تنزیلشان نهفته بود [و لفظ آیات گویای معنای آنها بود] به خاطر همین متن آیات برای فهم معنای آن توسّط مردم کافی بود. امّا این آیه زمانی قابل فهم است که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آن را تبیین کند که منظور از اولی الأمر کسانی هستند که خدا اطاعت آنان را به‌صورت مکتوب در کتاب خود واجب کرده و آنها خاندان پیامبرند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۶ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۷۷/ القمی، ج۱، ص۱۳
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا عَلِیُّ (علیه السلام) مَنْ بَرِئَ مِنْ وَلَایَتِکَ فَقَدْ بَرِئَ مِنْ وَلَایَتِی وَ مَنْ بَرِئَ مِنْ وَلَایَتِی فَقَدْ بَرِئَ مِنْ وَلَایَهًِْ اللَّهِ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) طَاعَتُکَ طَاعَتِی وَ طَاعَتِی طَاعَهًُْ اللَّهِ فَمَنْ أَطَاعَکَ أَطَاعَنِی وَ مَنْ أَطَاعَنِی فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ وَ الَّذِی بَعَثَنِی بِالْحَقِّ لَحُبُّنَا أَهْلَ الْبَیْتِ أَعَزُّ مِنَ الْجَوْهَرِ وَ مِنَ الْیَاقُوتِ الْأَحْمَرِ وَ مِنَ الزُّمُرُّدِ وَ قَدْ أَخَذَ اللَّهُ مِیثَاقَ مُحِبِّینَا أَهْلَ الْبَیْتِ (فِی أُمِّ الْکِتَابِ لَا یَزِیدُ فِیهِمْ رَجُلٌ وَ لَا یَنْقُصُ مِنْهُمْ رَجُلٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَهُوَ عَلِیُّ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام).
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای علی (علیه السلام) هرکس از ولایت تو سرپیچی کند از ولایت من سر پیچیده و هرکس از ولایت من سرپیچی کند، از ولایت خدا سرپیچیده است. ای علی (علیه السلام) اطاعت تو اطاعت من و اطاعت من اطاعت خداست پس هرکس از تو اطاعت کند از من اطاعت کرده و هرکس از من اطاعت کند از خدا اطاعت کرده و قسم به آن خدایی که مرا به‌عنوان رسول (صلی الله علیه و آله) برحقّ خود مبعوث کرده، دوستی ما اهل بیت با ارزش‌تر از جواهر و یاقوت سرخ و زمرّد است و خدا عهدوپیمان محبّت نسبت به ما اهل بیت را در امّ الکتاب [و در عالم زر] گرفته و ثبت کرده و دیگر تا روز قیامت نه کسی به آن گروه (دوستداران ما) اضافه می‌شود و نه کسی کم می‌شود و این همان کلام خداست که فرمود: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ که منظور از اولی الأمر، علی (علیه السلام) است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۶ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۱۳۶/ فرات الکوفی، ص۱۰۹
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمِ‌بْنِ‌قَیْسٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِیّاً (علیه السلام) یَقُولُ وَ أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ لَهُ مَا أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ مُؤْمِناً وَ أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ کَافِراً وَ أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ ضَالًّا فَقَالَ لَهُ قَدْ سَأَلْتَ فَافْهَمِ الْجَوَاب أَمَّا أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ مُؤْمِناً أَنْ یُعَرِّفَهُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی نَفْسَهُ فَیُقِرَّ لَهُ بِالطَّاعَهًِْ وَ یُعَرِّفَهُ نَبِیَّهُ (صلی الله علیه و آله) فَیُقِرَّ لَهُ بِالطَّاعَهًِْ وَ یُعَرِّفَهُ إِمَامَهَ وَ حُجَّتَهُ فِی أَرْضِهِ وَ شَاهِدَهُ عَلَی خَلْقِهِ فَیُقِرَّ لَهُ بِالطَّاعَهًِْ قُلْتُ لَهُ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ إِنْ جَهِلَ جَمِیعَ الْأَشْیَاءِ إِلَّا مَا وَصَفْتَ قَالَ نَعَمْ إِذَا أُمِرَ أَطَاعَ وَ إِذَا نُهِیَ انْتَهَی وَ أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ کَافِراً مَنْ زَعَمَ أَنَّ شَیْئاً نَهَی اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ اللَّهَ أَمَرَ بِهِ وَ نَصَبَهُ دِیناً یَتَوَلَّی عَلَیْهِ وَ یَزْعُمُ أَنَّهُ یَعْبُدُ الَّذِی أَمَرَهُ بِهِ وَ إِنَّمَا یَعْبُدُ الشَّیْطَانَ وَ أَدْنَی مَا یَکُونُ بِهِ الْعَبْدُ ضَالًّا أَنْ لَا یَعْرِفَ حُجَّهًَْ اللَّهِ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی وَ شَاهِدَهُ عَلَی عِبَادِهِ الَّذِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِطَاعَتِهِ وَ فَرَضَ وَلَایَتَهُ قُلْتُ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) صِفْهُمْ لِی فَقَالَ الَّذِینَ قَرَنَهُمُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِنَفْسِهِ وَ نَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قُلْتُ یَا أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ أَوْضِحْ لِی فَقَالَ الَّذِینَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی آخِرِ خُطْبَتِهِ یَوْمَ قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ إِنِّی قَدْ تَرَکْتُ فِیکُمْ أَمْرَیْنِ لَنْ تَضِلُّوا بَعْدِی مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِمَا کِتَابَ اللَّهِ وَ عِتْرَتِی أَهْلَ بَیْتِی (فَإِنَّ اللَّطِیفَ الْخَبِیرَ قَدْ عَهِدَ إِلَیَّ أَنَّهُمَا لَنْ یَفْتَرِقَا حَتَّی یَرِدَا عَلَیَّ الْحَوْض.
امام علی (علیه السلام)- سلیم‌بن‌قیس گوید: شنیدم امام علی (علیه السلام) می‌فرمود: «کمترین سطحی که بنده در آن مؤمن نامیده می‌شود این است که خداوند بلند مرتبه خود را به او معرّفی کند و بنده به اطاعت از او اقرار کند، و پیامبرش را به او معرّفی کند و به اطاعت از آن حضرت اقرار کند، و امام و حجّتش در زمین و شاهد خود بر خلق را به او معرّفی کند و بنده به اطاعت از آن حضرت اقرار کند». گفتم: «ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! اگر به همه چیز، غیر از آنچه که شما توصیف فرمودید، جهل داشته باشد، باز حکم، همین است»؟! فرمود: «آری، اگر به چیزی امر شود، باید دستور را اطاعت کند و اگر از کاری یا چیزی نهی شود، باید آن نهی را بپذیرد. امّا کمترین حدّی که بنده در آن کافر می‌شود، آن است که چیزی مورد نهی الهی باشد، امّا بنده‌ی خدا به گمان اینکه خداوند به آن امر کرده است، به آن پایبند بماند و علاوه‌بر آن، آن را دین خود قرار داده و ادّعا کند که آنچه را که به او امر شده، عبادت می‌کند. درحالیکه در واقع، شیطان را عبادت کرده است، و کمترین سطحی که در آن بنده، گمراه می‌باشد، این است که حُجّت خدا و شاهد او بر بندگانش و کسی که خداوند ولایتش را بر مردم واجب و مردم را به اطاعت از او امر کرده است نشناسد؛ می‌فرماید: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ». گفتم: «ای امیرالمؤمنین (علیه السلام)! فدایت شوم، برای من توضیح دهید». حضرت فرمود: «منظور کسانی که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در آخرین خطبه و روز وفاتش فرمود: «من برای شما دو چیز باقی گذاشتم، اگر به آنها چنگ بزنید، هیچ‌گاه پس از من گمراه نخواهید شد؛ کتاب خداوند بزرگ و عترت (خانواده) و اهل بیت خودم. خداوند لطیف و بسیار آگاه با من پیمان بسته است که این دو، تا زمانی‌که بر حوض [بهشت] وارد شوند از یکدیگر جدا نمی‌گردند»».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۶ الکافی، ج۲، ص۴۱۴/ البرهان/ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۱۶/ معانی الأخبار، ص۳۹۴/ کتاب سلیم بن قیس، ص۶۱۶
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌بَصِیرٍ قَال: سَأَلْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَقَالَ نَزَلَتْ فِی عَلِیِّ‌بْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (فَقُلْتُ لَهُ إِنَّ النَّاسَ یَقُولُونَ فَمَا لَهُ لَمْ یُسَمِّ عَلِیّاً (علیه السلام) وَ أَهْلَ بَیْتِهِ (فِی کِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ قَالَ فَقَالَ قُولُوا لَهُمْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) نَزَلَتْ عَلَیْهِ الصَّلَاهًُْ وَ لَمْ یُسَمِّ اللَّهُ لَهُمْ ثَلَاثاً وَ لَا أَرْبَعاً حَتَّی کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هُوَ الَّذِی فَسَّرَ ذَلِکَ لَهُمْ وَ نَزَلَتْ عَلَیْهِ الزَّکَاهًُْ وَ لَمْ یُسَمِّ لَهُمْ مِنْ کُلِّ أَرْبَعِینَ دِرْهَماً دِرْهَمٌ حَتَّی کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هُوَ الَّذِی فَسَّرَ ذَلِکَ لَهُمْ وَ نَزَلَ الْحَجُّ فَلَمْ یَقُلْ لَهُمْ طُوفُوا أُسْبُوعاً حَتَّی کَانَ رَسُولُ اللَّه (صلی الله علیه و آله) هُوَ الَّذِی فَسَّرَ ذَلِکَ لَهُمْ وَ نَزَلَتْ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ نَزَلَتْ فِی عَلِیٍّ وَ الْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی عَلِیٍّ (علیه السلام) مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ (علیه السلام) مَوْلَاهُ وَ قَالَ (صلی الله علیه و آله) أُوصِیکُمْ بِکِتَابِ اللَّهِ وَ أَهْلِ بَیْتِی فَإِنِّی سَأَلْتُ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَنْ لَا یُفَرِّقَ بَیْنَهُمَا حَتَّی یُورِدَهُمَا عَلَیَّ الْحَوْضَ.
امام صادق (علیه السلام)- ابوبصیر گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ سؤال کردم، فرمود: «در حقّ علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) و حسن و حسین (علیها السلام) نازل شده است». به ایشان عرض کردم: «مردم می‌گویند: پس چرا خداوند از علی و اهل بیت (او در کتابش نام نمی‌برد»؟ حضرت فرمود: «در پاسخ به آنها بگویید: نماز هم بر رسول (صلی الله علیه و آله) نازل شد بدون آنکه سه رکعتی یا چهار رکعتی آن معلوم شود. تا اینکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، خود آن را برای مردم تفسیر نمود. زکات بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نازل شد بی آنکه ذکر شود که از هر چهل درهم، یک درهم، کنار گذاشته شود تا اینکه باز رسول خدا (صلی الله علیه و آله) آن را تفسیر کرد، و حج نازل شد، امّا نفرمود هفت‌بار طواف کنید و این رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بود که آن را برای مردم، تشریح کرد. و آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَ أَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ در حقّ علی و حسن و حسین (نازل شد. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در حقّ علی (علیه السلام) فرمود: «بدانید که هرکس من مولای او هستم، علی (علیه السلام) هم مولای اوست». و فرمود: «شما را سفارش می‌کنم به کتاب خدا و اهل بیت خودم؛ چون که من از خداوند بزرگ تقاضا کردم تا روزی که بر حوض بهشت وارد می‌شوند، بین آنها جدایی نیفکند و او تقاضایم را اجابت نمود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۸ الکافی، ج۱، ص۲۸۶/ البرهان/ بحارالأنوار، ج۳۵، ص۲۱۰/ العیاشی، ج۱، ص۲۴۹/ فرات الکوفی، ص۱۱۰/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۹۱
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌مَسْرُوقٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ إِنَّا نُکَلِّمُ النَّاسَ فَنَحْتَجُّ عَلَیْهِمْ بِقَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَیَقُولُونَ نَزَلَتْ فِی أُمَرَاءِ السَّرَایَا فَنَحْتَجُّ عَلَیْهِمْ بِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ ... فَیَقُولُونَ نَزَلَتْ فِی الْمُؤْمِنِینَ فَنَحْتَجُّ عَلَیْهِمْ بِقَوْلِ اللَّهِ قُلْ لا أَسْئَلُکُمْ عَلَیْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبی فَیَقُولُونَ نَزَلَتْ فِی قُرْبَی الْمُسْلِمِینَ قَالَ فَلَمْ أَدَعْ شَیْئاً مِمَّا حَضَرَنِی ذِکْرُهُ مِنْ هَذَا وَ شِبْهِهِ إِلَّا ذَکَرْتُهُ لَهُ فَقَالَ لِی إِذَا کَانَ ذَلِکَ فَادْعُهُمْ إِلَی الْمُبَاهَلَهًْ.
