وَٱبۡتَلُواْ ٱلۡيَتَٰمَىٰ حَتَّىٰٓ إِذَا بَلَغُواْ ٱلنِّكَاحَ فَإِنۡ ءَانَسۡتُم مِّنۡهُمۡ رُشۡدࣰا فَٱدۡفَعُوٓاْ إِلَيۡهِمۡ أَمۡوَٰلَهُمۡۖ وَلَا تَأۡكُلُوهَآ إِسۡرَافࣰا وَبِدَارًا أَن يَكۡبَرُواْۚ وَمَن كَانَ غَنِيࣰّا فَلۡيَسۡتَعۡفِفۡۖ وَمَن كَانَ فَقِيرࣰا فَلۡيَأۡكُلۡ بِٱلۡمَعۡرُوفِۚ فَإِذَا دَفَعۡتُمۡ إِلَيۡهِمۡ أَمۡوَٰلَهُمۡ فَأَشۡهِدُواْ عَلَيۡهِمۡۚ وَكَفَىٰ بِٱللَّهِ حَسِيبࣰا
6
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً وَ هُوَ الْعَقْلُ فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ قَدْ قِیلَ إِنَّ الرُّشْدَ هُوَ صَلَاحٌ فِی الدِّینِ وَ حِفْظُ الْمَال.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً، یعنی دیدید عاقل شده‌اند، اموالشان را به خودشان بپردازید. همچنین گفته شده: رُشْد، داشتن صلاحیّت دینی و [توانایی] نگهداری مال است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۷۳، ص۳۴۳
الصّادق (علیه السلام)- ابن بابویه فی الفقیه: رُوِیَ عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ قَالَ إِینَاسُ الرُّشْدِ حِفْظُ الْمَالِ.
امام صادق (علیه السلام)- در مورد کلام خداوند متعال: وَابْتَلُوا الْیَتامی حَتَّی إِذا بَلَغُوا النِّکاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْکُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ یَکْبَرُوا، از ایشان پرسیدند؛ امام فرمود: «از علامت‌های رشد و بلوغ، [توانایی] حفظ مال است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ من لایحضره الفقیه، ج۴، ص۲۲۲/ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۱/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۹، ص۳۶۸/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- فِی رِوَایَهًِْ أَبِی‌الْجَارُودِ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِه قَالَ مَنْ کَانَ فِی یَدِهِ مَالُ بَعْضِ الْیَتَامَی فَلَا یَجُوزُ لَهُ أَنْ یُؤْتِیَهُ حَتَّی یَبْلُغَ النِّکَاحَ وَ یَحْتَلِمَ فَإِذَا احْتَلَمَ وَ وَجَبَ عَلَیْهِ الْحُدُودُ وَ إِقَامَهًُْ الْفَرَائِضِ وَ لَایَکُونُ مُضَیِّعاً وَ لَاشَارِبَ خَمْرٍ وَ لَازَانِیاً فَإِذَا آنَسَ مِنْهُ الرُّشْدَ دَفَعَ إِلَیْهِ الْمَالَ وَ أَشْهَدَ عَلَیْهِ وَ إِنْ کَانُوا لَا یَعْلَمُونَ أَنَّهُ قَدْ بَلَغَ فَإِنَّهُ یُمْتَحَنُ بِرِیحِ إِبْطِهِ أَوْ نَبْتِ عَانَتِهِ فَإِذَا کَانَ ذَلِکَ فَقَدْ بَلَغَ فَیَدْفَعُ إِلَیْهِ مَالَهُ إِذَا کَانَ رَشِیداً وَ لَا یَجُوزُ أَنْ یَحْبِسَ عَنْهُ مَالَهُ وَ یَعْتَلَّ عَلَیْهِ أَنَّهُ لَمْ یَکْبَرْ بَعْدُ.
امام باقر (علیه السلام)- در روایت ابوجارود آمده است: امام باقر (علیه السلام) در مورد این آیه: وَابْتَلُوا الْیَتامی حَتَّی إِذا بَلَغُوا النِّکاحَ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ وَ لا تَأْکُلُوها إِسْرافاً وَ بِداراً أَنْ یَکْبَرُوا، فرمود: «هرکسی که اموال یتیمی در دست اوست، جایز نیست که اموال را به او بدهد، تا به سن نکاح رسیده و محتلم شود، پس اگر محتلم شد و حدود شرعی و انجام فرایض بر او واجب شد و زناکار و شارب خمر و از بین برنده اموال نبود و مطمئن شد که به حد بلوغ رسیده، مال را به او بدهد و شاهد گیرد و اگر مطمئن نبود که آیا کودک به سن بلوغ رسیده، به واسطه بوی زیر بغل یا موی روییده بر عانه مورد آزمایش قرار گیرد، و اگر این موارد حاصل آمده بود، پس به سن بلوغ رسیده و باید اموال به او پرداخت شود، و جایز نیست که اموال یتیمی که به بلوغ رسیده، حبس شود و بهانه آورده شود که به بلوغ نرسیده است».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۱۶۳/ القمی، ج۱، ص۱۳۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۴۲۸/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ اللَّهِ‌بْنِ‌الْمَعْبَدِ عَنْ جَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ قَالَ فَقَالَ إِذَا رَأَیْتُمُوهُمْ یُحِبُّونَ آلَ مُحَمَّدٍ (فَارْفَعُوهُمْ دَرَجَهًًْ.