امام صادق (علیه السلام)- ابومسروق گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: ما با مردم سخن می‌گوییم و آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَ أَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ را به‌عنوان دلیل، ارائه می‌دهیم، آنها در جواب می‌گویند: «این آیه در حقّ فرماندهان گروه‌های جنگی نازل شده است». آیه: جز این نیست که ولیّ شما خداست و رسول او و مؤمنانی که نماز می‌خوانند و هم چنان که در رکوعند انفاق می‌کنند. (مائده/۵۵). را به‌عنوان حجّت ارائه می‌کنیم، می‌گویند: «در حقّ مؤمنان نازل شده است». آیه‌ِ: بگو: بر این رسالت مزدی از شما، جز دوست‌داشتن خویشاوندان، نمی‌خواهم. (شوری/۲۳). را پیش می‌آوریم، پاسخ می‌دهند که مراد، خویشاوندان مسلمانان هستند». گفت: «هر آنچه از این دست مطلب و شبیه آن را به یاد داشتم، مطرح کردم». به من فرمود: «اگر این چنین است که می‌گویی، پس آنها را به مباهله دعوت کن».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۴۸ بحارالأنوار، ج۹۲، ص۳۴۹/ البرهان/ عدهًْ الداعی، ص۲۱۴
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فَرَضَ عَلَی الْأُمَّهًِْ طَاعَهًَْ وُلَاهًِْ أَمْرِهِ الْقُوَّامِ لِدِینِهِ کَمَا فَرَضَ عَلَیْهِمْ طَاعَهًَْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم ثُمَّ بَیَّنَ مَحَلَّ وُلَاهًِْ أَمْرِهِ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ بِتَأْوِیلِ کِتَابِهِ فَقَالَ عَزَّوَجَلَّ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ وَ عَجْزَ کُلِّ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ عَنْ مَعْرِفَهًِْ تَأْوِیلِ کِتَابِهِ غَیْرِهِمْ لِأَنَّهُمْ هُمُ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ الْمَأْمُونُونَ عَلَی تَأْوِیلِ التَّنْزِیلِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ ...
امام علی (علیه السلام)- خداوند اطاعت اولی الأمر که نگهبانان دین او هستند را بر مردم واجب کرد، همان‌گونه که اطاعت رسول (صلی الله علیه و آله) را واجب کرده بود، و گفت: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم. بعد از آن، جایگاه اولی الأمر را که از اهل علم هستند بیان کرد و مقام آنها را روشن ساخت، و در کتاب خود فرمود: وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الله و الی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ؛ از اینجا معلوم است که مردم از تأویل کتاب عاجز می‌باشند و فقط صاحبان امر می‌توانند آن را استنباط کنند، زیرا آنها راسخ در علم هستند، و محلّ اطمینان در تأویل قرآن می‌باشند و در قرآن فرمود: وَ ما یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللهُ وَ الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۰ بحارالأنوار، ج۹۰، ص۵۵
الباقر (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ قَالَ هُمُ الْأَئِمَّهًُْ (مِنْ أَهْلِ بَیْتِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) جَعَلَهُمُ اللَّهُ أَهْلَ الْعِلْمِ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ ثُمَّ أَوْجَبَ طَاعَتَهُمْ فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
امام باقر (علیه السلام)- امام (علیه السلام) در مورد آیه: وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الله و الی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ؛ فرمود: «آنان امامان از اهل بیت پیامبرند که خدا آنها را اهل علم خواند که علم را استنباط و درک می‌کنند. پس اطاعت آنان را واجب کرده و فرموده است: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۰ دعایم الإسلام، ج۱، ص۲۴
الباقر (علیه السلام)- عَن جَعْفَرُ‌بْنُ‌مُحَمَّدٍ الْفَزَارِیُّ مُعَنْعَناً عَنْ أبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قَالَ فَأُولِی الْأَمْرِ فِی هَذِهِ الْآیَهًِْ هُمْ آلُ مُحَمَّدٍ (.
امام باقر (علیه السلام)- جعفربن‌محمّد فزاری نقل می‌کند: از امام باقر (علیه السلام) در مورد آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ سؤال شد. فرمود: «منظور از اولی الأمر در این آیه، خاندان پیامبر (صلی الله علیه و آله) هستند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۰ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۸/ فرات الکوفی، ص۱۰۸/ البرهان
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- ... کَتَبَ إِلَی مُعَاوِیَهًَْ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) إِلَی مُعَاوِیَهًْ ... وَ اعْلَمْ أَنَّهُنَّ حُجَّهًٌْ لَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ عَلَی مَنْ خَالَفَنَا وَ نَازَعَنَا وَ فَارَقَنَا وَ بَغَی عَلَیْنَا وَ الْمُسْتَعَانُ اللَّهُ عَلَیْهِ تَوَکَّلْتُ وَ عَلَیْهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ وَ کَانَ جُمْلَهًُْ تَبْلِیغِهِ رِسَالَهًَْ رَبِّهِ فِیمَا أَمَرَهُ وَ شَرَعَ وَ فَرَضَ وَ قَسَمَ جُمْلَهًُْ الدِّینِ یَقُولُ اللَّهُ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ هِیَ لَنَا أَهْلَ الْبَیْتِ لَیْسَتْ لَکُم.
امام علی (علیه السلام)- امام علی (علیه السلام) نامه‌ای [در جواب] به معاویه نوشت که چنین بود: «از بنده‌ی خدا و امیرمؤمنان علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) به معاویه... بدان‌که آنها [آنهایی که معاویه در نامه‌ی خود به آنها اشاره کرده] خود دلیل و حجّتی آشکار است که صدق گفتار ما را بر مخالفان و دشمنان و دوری‌کنندگان از ما و ستمگران بر ما آشکار می‌کند و خدا کمک کار ما است. بر او توکّل کردم و توکّل‌کنندگان بر او توکّل کنند. (یوسف/۶۷). و بدان‌که همه‌ی آنچه که پیامبر (صلی الله علیه و آله) به مردم ابلاغ کرد، امر و دستور خدایش بود که امر و شریعت و واجباتی بود که خدا فرستاده بود و [و اطاعت در] دین را به این شکل تقسیم کرد و فرمود: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ که اولی‌الأمر مربوط به ما اهل بیت (است نه شما».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۰ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۱۳۳/ الغارات، ج۱، ص۱۱۵
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌الْقَاسِمِ الْأَصْفَهَانِی ... دَخَلَ عَلَیْهِ الْحَسَنُ‌بْنُ‌صَالِحِ‌بْنِ‌حَیٍّ فَقَالَ لَهُ یَا ابْنَ‌رَسُولِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا تَقُولُ فِی قَوْلِهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ مَنْ أُولُو الْأَمْرِ الَّذِینَ أَمَرَ اللهُ بِطَاعَتِهِمْ قَالَ الْعُلَمَاءُ فَلَمَّا خَرَجُوا قَالَ الْحَسَنُ مَا صَنَعْنَا شَیْئاً إِلَّا سَأَلْنَاهُ مِنْ هَؤُلَاءِ الْعُلَمَاءِ فَرَجَعُوا إِلَیْهِ فَسَأَلُوهُ فَقَالَ الْأَئِمَّهًُْ (مِنَّا أَهْلَ الْبَیْتِ.
امام صادق (علیه السلام)- ابوقاسم اصفهانی نقل می‌کند:... حسن‌بن‌صالح‌بن‌حی داخل شد و پرسید: «ای پسر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در مورد آیه‌ی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ چه می‌فرمایی؟ اولی الامر چه کسانی هستند که خدا ما را امر به طاعت آنان کرده»؟ فرمود: «منظور علما هستند، وقتی که آن جمعیّت که نزد امام بودند خارج شدند حسن‌بن‌صالح به آنان گفت ما هیچ کاری نمی‌کردیم و چیزی نمی‌ساختیم مگر اینکه از این علما (اهل بیت () می‌پرسیدیم، پس برگشتند و از امام (علیه السلام) مجدّداً سؤال کردند و امام (علیه السلام) فرمود: «(منظور از علما) ائمه (هستند که از ما اهل بیت‌اند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۰ بحارالأنوار، ج۴۷، ص۲۹ / دعایم الإسلام، ج۱، ص۲۴/ المناقب، ج۴، ص۲۴۹/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) قَالَ إِنَ اللَّهَ جَلَ اسْمُهُ أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی کُلِ إِمَامٍ عَهْدَهُ وَ مَا یَعْمَلُ بِهِ وَ عَلَیْهِ خَاتَمٌ فَیَفُضُّهُ وَ یَعْمَلُ بِمَا فِیهِ وَ إِنَّ فِی هذا یَا مَعْشَرَ الشِّیعَهًِْ لَبَلاغاً لِقَوْمٍ عابِدِینَ وَ بَیَاناً لِلْمُؤْمِنِینَ وَ مَنْ أَرَادَ اللَّهُ تَعَالَی بِهِ الْخَیْرَ جَعَلَهُ مِنَ الْمُصَدِّقِینَ الْمُسَلِّمِینَ لِلْأَئِمَّهًِْ (الْهَادِینَ بِمَا مَنَحَهُمُ اللَّهُ تَعَالَی مِنْ کَرَامَتِهِ وَ خَصَّهُمْ بِهِ مِنْ خِیَرَتِهِ وَ حَبَاهُمْ بِهِ مِنْ خِلَافَتِهِ عَلَی جَمِیعِ بَرِیَّتِهِ دُونَ غَیْرِهِمْ مِنْ خَلْقِهِ إِذْ جَعَلَ طَاعَتَهُمْ طَاعَتَهُ بِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ قَوْلِهِ مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ فَنَدَبَ الرَّسُولُ (صلی الله علیه و آله) الْخَلْقَ إِلَی الْأَئِمَّهًِْ (مِنْ ذُرِّیَّتِهِ الَّذِینَ أَمَرَهُمُ اللَّهُ تَعَالَی بِطَاعَتِهِمْ.
امام صادق (علیه السلام)- عبدالرّحمن نقل می‌کند: امام صادق (علیه السلام) فرمود: خداوند فرمان هر امامی و وظیفه‌ای که باید انجام دهد را از آسمان فرو می‌فرستد و بر آن مهری نهاده است. پس امام (علیه السلام) آن مهر را بر می‌دارد و بر آنچه در آن است رفتار می‌کند. ای گروه شیعه! این هشدار است برای افرادی که خدا را می‌پرستند و بیان روشنگری است برای مؤمنان و هرکس که خدای تعالی درباره‌ی او اراده‌ی خیر می‌فرماید او را از افرادی قرار می‌دهد که امامان راهبر را تصدیق نماید و تسلیم آنان گردد که خدای تعالی از کرامت خویش به آنان عطا فرموده و آنان را از میان برگزیدگان خویش به کرامت، مخصوص فرموده و خلافت الهی بر همه‌ی خلق را فقط به آنان عطا فرموده نه به دیگر مخلوقاتش؛ زیرا فرمانبرداری از آنان را فرمانبرداری از خود دانسته که فرموده است: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و فرموده است: مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ؛ رسول خدا (صلی الله علیه و آله) نیز مردم را به امامانی که از ذرّیّه‌ی او بودند دعوت کرد امامانی که خداوند به فرمانبرداری از آنان امر فرموده بود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۲ الغیبهًْ للنعمانی، ص۵۴
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمِ‌بْنِ‌قَیْسٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِأَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَخْبِرْنِی بِأَفْضَلِ مَنْقَبَهًٍْ لَکَ قَالَ مَا أَنْزَلَ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ قَالَ وَ مَا أَنْزَلَ فِیکَ قَالَ أَ فَمَنْ کانَ عَلی بَیِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ یَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْه قَالَ أَنَا الشَّاهِدُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ قَوْلُهُ وَ یَقُولُ الَّذِینَ کَفَرُوا لَسْتَ مُرْسَلًا قُلْ کَفی بِاللهِ شَهِیداً بَیْنِی وَ بَیْنَکُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتابِ إِیَّایَ عَنَی بِمَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْکِتَابِ فَلَمْ یَدَعْ شَیْئاً أَنْزَلَهُ اللَّهُ فِیهِ إِلَّا ذَکَرَهُ مِثْلَ قَوْلِهِ إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ وَ قَوْلِهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم.
امام علی (علیه السلام)- سلیم‌بن‌قیس گوید: مردی از علی‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) سؤالی پرسید درحالی که من هم می شنیدم و گفت: «مرا از والاترین فضیلت خود آگاه کن». حضرت علی (علیه السلام) فرمود: «آنچه خدواند در قرآن نازل کرد». مرد گفت: «در قرآن چه چیزی درباره‌ی تو نازل کرده است»؟ فرمود: آیا آن کس که از جانب پروردگار خویش دلیلی روشن دارد و زبانش بدان گویاست. (هود/۱۷). من آن شاهد از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می‌باشم، که در این آیه می‌فرماید: کافران می‌گویند که تو پیامبر نیستی. بگو: خدا و هرکس که از کتاب آگاهی داشته باشد، به شهادت میان من و شما کافی است. (رعد/۴۳). منظور از کسی که علم کتاب نزد اوست من می‌باشم»، و آن حضرت تمام آیاتی که درباره‌اش نازل شده بود را ذکر نمود، مانند آیه: جز این نیست که ولیّ شما خداست و رسول او و مؤمنانی که نماز می‌خوانند و همچنان که در رکوعند انفاق می‌کنند. (مائده/۵۵). و آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۲ بحارالأنوار، ج۴۰، ص۱
أمیرالمومنین (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمِ‌بْنِ‌قَیْسٍ الْهِلَالِیِ أَنَّهُ قَالَ: رَأَیْتُ عَلِیّاً (علیه السلام) فِی مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی خِلَافَهًِْ عُثْمَانَ وَ جَمَاعَهًٌْ یَتَحَدَّثُون ... قَالَ (علیه السلام): قَالَ فَأَنْشُدُکُمْ بِاللَّهِ، أَتَعْلَمُونَ حَیْثُ نَزَلَتْ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ، وَ حَیْثُ نَزَلَتْ إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ، وَ حَیْثُ نَزَلْتَ وَ لَمْ یَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤْمِنِینَ وَلِیجَةً. قَالَ النَّاسُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَخَاصَّهًٌْ فِی بَعْضِ الْمُؤْمِنِینَ أَمْ عَامَّهًٌْ بِجَمِیعِهِمْ فَأَمَرَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ نَبِیَّهُ (صلی الله علیه و آله) أَنْ یُعْلِمَهُمْ وُلَاهًَْ أَمْرِهِمْ وَ أَنْ یُفَسِّرَ لَهُمْ مِنَ الْوَلَایَهًِْ مَا فَسَّرَ لَهُمْ مِنْ صَلَاتِهِمْ وَ زَکَاتِهِمْ وَ صَوْمِهِمْ وَ حَجِّهِمْ، فَنَصَبَنِی لِلنَّاسِ بِغَدِیرِ خُمٍّ.
امام علی (علیه السلام)- سلیم‌بن‌قیس گوید: ابان از سلیم نقل می‌کند که گفت: در زمان حکومت عثمان، در مسجد پیامبر (صلی الله علیه و آله)، علی (علیه السلام) را با جماعتی دیدم که با یکدیگر گفتگو می‌کردند و فقه و علم را مذاکره می‌کردند. ... علی (علیه السلام) فرمود: «شما را به خدا قسم می‌دهم، آیا [غیر از این است که] می‌دانید که وقتی این آیات نازل شد: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و آیه: إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ (مائده/۵۵). و آیه: أَمْ حَسِبْتُمْ أَنْ تُتْرَکُوا وَ لَمَّا یَعْلَمِ اللهُ الَّذِینَ جاهَدُوا مِنْکُمْ وَ لَمْ یَتَّخِذُوا مِنْ دُونِ اللهِ وَ لا رَسُولِهِ وَ لَا المُؤْمِنِینَ وَلِیجَةً (توبه/۱۶). نازل شد مردم گفتند: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)، آیا این آیات درباره‌ی بعضی از مؤمنین است یا نسبت به همه‌ی آنان عمومیّت دارد»؟ خداوند عزّوجلّ به پیامبرش (صلی الله علیه و آله) دستور داد تا والیان امرشان را به آنان بشناساند و ولایت را مانند نماز و زکات و روزه و حجّشان برایشان تفسیر کند. لذا مرا در غدیر خم برای مردم منصوب نمود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۲ بحارالأنوار، ج۳۱، ص۴۱۰/ التحصین لابن طاوس ص:ص۶۳۲/ کتاب سلیم بن قیس، ص۶۴۳/ کمال الدین، ج۱، ص۲۷۵/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۴۷
الباقر (علیه السلام)- عَنْ بُرَیْدٍ الْعِجْلِیِّ قَال: سَأَلْتُ أَبَاجَعْفَرٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَکَانَ جَوَابُهُ أَ َمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ أُوتُوا نَصِیباً مِنَ الْکِتابِ یُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ یَقُولُونَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدی مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا سَبِیلًا یَقُولُونَ لِأَئِمَّهًِْ (الضَّلَالَهًِْ وَ الدُّعَاهًِْ إِلَی النَّارِ هؤُلاءِ أَهْدی مِنْ آلِ مُحَمَّدٍ (سَبِیلًا أُولئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللهُ وَ مَنْ یَلْعَنِ اللهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِیراً أَمْ لَهُمْ نَصِیبٌ مِنَ الْمُلْکِ یَعْنِی الْإِمَامَهًَْ وَ الْخِلَافَهًَْ فَإِذاً لا یُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِیراً نَحْنُ النَّاسُ الَّذِینَ عَنَی اللَّهُ وَ النَّقِیرُ النُّقْطَهًُْ الَّتِی فِی وَسَطِ النَّوَاهًِْ أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ نَحْنُ النَّاسُ الْمَحْسُودُونَ عَلَی مَا آتَانَا اللَّهُ مِنَ الْإِمَامَهًِْ دُونَ خَلْقِ اللَّهِ أَجْمَعِینَ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً یَقُولُ جَعَلْنَا مِنْهُمُ الرُّسُلَ وَ الْأَنْبِیَاءَ وَ الْأَئِمَّهًَْ (فَکَیْفَ یُقِرُّونَ بِهِ فِی آلِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) وَ یُنْکِرُونَهُ فِی آلِ مُحَمَّدٍ (فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَ کَفی بِجَهَنَّمَ سَعِیراً إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِنا سَوْفَ نُصْلِیهِمْ ناراً کُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَیْرَها لِیَذُوقُوا الْعَذابَ إِنَّ اللهَ کانَ عَزِیزاً حَکِیماً.
امام باقر (علیه السلام)- برید عجلی گوید: از امام باقر (علیه السلام) تفسیر کلام خدای عزّوجلّ: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ را پرسیدم، جوابش این بود: أَ لَمْ تَرَ إِلَی الَّذِینَ أُوتُوا نَصِیباً مِنَ الْکِتابِ یُؤْمِنُونَ بِالْجِبْتِ وَ الطَّاغُوتِ وَ یَقُولُونَ لِلَّذِینَ کَفَرُوا هؤُلاءِ أَهْدی مِنَ الَّذِینَ آمَنُوا سَبِیلًا؛ این مردم درباره‌ی پیشوایان ضلالت و دلالان دوزخ می‌گویند که در راه هدایت، پیشواتر از خاندان محمّد (صلی الله علیه و آله) هستند، أُولئِکَ الَّذِینَ لَعَنَهُمُ اللهُ وَ مَنْ یَلْعَنِ اللهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ نَصِیراً أَمْ لَهُمْ نَصِیبٌ مِنَ المُلْکِ؛ مقصود امامت و خلافت است. فَإِذاً لا یُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِیراً؛ منظور خدا از مردم در این آیه ما هستیم. و نَقِیراً نقطه‌ای است که میان هسته‌ی خرما است. أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ ما مردمی هستیم که نسبت به آن مقام امامتی که خدا به ما داده و به همه‌ی مردم دیگر نداده، به ما حسد می‌برند. فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً خداوند می‌فرماید: از خاندان ابراهیم (علیه السلام) [طبق این آیه] رسولان و پیغمبران و امامان (مقرّر نمودیم، چطور از خاندان ابراهیم (علیه السلام) به این حقیقت اعتراف دارند و در خاندان محمّد (صلی الله علیه و آله) منکر آنند؟ فَمِنْهُمْ مَنْ آمَنَ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَ کَفی بِجَهَنَّمَ سَعِیراً إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیاتِنا سَوْفَ نُصْلِیهِمْ ناراً کُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَیْرَها لِیَذُوقُوا الْعَذابَ إِنَّ اللهَ کانَ عَزِیزاً حَکِیما».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۴ الکافی، ج۱، ص۲۰۵/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۲۰/ إرشادالقلوب، ج۲، ص۲۹۷/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۳۶
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ سُلَیْمِ‌بْنِ‌قَیْسٍ الْهِلَالِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ عَلِیّاً (علیه السلام) یَقُولُ مَا نَزَلَتْ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) آیَهًٌْ مِنَ الْقُرْآنِ إِلَّا أَقْرَأَنِیهَا وَ أَمْلَاهَا عَلَیَّ فَکَتَبْتُهَا بِخَطِّی وَ عَلَّمَنِی تَأْوِیلَهَا وَ تَفْسِیرَهَا وَ نَاسِخَهَا وَ مَنْسُوخَهَا وَ مُحْکَمَهَا وَ مُتَشَابِهَهَا وَ دَعَا اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَنْ یُعَلِّمَنِی فَهْمَهَا وَ حِفْظَهَا فَمَا نَسِیتُ آیَهًًْ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ لَا عِلْماً أَمْلَاهُ عَلَیَّ فَکَتَبْتُهُ وَ مَا تَرَکَ شَیْئاً عَلَّمَهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ مِنْ حَلَالٍ وَ لَا حَرَامٍ وَ لَا أَمْرٍ وَ لَا نَهْیٍ وَ مَا کَانَ أَوْ یَکُونُ مِنْ طَاعَهًٍْ أَوْ مَعْصِیَهًٍْ إِلَّا عَلَّمَنِیهِ وَ حَفِظْتُهُ فَلَمْ أَنْسَ مِنْهُ حَرْفاً وَاحِداً ثُمَّ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی صَدْرِی وَ دَعَا اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی بِأَنْ یَمْلَأَ قَلْبِی عِلْماً وَ فَهْماً وَ حِکْمَهًًْ وَ نُوراً وَ لَمْ أَنْسَ مِنْ ذَلِکَ شَیْئاً وَ لَمْ یَفُتْنِی مِنْ ذَلِکَ شَیْءٌ لَمْ أَکْتُبْهُ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَ تَتَخَوَّفُ عَلَیَّ النِّسْیَانَ فِیمَا بَعْدُ فَقَالَ (علیه السلام) لَسْتُ أَتَخَوَّفُ عَلَیْکَ نِسْیَاناً وَ لَاجَهْلًا وَ قَدْ أَخْبَرَنِی رَبِّی عَزَّوَجَلَّ أَنَّهُ قَدِ اسْتَجَابَ لِی فِیکَ وَ فِی شُرَکَائِکَ الَّذِینَ یَکُونُونَ مِنْ بَعْدِکَ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَنْ شُرَکَائِی مِنْ بَعْدِی قَالَ الَّذِینَ قَرَنَهُمُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ بِنَفْسِهِ وَ بِی فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ... فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ مَنْ هُمْ فَقَالَ الْأَوْصِیَاءُ مِنِّی إِلَی أَنْ یَرِدُوا عَلَیَّ الْحَوْضَ کُلُّهُمْ هَادٍ مُهْتَدٍ لَا یَضُرُّهُمْ مَنْ خَذَلَهُمْ هُمْ مَعَ الْقُرْآنِ وَ الْقُرْآنُ مَعَهُمْ لَا یُفَارِقُهُمْ وَ لَا یُفَارِقُونَهُ فَبِهِمْ تُنْصَرُ أُمَّتِی وَ بِهِمْ یُمْطَرُونَ وَ بِهِمْ یُدْفَعُ عَنْهُمُ الْبَلَاءُ وَ بِهِمْ یُسْتَجَابُ دُعَاؤُهُمْ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) سَمِّهِمْ لِی فَقَالَ ابْنِی هَذَا وَ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی رَأْسِ الْحَسَنِ (علیه السلام) ثُمَّ ابْنِی هَذَا وَ وَضَعَ یَدَهُ عَلَی رَأْسِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) ثُمَّ ابْنٌ لَهُ یُقَالُ لَهُ عَلِیٌّ (علیه السلام) سَیُولَدُ فِی حَیَاتِکَ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ تَکْمِلَهًُْ اثْنَیْ عَشَرَ إِمَاماً فَقُلْتُ بِأَبِی‌أَنْتَ وَ أُمِّی فَسَمِّهِمْ لِی فَسَمَّاهُمْ رَجُلًا رَجُلًا.
امام علی (علیه السلام)- سلیم‌بن‌قیس گوید: از علی (علیه السلام) شنیدم که فرمود: «هیچ آیه‌ای از قرآن بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) نازل نشد، مگر اینکه آن را بر من خوانده و املاء فرمودند و من با خط خود آن را نوشته‌ام و تأویل و تفسیر، ناسخ و منسوخ، محکم و متشابه آن را به من آموخت و از خداوند خواست که فهم و حفظ آن را به من بیاموزد و از زمانی‌که چنین دعایی برایم فرمود، من هیچ آیه‌ای از آیات قرآن و هیچ دانشی که آن را بر من املا فرموده و من آن را نوشتم، فراموش نکردم و ایشان نیز هیچ حلال و حرام و امر به طاعت و نهی از معصیتی را فرو نگذاشته، مگر اینکه آن را به من آموخته و من حفظ کرده و حرفی از آن را فراموش نکرده‌ام. سپس دستش را بر سینه‌ام گذاشته و برایم از خداوند خواستند که قلبم را سرشار از علم و فهم و حکمت و نور کند و پس از آن چیزی را فراموش نکرده و آنچه را که ننوشته بودم، از دست ندادم. عرض کردم: «ای رسول خد (صلی الله علیه و آله)! آیا می‌ترسی که پس از این فراموش کنم»؟ فرمود: «نه، من هیچ ترسی ندارم که تو دچار فراموشی و عدم دانایی شوی، چرا که خداوند مرا آگاه کرد که دعایم را در حقّ تو و شریکان و یاران بعد از تو اجابت کرده است». عرض کردم: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! شریکان بعد از من چه کسانی هستند»؟ فرمود: «کسانی که خداوند نام آنها را در کنار نام خود و نام من قرار داده و سپس فرمود: «أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ یعنی امامان (». عرض کردم: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! منظور از ائمّه چه کسانی‌اند»؟ فرمود: «اوصیای من که تمام آنها تا آن زمان که در کنار حوض بر من وارد شوند، هدایت‌کننده و هدایت شده‌اند و رفتار کسانی که آنها را خوار و تحقیر می‌کنند، ضرری به ایشان نمی‌رساند. اوصیاء (با قرآنند و قرآن همراه آنها. قرآن آنها را تنها نمی‌گذارد و آنها نیز قرآن را رها نمی‌کنند. تنها به‌واسطه‌ی ایشان (اوصیاء)، امّت من یاری‌شده و باران رحمت الهی بر آنان می‌بارد و تنها به خاطر وجود آنهاست که عذاب از امّت من دور و دعایشان مستجاب می‌شود». عرض کردم: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! نام آنها را بگو»! فرمود: «این پسرم و دستش را بر سر حسن (علیه السلام) قرار داد، و این پسرم و دستش را بر سر حسین (علیه السلام) گذاشت و سپس پسر او که علی نام دارد و در زمان حیات تو متولّد می‌شود؛ سلام مرا به او برسان. و بعد از او بقیّه دوازده امام (از نسل علیّ‌بن‌حسین (علیه السلام) است». عرض کردم: «پدر و مادرم فدای شما، نام آنها را بگو. سپس نام تک‌تک آنها را گفت».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۴ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۹۸/ الصراط المستقیم، ج۲، ص۱۲۷/ کمال الدین، ج۱، ص۲۸۴/ کتاب سلیم بن قیس، ص۶۲۴/ البرهان/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۳/ الغیبهًْ للنعمانی، ص۸۰/ البرهان/ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۸۹
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- جَابِرَ‌بْنَ‌عَبْدِاللَّهِ یَقُولُ لَمَّا أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عَلَی نَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ قُلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَرَفْنَا اللَّهَ وَ رَسُولَهُ (صلی الله علیه و آله) فَمَنْ أُولُوالْأَمْرِ الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِکَ قَالَ هُمْ خُلَفَائِی یَا جَابِرُ وَ أَئِمَّهًُْ (الْمُسْلِمِینَ بَعْدِی أَوَّلُهُمْ علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) ثُمَّ الْحَسَنُ ثُمَّ الْحُسَیْنُ ثُمَّ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ ثُمَّ مُحَمَّدُ‌بْنُ‌عَلِیٍّ (الْمَعْرُوفُ فِی التَّوْرَاهًِْ بِالْبَاقِرِ وَ سَتُدْرِکُهُ یَا جَابِرُ فَإِذَا لَقِیتَهُ فَأَقْرِئْهُ مِنِّی السَّلَامَ ثُمَّ الصَّادِقُ جَعْفَرُ‌بْنُ‌مُحَمَّدٍ ثُمَّ مُوسَی‌بْنُ‌جَعْفَرٍ ثُمَّ عَلِیُّ‌بْنُ‌مُوسَی ثُمَّ مُحَمَّدُ‌بْنُ‌عَلِیٍّ ثُمَّ عَلِیُّ‌بْنُ‌مُحَمَّدٍ ثُمَّ الْحَسَنُ‌بْنُ‌عَلِیٍّ (ثُمَّ سَمِیِّی وَ کَنِیِّی حُجَّهًُْ اللَّهِ فِی أَرْضِهِ وَ بَقِیَّتُهُ فِی عِبَادِهِ ابْنُ‌الْحَسَنِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ (علیه السلام) ذَاکَ الَّذِی یَفْتَحُ اللَّهُ تَعَالَی ذِکْرُهُ عَلَی یَدَیْهِ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَ مَغَارِبَهَا ذَاکَ الَّذِی یَغِیبُ عَنْ شِیعَتِهِ وَ أَوْلِیَائِهِ غَیْبَهًًْ لَا یَثْبُتُ فِیهَا عَلَی الْقَوْلِ بِإِمَامَتِهِ إِلَّا مَنِ امْتَحَنَ اللَّهُ قَلْبَهُ لِلْإِیمَان.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- جابربن‌عبدالله انصاری می‌گوید: هنگامی‌که خداوند آیه: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعواْ اللهَ وَ أَطِیعواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ را بر پیامبرش محمّد (صلی الله علیه و آله) نازل کرد. گفتم: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! ما خدا و پیامبرش (صلی الله علیه و آله) را شناختیم، پس اولوالامری که خداوند اطاعت از آنها را به اطاعت از شما پیوند داده است، چه کسانی هستند»؟ حضرت فرمود: «ای جابر! آنها خلیفه و جانشین من و بعد از من امامان (مسلمانان هستند. اوّل علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام)، سپس حسن، بعد از او حسین، بعد علیّ‌بن‌حسین، محمّدبن‌علی (که در تورات به باقر معروف است؛ تو او را خواهی دید، پس وقتی او را ملاقات کردی، سلام مرا به او برسان. پس از او صادق، جعفربن‌محمّد و بعد از او موسی‌بن‌جعفر، علیّ‌بن‌موسی، محمّدبن‌علی، علیّ‌بن‌محمّد، حسن‌بن‌علی (و سپس امامی که هم نام و هم کینه من است، حجّت خدا در زمین و بقیّه‌ی او در میان بندگانش است، فرزند حسن‌بن‌علی (علیه السلام)، او کسی است که خداوند، ذکر و یاد خود را پس از گشودن شرق و غرب به دست این امام (علیه السلام)، در زمین گسترش می‌دهد. او کسی است که از دید پیروان و دوستدارانش مخفی می‌شود، به‌طوری که جز کسی که خداوند، ایمان قلبی او را آزموده باشد، نمی تواند که بر اظهار امامتش ثابت قدم بماند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۶ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۲۴۹/ کمال الدین، ج۱، ص۲۵۳/ العددالقویهًْ، ص۸۵/ المناقب، ج۱، ص۲۸۲/ إعلام الوری، ص۳۹۷/ کشف الغمهًْ، ج۲، ص۵۰۹/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۴۱/ البرهان/ قصص الأنبیاءللراوندی، ص۳۶۰/ کفایهًْ الأثر، ص۵۳/ عوالی اللآلی، ج۴، ص۸۹/ الصراط المستقیم، ج۲، ص۱۴۳
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ حُکَیْمٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام): جُعِلْتُ فِدَاکَ أَخْبِرْنِی مَنْ أُولِی الْأَمْرِ الَّذِینَ أَمَرَ اللَّهُ بِطَاعَتِهِمْ؟ فَقَالَ لِی أُولَئِکَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ وَ عَلِیُّ بْنُ الْحُسَیْنِ وَ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِیٍّ وَ جَعْفَرٌ أَنَا (فَاحْمَدُوا اللَّهَ الَّذِی عَرَّفَکُمُ أَئِمَّتَکُمْ وَ قَادَتَکُمْ حِینَ جَحَدَهُمُ النَّاسُ.
امام صادق (علیه السلام)- حکیم گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: فدایت شوم! برایم بازگو، اولوالأمری که خداوند به اطاعت و پیروی از آنها فرمان داده، چه کسانی هستند»؟ فرمود: «آنها، علیّ‌بن‌ابی‌طالب، حسن و حسین و علیّ‌بن‌حسین و محمّدبن‌علی و جعفر (یعنی خودم هستم. پس خدای را سپاس کنید که امامان و راهبران شما را برایتان معرّفی کرد، درحالیکه مردم آنها را نمی‌شناخته و انکار می‌کرند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۶ بحار الأنوار، ج۲۳، ص۲۹۳/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عِمْرَانَ الْحَلَبِیِّ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَاعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) یَقُولُ إِنَّکُمْ أَخَذْتُمْ هَذَا الْأَمْرَ مِنْ جَذْوِهِ یَعْنِی مِنْ أَصْلِهِ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ مِنْ قَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا إِنْ تَمَسَّکْتُمْ بِهِ لَنْ تَضِلُّوا لَا مِنْ قَوْلِ فُلَانٍ وَ لَا مِنْ قَوْلِ فُلَانٍ.
امام صادق (علیه السلام)- عمران حلبی گوید: از امام صادق (علیه السلام) شنیدم که درباره‌ی این آیه: أَطِیعواْ اللهَ وَ أَطِیعواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ فرمود: «شما این امر [امامت] را از اصل خود آیه‌ی قرآن و از کلام رسول خدا (صلی الله علیه و آله) که می‌فرماید: «اگر به آن تمسّک جویید گمراه نخواهید شد» گرفته‌اید، نه از سخن فلانی یا فلانی.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۸ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۳/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۱/ البرهان
الحسن (علیه السلام)- عَنْ هِشَامِ‌بْنِ‌حَسَّانَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَامُحَمَّدٍ الْحَسَنَ‌بْنَ‌عَلِیٍّ (علیه السلام) یَخْطُبُ النَّاسَ بَعْدَ الْبَیْعَهًِْ لَهُ بِالْأَمْرِ فَقَالَ نَحْنُ حِزْبُ اللَّهِ الْغَالِبُونَ وَ عِتْرَهًُْ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) الْأَقْرَبُونَ وَ أَهْلُ بَیْتِهِ الطَّیِّبُونَ الطَّاهِرُونَ وَ أَحَدُ الثَّقَلَیْنِ الذین {اللَّذَیْنِ} خَلَّفَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی أُمَّتِهِ وَ التَّالِی کِتَابَ اللَّهِ فِیهِ تَفْصِیلُ کُلِّ شَیْءٍ لایَأْتِیهِ الْباطِلُ مِنْ بَیْنِ یَدَیْهِ وَ لامِنْ خَلْفِهِ فَالْمُعَوَّلُ عَلَیْنَا فِی تَفْسِیرِهِ لَا نَتَظَنَّی تَأْوِیلَهُ بَلْ نَتَیَقَّنُ حَقَائِقَهُ فَأَطِیعُونَا فَإِنَّ طَاعَتَنَا مَفْرُوضَهًٌْ إِذْ کَانَتْ بِطَاعَهًِْ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) مَقْرُونَهًًْ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَ الرَّسُولِ وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلی أُولِی الْأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُم.
امام حسن (علیه السلام)- هشام‌بن‌حسّان گوید: شنیدم که امام حسن (علیه السلام)، پس از بیعت مردم در میان آنان خطبه‌ای خواند و فرمود: «ما حزب غالب خدا و خاندان مقرّب رسول خدا و اهل بیت پاک و مطهر آن حضرت و یکی از ثقلینی هستیم که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در میان امّتش به جای گذاشته و دیگری کتاب خداست که تفصیل هر چیزی در آن آمده است و باطل به هیچ وجه در آن راه ندارد. (فصلت/۴۲). ما اساس و تکیه‌گاه تفسیر قرآن هستیم، لذا در تأویل آن شکیّ نداشته، بلکه حقایق آن را به‌یقین خبر داریم. پس از ما اطاعت کنید، چرا که اطاعت از ما واجب است، زیرا مقرون به طاعت خدا و رسول (صلی الله علیه و آله) اوست؛ خداوند فرموده است: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ فَإِن تَنَازَعتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَالرَّسُولِ و وَ لَوْ رَدُّوهُ إِلَی الرَّسُولِ وَ إِلَی أُوْلِی الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعلِمَهُ الَّذِینَ یَسْتَنبِطُونَهُ مِنْهُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۸ بحارالأنوار، ج۴۳، ص۳۵۹/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۱۹۵/ الاحتجاج، ج۱، ص۲۵۲/ العددالقویهًْ، ص۳۴/ الأمالی للطوسی، ج۱۲۱/ البرهان
المهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)- عَلِیُّ‌بْنُ‌إِبْرَاهِیمَ الرَّازِیُّ قَالَ حَدَّثَنِی الشَّیْخُ الْمَوْثُوقُ بِهِ بِمَدِینَهًِْ السَّلَامِ قَالَ تَشَاجَرَ ابْنُ أَبِی‌غَانِمٍ الْقَزْوِینِیُّ وَ جَمَاعَهًٌْ مِنَ الشِّیعَهًِْ فِی الْخَلَفِ فَذَکَرَ ابْنُ أَبِی‌غَانِمٍ أَنَّ أَبَامُحَمَّدٍ (علیه السلام) مَضَی وَ لَا خَلَفَ لَهُ ثُمَّ إِنَّهُمْ کَتَبُوا فِی ذَلِکَ کِتَاباً ... فَوَرَدَ جَوَابُ کِتَابِهِمْ بِخَطِّهِ عَلَیْهِ وَ عَلَی آبَائِهِ السَّلَامُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ ... إِنَّهُ أُنْهِیَ إِلَیَّ ارْتِیَابُ جَمَاعَهًٍْ مِنْکُمْ فِی الدِّینِ وَ مَا دَخَلَهُمْ مِنَ الشَّکِّ وَ الْحَیْرَهًِْ فِی وُلَاهًِْ أَمْرِهِمْ فَغَمَّنَا ذَلِکَ لَکُمْ لَا لَنَا وَ سَأَوْنَا فِیکُمْ لَا فِینَا لِأَنَّ اللَّهَ مَعَنَا فَلَا فَاقَهًَْ بِنَا إِلَی غَیْرِهِ وَ الْحَقُّ مَعَنَا فَلَنْ یُوحِشَنَا مَنْ قَعَدَ عَنَّا وَ نَحْنُ صَنَائِعُ رَبِّنَا وَ الْخَلْقُ بَعْدَ صَنَائِعِنَا یَا هَؤُلَاءِ مَا لَکُمْ فِی الرَّیْبِ تَتَرَدَّدُونَ وَ فِی الْحَیْرَهًِْ تَنْعَکِسُونَ أَوَ مَا سَمِعْتُمُ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ أَوَ مَا عَلِمْتُمْ مَا جَاءَتْ بِهِ الْآثَارُ مِمَّا یَکُونُ وَ یَحْدُثُ فِی أَئِمَّتِکُمْ (عَلَی الْمَاضِینَ وَ الْبَاقِینَ مِنْهُمْ أَوَ مَا رَأَیْتُمْ کَیْفَ جَعَلَ اللَّهُ لَکُمْ مَعَاقِلَ تَأْوُونَ إِلَیْهَا.
امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)- ابن ابی غانم قزوینی و جماعتی از شیعیان درباره‌ی فرزند امام حسن عسکری (علیه السلام) گفتگو نمودند. ابن ابی غانم عقیده داشت که امام عسکری (علیه السلام) رحلت فرمود و اولادی نداشت. سپس آنها نامه‌ای در این خصوص نوشتند ... جواب نامه آنها به خط آن حضرت (عجل الله تعالی فرجه الشریف)، بدین مضمون صادر گشت: بسم اللَّه الرحمن الرحیم ... خبر تردیدی که گروهی از شما در امر دین نموده‌اید و شک و تحیری که درباره صاحبان امر خود به دل آنها راه یافته است، به من رسید. ما از این موضوع به خاطر شما غمگین شدیم، نه به خاطر خودمان و درباره شما ناراحت شدیم، نه درباره خودمان، زیرا خدا با ماست و جز به خدا به هیچ کس نیازی نداریم و حق با ماست. بنابراین کسی که از اطاعت ما سرباز می‌زند، ما را به وحشت نمی‌اندازد. ما اثر صنع خداییم و مردم به طفیل وجود ما، موجود گشته‌اند. ای مردم چرا دچار تردید گشته و در حال تحیّر، مطلب را بر خود مشتبه می‌سازید؟ آیا نشنیده‌اید که خدا می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ. نمی‌دانید در اخبار رسیده است که حوادثی برای ائمّه (گذشته و آینده شما روی می‌دهد؟ و آیا ندیده‌اید که خداوند از زمان حضرت آدم (علیه السلام) تا زمان امام حسن عسکری (علیه السلام) سنگرهایی برای شما قرار داده که به آنها پناه برید.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۵۸ بحارالأنوار، ج۵۳، ص۱۷۸/ الاحتجاج، ج۲، ص۴۶۶/ منتخب الأنوارالمضییهًْ، ص۱۱۸/ الغیبهًْ للطوسی، ص۲۸۵/ کمال الدین، ج۲، ص۴۸۶
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَلِیِّ‌بْنِ‌مُوسَی الرِّضَا (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: یَوْمُ غَدِیرِ‌خُمٍّ یَوْمٌ شَرِیفٌ عَظِیمٌ أَخَذَ اللَّهُ الْمِیثَاقَ لِأَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَمَرَ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) أَنْ یَنْصِبَهُ لِلنَّاسِ عَلَماً وَ شَرَحَ الْحَالَ وَ قَالَ مَا هَذَا لَفْظُهُ ثُمَّ هَبَطَ جَبْرَئِیلُ فَقَالَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکَ أَنْ تُعْلِمَ أُمَّتَکَ وَلَایَهًَْ مَنْ فَرَضْتُ طَاعَتَهُ وَ مَنْ یَقُومُ بِأَمْرِهِمْ مِنْ بَعْدِکَ وَ أَکَّدَ ذَلِکَ فِی کِتَابِهِ فَقَالَ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَقَالَ أَیْ رَبِّ وَ مَنْ وَلِیُّ أَمْرِهِمْ بَعْدِی فَقَالَ مَنْ هُوَ لَمْ‌یُشْرِکْ بِی طَرْفَهًَْ عَیْنٍ وَ لَمْ یَعْبُدْ وَثَناً وَ لَا أَقْسَمَ بِزَلَمٍ علی‌بن‌أبی‌طالب أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ إِمَامُهُمْ وَ سَیِّدُ الْمُسْلِمِینَ.
امام صادق (علیه السلام)- امام رضا (علیه السلام) از پدرانش روایت نمود که امام صادق (علیه السلام) فرمود: «روز غدیرخم، روز شریف و بزرگی است که خداوند عهد و پیمان امامت را برای امیرالمؤمنین (علیه السلام) [از مردم] گرفت و پیامبر (صلی الله علیه و آله) را امر کرد که او را مانند راهنما و پرچمی برای مردم تعیین و معرفی کند و [در ادامه امام (علیه السلام)] واقعه را شرح داد و آنچه بود گفت. و سپس فرمود: «جبرئیل (علیه السلام) نازل شد و گفت: ای محمّد (صلی الله علیه و آله) خداوند تو را امر کرده که ولایت کسی را که اطاعتش را واجب کرده‌ام به مردم گوشزد کنی و به آنان یاد دهی. همان کسی که بعد از تو عهده‌دار کار تو و تبلیغ دین تو می‌شود، و خداوند این مطلب را در کتاب خود با تاکید بیان کرده: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ و پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «خداوندا! ولی‌امر آنان (مردم) پس از من کیست»؟ خداوند فرمود: «کسی که حتّی به‌اندازه‌ی یک چشم‌به‌هم‌زدن برای من شریک قائل نشد و هرگز بتی را نپرستید و قمار نکرد (درعرب رسم بوده که با انداختن چوبه‌های نیزه، گوشت دام را بین خود به‌صورت بخت آزمایی تقسیم می‌کردند و قمار می‌کردند) و او علی (علیه السلام) است که امیرمؤمنان (علیه السلام) و امام مردم و آقا و سرور مسلمانان است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۰ بحارالأنوار، ج۳۷، ص۳۲۴/ الیقین، ص۳۷۲
المهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌إِبْرَاهِیمَ‌بْنِ‌مَهْزِیَارَ أَنَّهُ وَرَدَ الْعِرَاقَ شَاکّاً مُرْتَاداً فَخَرَجَ إِلَیْهِ قُلْ لِلْمَهْزِیَارِیِّ قَدْ فَهِمْنَا مَا حَکَیْتَهُ عَنْ مَوَالِینَا بِنَاحِیَتِکُم فَقُلْ لَهُمْ أَمَا سَمِعْتُمُ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ‌مِنْکُمْ هَلْ أَمَرَ إِلَّا بِمَا هُوَ کَائِنٌ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ أَوَ لَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ لَهُمْ مَعَاقِلَ یَأْوُونَ إِلَیْهَا وَ أَعْلَاماً یَهْتَدُونَ بِهَا مِنْ لَدُنْ آدَمَ (علیه السلام) إِلَی أَنْ ظَهَرَ الْمَاضِی صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ کُلَّمَا غَابَ عَلَمٌ بَدَا عَلَمٌ وَ إِذَا أَفَلَ نَجْمٌ طَلَعَ نَجْمٌ فَلَمَّا قَبَضَهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ ظَنَنْتُمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ قَطَعَ السَّبَبَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ خَلْقِهِ کَلَّا مَا کَانَ ذَلِک وَ لَا یَکُونُ حَتَّی تَقُومَ السَّاعَهًُْ وَ یَظْهَرُ أَمْرُ اللَّهِ وَ هُمْ کارِهُون.
امام مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف)- محمدبن‌ابراهیم بن مهزیار در حال شک و تردید وارد عراق شد؛ این توقیع برایش صادر شد: «به مهزیار بگو ما آنچه را که از دوستان ما در ناحیه شما برای ما گفتی فهمیدیم. به آنان بگو: آیا این آیه را نخوانده‌اید که خدای عزّوجلّ می فرماید: یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا أَطیعُوا اللهَ وَ أَطیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ؟ آیا این آیه جز به چیزی که تا قیام باقی خواهد بود امر نموده است؟ آیا ندیده‌اید که خداوند متعال از زمان آدم تا زمان امام عسکری (علیه السلام)، برای خلق ملجأ و پناه قرار داده تا به آن پناه برند و نشانه‌هایی قرار داده که که با آن هدایت شوند؟ و هر زمانی که نشانه‌ای پنهان شد، نشانه و حجّت دیگری آشکار می‌شد و وقتی ستاره‌ای غروب می‌کرد، ستاره دیگری طالع می‌شد؟ وقتی خدا حضرت عسکری (علیه السلام) را قبض روح فرمود، پنداشتید که خدا سبب بین خود و خلقش را قطع نموده است! هرگز چنین نیست و چنین نخواهد بود، تا قیامت به پا شود و امر خدا در حال کراهت بی دینان آشکار شود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۰ بحارالأنوار، ج۵۳، ص۱۸۵/ دلایل الإمامهًْ، ص۲۸۷/ الخرایج والجرایح، ج۳، ص۱۱۶
الرّضا (علیه السلام)- فَجَعَلَ لِنَفْسِهِ مَعَهُمَا {مِنْهَا} سَهْماً وَ لِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) سَهْماً فَمَا رَضِیَهُ لِنَفْسِهِ وَ لِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) رَضِیَهُ لَهُمْ وَ کَذَلِکَ الْفَیْءُ مَا رَضِیَهُ مِنْهُ لِنَفْسِهِ وَ لِنَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) رَضِیَهُ لِذِی الْقُرْبَی کَمَا أَجْرَاهُمْ فِی الْغَنِیمَهًِْ فَبَدَأَ بِنَفْسِهِ جَلَّ جَلَالُهُ ثُمَّ بِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ بِهِمْ وَ قَرَنَ سَهْمَهُمْ بِسَهْمِ اللَّهِ وَ سَهْمِ رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) وَ کَذَلِکَ فِی الطَّاعَهًِْ قَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَبَدَأَ بِنَفْسِهِ ثُمَّ بِرَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ بِأَهْلِ بَیْتِهِ (.
امام رضا (علیه السلام)- حق تعالی برای خود سهمی و برای پیامبر سهمی قرار داده و آنچه برای خود و رسول خود پسندیده برای ذی القربی پسندیده است و همچنین در فیء، هرچه برای خود و پیامبرش پسندیده برای آن ها نیز پسندیده است؛ چنانچه در آیه‌ی غنیمت که به همین نوع جریان یافته و ابتدا به نفس خود فرمود، پس از آن به رسول خود، پس از آن به ذی القربی و سهم خویشان و ذی القربی را به سهم خود و رسول خود مقترن فرموده و همچنین در آیه شریفه طاعت نیز چنین کرده است: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ پس در این آیه ابتدا نفس خود را فرموده و پس از آن رسول خود و بعد از آن اهل بیت پیامبر را ذکر کرده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۰ بحارالأنوار، ج۹۳، ص۱۹۶/ عیون أخبارالرضا (ج۱، ص۲۳۷/ الأمالی للصدوق، ص۵۳۱/ بشارهًْ المصطفی، ص۲۳۴/ تحف العقول، ص۴۳۴
الباقر (علیه السلام)- عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لِأَیِّ شَیْءٍ یُحْتَاجُ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ الْإِمَامِ فَقَالَ لِبَقَاءِ الْعَالَمِ عَلَی صَلَاحِهِ ... قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) النُّجُومُ أَمَانٌ لِأَهْلِ السَّمَاءِ وَ أَهْلُ بَیْتِی (أَمَانٌ لِأَهْلِ الْأَرْضِ فَإِذَا ذَهَبَتِ النُّجُومُ أَتَی أَهْلَ السَّمَاءِ مَا یَکْرَهُونَ وَ إِذَا ذَهَبَ أَهْلُ بَیْتِی أَتَی أَهْلَ الْأَرْضِ مَا یَکْرَهُونَ یَعْنِی بِأَهْلِ بَیْتِهِ الْأَئِمَّهًَْ (الَّذِینَ قَرَنَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ طَاعَتَهُمْ بِطَاعَتِهِ فَقَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ وَ هُمُ الْمَعْصُومُونَ الْمُطَهَّرُونَ الَّذِینَ لَایُذْنِبُونَ وَ لَا یَعْصُونَ وَ هُمُ الْمُؤَیَّدُونَ الْمُوَفَّقُونَ الْمُسَدَّدُونَ بِهِمْ یَرْزُقُ اللَّهُ عِبَادَهُ.
امام باقر (علیه السلام)- جابر گوید: از امام باقر (علیه السلام) پرسیدم: «چرا مردم احتیاج به پیامبر و امام دارند»؟ فرمود: «به‌جهت اینکه دنیا در دایره‌ی صلاح [و درستی] باقی بماند». پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ستارگان سبب آرامش و آسایش اهل آسمان هستند و اهل بیت (من سبب آسایش اهل زمین‌اند. وقتی ستارگان از میان بروند اهل آسمان دچار ناراحتی می‌شوند وقتی اهل بیت (من نیز از میان بروند اهل زمین دچار ناراحتی خواهند شد». منظور پیامبر (صلی الله علیه و آله) از اهل بیت، ائمّه (هستند که اطاعت از آنها را قرین و همراه اطاعت خود قرار داده و در این آیه فرموده است: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ آنها پیشوایان معصومی هستند که گناه و معصیت از ایشان سر نمی‌زند و مؤیّد و موفّق و مورد پشتیبانی خدا هستند. به برکت آنها خدا به بندگان روزی می‌دهد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۰ بحارالأنوار، ج۱۹، ص۲۳/ علل الشرایع، ج۱، ص۱۲۳/ البرهان/ کتاب سلیم بن قیس، ص۸۸۴
الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الْحُسَیْنِ‌بْنِ‌أَبِی‌الْعَلَاءِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) الْأَوْصِیَاءُ طَاعَتُهُمْ مُفْتَرَضَهًٌْ قَالَ نَعَمْ هُمُ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُم.
امام صادق (علیه السلام)- حسین‌بن‌ابی‌علاء گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «اوصیایی که اطاعتشان واجب است، چه کسانی هستند»؟ فرمود: «آنها کسانی هستند که خداوند درباره‌ی ایشان می‌فرماید: أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۲ الکافی، ج۱، ص۱۸۹/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۰۰/ الاختصاص، ص۲۷۷/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌مَرْیَمَ قَال: سَأَلْتُ جَعْفَرَ‌بْنَ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ کَانَتْ طَاعَهًُْ عَلِیٍّ (علیه السلام) مُفْتَرَضَهًًْ قَالَ کَانَتْ طَاعَهًُْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) خَاصَّهًًْ مُفْتَرَضَهًًْ لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ وَ کَانَتْ طَاعَهًُْ علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) طَاعَهًَْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله).
امام صادق (علیه السلام)- ابومریم گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ پرسیدم. فرمود: «اطاعت از علی (علیه السلام) واجب است». گفتم: «تنها اطاعت از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) واجب بود بنا به آیه: مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ». فرمود: «اطاعت علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) همان اطاعت از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۲ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۹/ بناءالمقالهًْ الفاطمیهًْ، ص۲۶۳/ فرات الکوفی، ص۱۰۸
الرّضا (علیه السلام)- عَنِ الرَّیَّانِ‌بْنِ‌الصَّلْتِ قَالَ: حَضَرَ الرِّضَا (علیه السلام) مَجْلِسَ الْمَأْمُونِ بِمَرْوَ وَ قَدِ اجْتَمَعَ فِی مَجْلِسِهِ جَمَاعَهًٌْ مِنْ عُلَمَاءِ الْعِرَاقِ وَ خُرَاسَان ... فَقَالَ أَبُو الْحَسَنِ (علیه السلام) إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَبَانَ فَضْلَ الْعِتْرَهًِْ عَلَی سَائِرِ النَّاسِ فِی مُحْکَمِ کِتَابِهِ فَقَالَ لَهُ الْمَأْمُونُ أَیْنَ ذَلِکَ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ؟ قَالَ لَهُ الرِّضَا (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ ... وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ فِی مَوْضِعٍ آخَرَ أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً ثُمَّ رَدَّ الْمُخَاطَبَهًَْ فِی أَثَرِ هَذَا إِلَی سَائِرِ الْمُؤْمِنِینَ فَقَالَ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ یَعْنِی الَّذِینَ قَرَنَهُمْ بِالْکِتَابِ وَ الْحِکْمَهًِْ وَ حُسِدُوا عَلَیْهِمَا فَقَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً یَعْنِی الطَّاعَهًَْ لِلْمُصْطَفَیْنَ الطَّاهِرِینَ فَالْمُلْکُ هَاهُنَا هُوَ الطَّاعَهًُْ لَهُم.
امام رضا (علیه السلام)- رَیّان‌بن‌صَلت نقل می‌کند: امام رضا (علیه السلام) در مرو در مجلس مأمون حاضر شد. گروهی از علمای عراق و خراسان در آنجا جمع بودند ... امام رضا (علیه السلام) فرمود: «... حق تعالی در موضع دیگر می‌فرماید: «أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً؛ پس از این آیه‌ی شریفه به‌فاصله‌ی چند آیه حق تعالی به سایر مؤمنان خطاب می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِمنکم که منظور از اولی الأمر، کسانی هستند که همطراز کتاب خدا [در حدیث ثقلین] و همنشین حکمت هستند و [به همین سبب] مورد حسد واقع شده‌اند. پس این کلام خدا که می‌فرماید: أَمْ یَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلی ما آتاهُمُ اللهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آتَیْنا آلَ إِبْراهِیمَ الْکِتابَ وَ الْحِکْمَةَ وَ آتَیْناهُمْ مُلْکاً عَظِیماً؛ یعنی اطاعت محمّد و آل محمّد (بر مردم لازم است که آنها برگزیدگان و طاهران هستند و مراد از مُلْکاً، اطاعت ایشان است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۲ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۲۲۰/ الأمالی للصدوق، ص۵۲۲/ تحف العقول، ص۴۲۵/ عیون أخبارالرضا (ج۱، ص۲۲۸/ بشارهًْ المصطفی، ص۲۲۹
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ بَشِیرٍ الدَّهَّانِ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: ... ثُمَّ قَالَ إِنَّ هَذِهِ الْمُرْجِئَهًَْ وَ هَذِهِ الْقَدَرِیَّهًَْ وَ هَذِهِ الْخَوَارِجَ لَیْسَ مِنْهُمْ أَحَدٌ إِلَّا یَرَی أَنَّهُ عَلَی الْحَقِّ وَ إِنَّکُمْ إِنَّمَا أَجَبْتُمُونَا فِی اللَّهِ ثُمَّ تَلَا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ. وَ ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا. وَ مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ. إِنْ کُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللهُ.
امام صادق (علیه السلام)- بشیر دهّان نقل می‌کند: امام صادق (علیه السلام) فرمود: [گروه‌ها و فرقه‌های منحرف] مرجئه و قدریّه و خوارج هرکدام ادّعا می‌کنند که حق با ما است. امّا شما به خاطر خداوند و رضای او به ما متوجّه شدید و سخنان ما را باور کردید و بعد آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ. و آیه: هر چه پیامبر به شما داد بستانید، و از هر چه شما را منع کرد اجتناب کنید. (حشر/۷). و مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ. و آیه: اگر خدا را دوست می‌دارید از من پیروی کنید تا او نیز شما را دوست بدارد. (آل عمران/۳۱) تلاوت کرد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۲ مستدرک الوسایل، ج۱۴، ص۲۱۸/ بحارالأنوار، ج۹۴، ص۲۷/ بحارالأنوار، ج۲۷، ص۹۴/ العیاشی، ج۱، ص۱۶۷/ المحاسن، ج۱، ص۱۵۶
الباقر (علیه السلام)- دَعَائِمُ الْإِسْلَامِ، رُوِّینَا عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ (علیه السلام) أَنَّ سَائِلًا سَأَلَهُ عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَی أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ إِلَی أَنْ قَالَ فَقَوْلُهُ وَ إِنَّهُ لَذِکْرٌ لَکَ وَ لِقَوْمِکَ وَ سَوْفَ تُسْئَلُونَ قَالَ إِیَّانَا عَنَی فَنَحْنُ أَهْلُ الذِّکْرِ وَ نَحْنُ الْمَسْئُولُون.
امام باقر (علیه السلام)- در دعائم الاسلام روایت شده است: شخصی از امام صادق (علیه السلام) درمورد آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ و آیه: و این مایه یادآوری [و عظمت] تو و قوم تو است و بزودی سؤال خواهید. (زخرف/۴۴). پرسید. امام (علیه السلام) فرمود: «مقصود از أُولِی الْأَمْرِ فقط ما هستیم و ما أَهْلَ الذِّکْر هستیم و ما همان مَسْئُولُون هستیم. [که در قرآن به آن اشاره شده است].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۴ مستدرک الوسایل، ج۱۷، ص۲۷۱
الباقر (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌جَمِیلَهًَْ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ عَنْ أَحَدِهِمَا (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ إِنَّ اللَّهَ أَوْحَی إِلَیَّ أَنْ أُحِبَّ أَرْبَعَهًًْ عَلِیّاً (علیه السلام) وَ أَبَاذَرٍّ (رحمة الله علیه) وَ سَلْمَانَ (رحمة الله علیه) وَ الْمِقْدَادَ فَقُلْتُ أَلَا فَمَا کَانَ مِنْ کَثْرَهًِْ النَّاسِ أَ مَا کَانَ أَحَدٌ یَعْرِفُ هَذَا الْأَمْرَ فَقَالَ بَلَی ثَلَاثَهًٌْ قُلْتُ هَذِهِ الْآیَاتُ الَّتِی أُنْزِلَتْ إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا وَ قَوْلُهُ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ أَمَا کَانَ أَحَدٌ یَسْأَلُ فِیمَ نَزَلَتْ فَقَالَ مِنْ ثَمَّ أَتَاهُمْ لَمْ یَکُونُوا یَسْأَلُونَ.
امام باقر (علیه السلام)- ابوجمیله از یکی از یارانمان نقل می‌کند: امام باقر (علیه السلام) از پیامبر (صلی الله علیه و آله) روایت کرد و فرمود: «خداوند به من وحی فرمود که چهار فرد را دوست بدارم علی (علیه السلام) و ابوذر (رحمة الله علیه) و سلمان (رحمة الله علیه) و مقداد (رحمة الله علیه)». از امام (علیه السلام) پرسیدم: «در بین این جمعیّت انبوه مردم، هیچ‌کس نیست که این مطلب را شنیده باشد [و به آن شهادت دهد]»؟ فرمود: «آری، سه نفر هستند». گفتم: «کسی نپرسید این آیات که می‌فرماید: جز این نیست که ولیّ شما خداست و رسول او. (مائده/۵۵). و أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ در مورد چه کسی نازل شده است»؟ فرمود: «[نادانی آنان] از همین‌جا ناشی می‌شود که اهل پرسش نیستند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۴ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۳۳۳/ العیاشی، ج۱، ص۳۲۸
الرّضا (علیه السلام)- عَنْ أَبَانٍ أَنَّهُ دَخَلَ عَلَی أَبِی‌الْحَسَنِ‌الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَقَالَ ذَلِکَ علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) ثُمَّ سَکَتَ فَلَمَّا طَالَ سُکُوتُهُ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ الْحَسَنُ (علیه السلام) ثُمَّ سَکَتَ فَلَمَّا طَالَ سُکُوتُهُ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ عَلِیُّ‌بْنُ‌الْحُسَیْنِ (علیه السلام) وَ سَکَتَ فَلَمْ یَزَلْ یَسْکُتُ عَنْ کُلِّ وَاحِدٍ حَتَّی أُعِیدَ الْمَسْأَلَهًَْ فَیَقُولُ حَتَّی سَمَّاهُمْ إِلَی آخِرِهِمْ (علیه السلام).
امام رضا (علیه السلام)- ابان نقل می‌کند: روزی خدمت امام رضا (علیه السلام) رسیدم و از آن حضرت درباره‌ی آیه: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعواْ اللهَ وَأَطِیعواْ الرَّسُولَ وَأُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ پرسیدم. فرمود: «مراد از ولی امر علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) است و سپس سکوت کرد». زمانی‌که سکوت آن حضرت به طول انجامید. عرض کردم: «سپس چه کسی»؟ فرمود: «سپس حسن (علیه السلام)»، و بعد سکوت کرد، و زمانی‌که سکوتشان طولانی شد، عرض کردم: «و سپس چه کسی»؟ فرمود: «سپس حسین (علیه السلام)». گفتم: «و بعد از آن چه کسی»؟ فرمود: «علیّ‌بن‌حسین (علیه السلام)»، و سکوت کرد. و همچنان به نام هریک که می‌رسید، سکوت می‌کرد تا اینکه من پرسش را تکرار می‌کردم و ایشان پاسخ می‌دادند تا اینکه نام همه را تا آخرین نفر گفت.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۴ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۲۹۲/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۱/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنِ ابْنِ‌أَبِی‌یَعْفُورٍ قَال: قُلْتُ لِأَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَعْرِضُ عَلَیْکَ دِینِیَ الَّذِی أَدِینُ اللَّهَ بِهِ قَالَ هَاتِهِ قُلْتُ أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أُقِرُّ بِمَا جَاءَ بِهِ مِنْ عِنْدِ‌اللَّهِ قَالَ ثُمَّ وَصَفْتُ لَهُ الْأَئِمَّهًَْ (حَتَّی انْتَهَیْتُ إِلَی أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قُلْتُ وَ أَقُولُ فِیکَ مَا أَقُولُ فِیهِمْ فَقَالَ أَنْهَاکَ أَنْ تَذْهَبَ بِاسْمِی فِی النَّاسِ قَالَ أَبَانٌ قَالَ ابْنُ أَبِی‌یَعْفُورٍ قُلْتُ لَهُ مَعَ الْکَلَامِ الْأَوَّلِ وَ أَزْعُمُ أَنَّهُمْ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ فِی الْقُرْآنِ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ فَقَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) وَ الْآیَهًَْ الْأُخْرَی فَاقْرَأْ قَالَ قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَیَّ آیَهًٍْ قَالَ إِنَّما وَلِیُّکُمُ اللهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِینَ آمَنُوا الَّذِینَ یُقِیمُونَ الصَّلاةَ وَ یُؤْتُونَ الزَّکاةَ وَ هُمْ راکِعُونَ.
امام صادق (علیه السلام)- ابن ابی‌یعفور می‌گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «دینی که با آن خدا را اطاعت می‌کنم به شما عرضه کنم»؟ فرمود: «بگو»! گفتم: «گواهی می‌دهم که جز خدای یگانه خدایی نیست و شهادت می‌دهم که محمّد (صلی الله علیه و آله) فرستاده‌ی خداوند است و به آنچه از طرف خدا آورده است، اقرار می‌کنم». پس ائمّه (را وصف کردم تا اقرار به امامت حضرت باقر (علیه السلام) را نیز بیان کردم، سپس گفتم: «در مورد شما هم آنچه را در مورد ائمّه (گذشته بیان کردم، معتقدم». سپس امام (علیه السلام) فرمود: «تو را از اینکه اسم مرا در بین مردم به زبان بیاوری نهی می‌کنم]زیرا مورد آزار حکومت واقع می‌شوی[». ابان می‌گوید: ابن ابی‌یعفور گفت: «همراه کلام اوّل خودم این را هم بیان کردم که اعتقادم این است که ایشان کسانی هستند که خداوند در قرآن در موردشان فرموده است: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ». امام (علیه السلام) فرمود: «آیه‌ی دیگری را هم]در این مورد[قرائت کن». گفتم: «فدایت شوم کدام آیه را می‌فرمایید»؟ حضرت فرمود: «جز این نیست که ولیّ شما خداست و رسول او و مؤمنانی که نماز می‌خوانند و هم چنانکه در رکوعند انفاق می‌کنند. (مائده/۵۵)».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۴ بحارالأنوار، ج۳۵، ص۱۸۷/ العیاشی، ج۱، ص۳۲۷
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدٍ الْحَلَبِیِّ قَال: قَالَ لِی أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) إِنَّهُ مَنْ عَرَفَ دِینَهُ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ زَالَتِ الْجِبَالُ قَبْلَ أَنْ یَزُولَ وَ مَنْ دَخَلَ فِی أَمْرٍ بِجَهْلٍ خَرَجَ مِنْهُ بِجَهْلٍ قُلْتُ وَ مَا هُوَ فِی کِتَابِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ قَالَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ما آتاکُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَ ما نَهاکُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا وَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ وَ قَوْلُهُ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ.
امام صادق (علیه السلام)- محمّد حلبی گوید: امام صادق (علیه السلام) به من فرمود: «هرکس دین خود را از کتاب خداوند بگیرد از کوه‌های استوار پابرجاتر است و هرکه با نادانی در کاری وارد شود به نادانی خارج می‌شود». گفتم: «این مطلب در کدام آیه‌ی قرآن است». فرمود: «این آیه: هرچه پیامبر به شما داد بستانید، و از هرچه شما را منع کرد اجتناب کنید. (حشر/۷) و آیه: مَنْ یُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللهَ؛ و این آیه: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۶ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۱۰۲/ بشارهًْ المصطفی، ص۱۲۹
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- اعْرِفُوا اللَّهَ بِاللَّهِ وَ الرَّسُولَ (صلی الله علیه و آله) بِالرِّسَالَهًِْ وَ أُولِی الْأَمْرِ بِالْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ الْعَدْلِ وَ الْإِحْسَانِ.
امام علی (علیه السلام)- امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرمود: «خدا را به‌واسطه‌ی خدا بشناسید و پیامبر (صلی الله علیه و آله) را به‌واسطه‌ی رسالتش و امام را به‌واسطه‌ی کار نیک و عدل و احسانش بشناسید».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۶ الکافی، ج۱، ص۸۵
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- الْإحْتِجَاجُ، فِی بَابِ رَدِّ مُتَشَابِهِ الْقُرآنِ إلَی تَأوِیلِهِ: ... قَالَ السَّائِلُ مَنْ هَؤُلَاءِ الْحُجَجُ قَالَ هُمْ رَسُولُ اللَّهِ وَ مَنْ حَلَّ مَحَلَّهُ مِنْ أَصْفِیَاءِ اللَّه ... وَ هُمْ وُلَاهًُْ الْأَمْرِ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ فِیهِمْ أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ ... قَالَ السَّائِلُ مَا ذَلِکَ الْأَمْرُ قَالَ عَلِیٌ (علیه السلام) الَّذِی تَنَزَّلُ بِهِ الْمَلَائِکَهًُْ فِی اللَّیْلَهًِْ الَّتِی یُفَرَّقُ فِیهَا کُلُّ أَمْرٍ حَکِیمٍ مِنْ خَلْقٍ وَ رِزْقٍ وَ أَجَلٍ وَ عَمَلٍ وَ حَیَاهًٍْ وَ مَوْتٍ وَ عِلْمِ غَیْبِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ الْمُعْجِزَاتِ الَّتِی لَا تَنْبَغِی إِلَّا لِلَّهِ وَ أَصْفِیَائِهِ وَ السَّفَرَهًِْ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ خَلْقِهِ وَ هُمْ وَجْهُ اللَّهِ الَّذِی قَالَ فَأَیْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْه اللهِ هُمْ بَقِیَّهًُْ اللَّهِ یَعْنِی الْمَهْدِیَّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) الَّذِی یَأْتِی عِنْدَ انْقِضَاءِ هَذِهِ النَّظِرَهًِْ فَیَمْلَأُ الْأَرْضَ عَدْلًا.
امام علی (علیه السلام)- فردی پرسید: «منظور از أُولِی الْأَمْرِ در این آیه: أَطِیعُوا اللهَ وَ أَطِیعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِی الْأَمْرِ مِنْکُمْ چیست»؟ امام علی (علیه السلام) فرمود: «همان چیزی است که ملائکه آن را در شبی که در آن هر امری براساس حکمت الهی، تدبیر و جدا می‌گردد، به‌سمت زمین نازل می‌کنند، که شامل اموری می‌شود مثل مخلوقات و رزق و اجل و عمل و زندگی و مرگ و علم غیب‌های مربوط به آسمان‌ها و زمین و معجزاتی که جز از خدا و برگزیدگان او و سفیرانش صادر نمیتواند بشود، سفیرانی که واسطه‌ی بین او و مخلوقات او هستند و آنان وجه اللهِ هستند که فرمود: پس به هرجای که رو کنید، همان‌جا رو به خداست. (بقره/۱۱۵) آنان بقیّهًْ الله هستند و مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) از آنان است که در انتهای این دوره می‌آید و زمین را از عدل و داد آکنده می‌کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۶ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۱۱۸
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ مِنْ کَلَامٍ لَهُ (علیه السلام) فِی التَّحْکِیمِ إِنَّا لَمْ نُحَکِّمِ الرِّجَالَ وَ إِنَّمَا حَکَّمْنَا الْقُرْآنَ وَ هَذَا الْقُرْآنُ إِنَّمَا هُوَ خَطٌّ مَسْطُورٌ بَیْنَ الدَّفَّتَیْنِ لَایَنْطِقُ بِلِسَانٍ وَ لَابُدَّ لَهُ مِنْ تَرْجُمَانٍ وَ إِنَّمَا یَنْطِقُ عَنْهُ الرِّجَالُ وَ لَمَّا دَعَانَا الْقَوْمُ إِلَی أَنْ نُحَکِّمَ بَیْنَنَا الْقُرْآنَ لَمْ نَکُنِ الْفَرِیقَ الْمُتَوَلِّی عَنْ کِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی وَ قَدْ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَ الرَّسُولِ فَرَدُّهُ إِلَی اللهِ أَنْ نَحْکُمَ بِکِتَابِهِ وَ رَدُّهُ إِلَی الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله) أَنْ نَأْخُذَ بِسُنَّتِهِ فَإِذَا حُکِمَ بِالصِّدْقِ فِی کِتَابِ اللَّهِ فَنَحْنُ أَحَقُّ النَّاسِ بِهِ وَ إِنْ حُکِمَ بِسُنَّهًِْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَنَحْنُ أَحَقُّ النَّاسِ وَ أَوْلَاهُمْ بِه.
امام علی (علیه السلام)- حضرت علی (علیه السلام) در مسأله‌ی حکمین فرمود: «ما در خصوص رفع اختلاف و پایان جنگ؛ اشخاصی را حَکَم قرار نداده‌ایم، بلکه تنها قرآن را به حکمیّت انتخاب کردیم، و چون قرآن در میان ما خطوطی پوشیده در جلد است، با زبان سخن نمی‌گوید و نیازمند به ترجمان است و تنها انسان‌ها می‌توانند از آن سخن بگویند، وقتی آن قوم ما را دعوت کردند که قرآن میانمان حاکم باشد ما گروهی نبودیم که به کتاب خدای سبحان پشت کرده باشیم درحالیکه خدای بزرگ فرموده: فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَ الرَّسُولِ إِنْ کُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللهِ وَ الْیَوْمِ الْآخِر ارجاع‌دادن اختلاف به خدا این است که کتابش را حاکم قرار دهیم و ارجاع اختلافات به پیامبرش (صلی الله علیه و آله) به این است که به سنّتش متمسّک گردیم، هرگاه به‌راستی کتاب خدا به داوری طلبیده شود، ما سزاوارترین مردم به آن هستیم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۶ بحارالأنوار، ج۳۳، ص۳۷۰/ البرهان/ البرهان/ أعلام الدین، ص۱۰۳/ شرح نهج البلاغهًْ، ج۸، ص۱۰۳/ نهج البلاغهًْ، ص۱۸۲/ الاحتجاج، ج۱، ص۱۸۵
أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- فقه القرآن: کَانَ عَلِیٌّ (علیه السلام) یَقُولُ لِأَهْلِ الْعِرَاقِ حِینَ قَالُوا لَهُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) قَدْ أَنْصَفَکَ {معاویهًُْ} حِینَ دَعَاکَ إِلَی مَا فِی الْکِتَابِ فَإِنْ لَمْ تُجِبْهُ إِلَی ذَلِکَ شَدَدْنَا مَعَ الْعَدُوِّ عَلَیْکَ فَإِنَّ اللَّهَ یَقُولُ فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَ الرَّسُولِ فَقَالَ عَلِیٌّ (علیه السلام) کَلِمَهًُْ حَقٍّ یُرَادُ بِهَا بَاطِلٌ اصْبِرُوا عَلَی ابْنِ هِنْدٍ سَاعَهًًْ یَفْتَحِ اللَّهُ لَکُمْ.
امام علی (علیه السلام)- [درجنگ صفین وقتی که معاویه قرآن‌ها را بر سرنیزه کرد اصحاب نادان حضرت و خوارج آینده و] اهل عراق به حضرت علی (علیه السلام) می‌گفتند: «ای امیرمؤمنان (علیه السلام) معاویه با تو به انصاف و حق برخورد می‌کند وقتی که تو را در این نزاع و جنگ به کتاب خدا و رجوع به آن دعوت کرده [و قرآن سر نیزه نموده تا حکم بینمان باشد] و اگر او را اجابت نکنی [و این حکمیّت را نپذیری] ما با آنها همراه شده و بر تو فشار می‌آوریم، فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللهِ وَ الرَّسُولِ، امام (علیه السلام) در جواب این سخنان دائماً می فرمود: «این کلمات، کلمات درست و به حقّی هستند که از آنها منظور و هدف باطلی اراده شده، اگر یک ساعت دیگر در مقابل معاویه بایستید، پیروز جنگ خواهید بود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۸ فقه القرآن، ج۱، ص۳۷۵
أمیرالمومنین (علیه السلام)- فَالرَّدُّ إِلَی اللَّهِ الْأَخْذُ بِمُحْکَمِ کِتَابِهِ وَ الرَّدُّ إِلَی الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله) الْأَخْذُ بِسُنَّتِهِ الْجَامِعَهًِْ غَیْرِ الْمُتَفَرِّقَهًِْ وَ نَحْنُ أَهْلُ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الَّذِینَ نَسْتَنْبِطُ الْمُحْکَمَ مِنْ کِتَابِهِ وَ نُمَیِّزُ الْمُتَشَابِهَ مِنْهُ وَ نَعْرِفُ النَّاسِخَ مِمَّا نَسَخَ اللَّهُ وَ وَضَعَ إِصْرَهُ فَسِرْ فِی عَدُوِّکَ بِمِثْلِ مَا شَاهَدْتَ مِنَّا فِی مِثْلِهِمْ مِنَ الْأَعْدَاءِ وَ وَاتِرْ إِلَیْنَا الْکُتُبَ بِالْإِخْبَارِ بِکُلِّ حَدَثٍ یَأْتِکَ مِنَّا أَمْرٌ عَامٌّ وَ اللَّهُ الْمُسْتَعان.
امام علی (علیه السلام)- برگرداندن امر، به خدا، همام گرفتن متن دستورات روشن کتاب [و عمل به آن] است و برگرداندن امر به رسول، گرفتن سنّت فراگیر رسول خداست که پراکندگی ندارد و ما آل رسول خدا (صلی الله علیه و آله) کسانی هستیم که استنباط محکمات قرآن را می‌کنیم و میان آیات محکم و متشابه آن فرق می‌گذاریم [و متوجّه می‌شویم] و آیات ناسخ از آیاتی که خدا نسخ فرموده و تکلیف را از آن برداشته می‌شناسیم. با دشمنت آنچنان رفتار کن که ما با دشمنانمان رفتار می‌کنیم. نامه‌ای شامل گزارش اخباری که از طرف ما به‌صورت یک فرمان همگانی صادر می‌شود را برای من بفرست و خداوند یاری‌کننده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۶۸ بحارالأنوار، ج۷۴، ص۲۵۰/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۱۶۴/ نهج البلاغهًْ، ص۴۳۳/ وسایل الشیعهًْ، ج۹، ص۱۲۰/ شرح نهج البلاغهًْ، ج۱۷، ص۵۱/ تحف العقول، ص۱۳۴