امام صادق (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌معبد گوید: امام صادق (علیه السلام) در تفسیر آیه‌ی: فَإِنْ آنَسْتُمْ مِنْهُمْ رُشْداً فَادْفَعُوا إِلَیْهِمْ أَمْوالَهُمْ، فرمود: «اگر دیدید که آنان محّب آل محمّد (هستند، مقامشان را [در محاسبه‌ی میزان رشد و بلوغشان] بالا ببرید».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۶/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۱/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- فَإِنْ کَانَ فِی یَدِهِ مَالُ یَتِیمٍ وَ هُوَ غَنِیٌّ فَلَا یَحِلُّ لَهُ أَنْ یَأْکُلَ مِنْ مَالِ الْیَتِیمِ وَ مَنْ کَانَ فَقِیراً فَقَدْ حَبَسَ نَفْسَهُ عَلَی مَالِهِ فَلَهُ أَنْ یَأْکُلَ بِالْمَعْرُوفِ.
امام باقر (علیه السلام)- امّا اگر در دست کسی مال یتیمی بود و از آن مال نیز بی‌نیاز بود، دست بردن در آن مال و برداشتن بخشی از آن [حتی به‌عنوان حقّ‌ّّالزّحمه] بر او حلال نیست، امّا اگر فقیر بود و فقط بخشی از مال یتیم [که عنوان حقّ‌الزّحمه برای او دارد] که می‌تواند نیاز او را برآورده کند، مانعی نیست که از آن مال به‌طور شایسته‌ای بردارد و مصرف کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ بحارالأنوار، ج۱۰۰، ص۱۶۳/ القمی، ج۱، ص۱۳۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۴۲۸/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عِیصِ‌بْنِ‌الْقَاسِمِ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الْیَتِیمَهًِْ مَتَی یُدْفَعُ إِلَیْهَا مَالُهَا؟ قَالَ إِذَا عَلِمْتَ أَنَّهَا لَا تُفْسِدُ وَ لَا تُضَیِّعُ. فَسَأَلْتُهُ إِنْ کَانَتْ قَدْ تَزَوَّجَتْ؟ فَقَالَ إِذَا تَزَوَّجَتْ فَقَدِ انْقَطَعَ مِلْکُ الْوَصِیِّ عَنْهَا.
امام صادق (علیه السلام)- عیص‌بن‌قاسم گوید: از امام صادق (علیه السلام) در مورد اینکه چه زمانی مال دختر یتیم را باید به او پرداخت کرد، سؤال کردم و ایشان فرمود: «وقتی فهمیدی که او اهل فساد و تباه‌کردن مال نیست». پرسیدم: «اگر ازدواج کرده باشد چه»؟ فرمود: «اگر ازدواج کرد، اختیار وصیّ از او سلب می‌شود (وصیّ دیگر اختیاری ندارد)».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ الکافی، ج۷، ص۶۸/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ‌اللَّهِ‌بْنِ‌سِنَانٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ قَالَ الْمَعْرُوفُ هُوَ الْقُوتُ وَ إِنَّمَا عَنَی الْوَصِیَّ أَوِ الْقَیِّمَ فِی أَمْوَالِهِمْ وَ مَا یُصْلِحُهُمْ.
امام صادق (علیه السلام)- عبدالله‌بن‌سنان در مورد آیه: فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعرُوفِ از امام صادق (علیه السلام) نقل می‌کند که فرمود: «منظور از معروف، همان قوت و غذاست و همان توجّه وصیّ یا قیّم در اموال یتیمان و انجام اموری است که به صلاح آنان می‌باشد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸ الکافی، ج۵، ص۱۳۰/ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۴۰/ فقه القرآن، ج۲، ص۳۵/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۰/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ سَمَاعَهًَْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَقَالَ مَنْ کَانَ یَلِی شَیْئاً لِلْیَتَامَی وَ هُوَ مُحْتَاجٌ لَیْسَ لَهُ مَا یُقِیمُهُ فَهُوَ یَتَقَاضَی أَمْوَالَهُمْ وَ یَقُومُ فِی ضَیْعَتِهِمْ فَلْیَأْکُلْ بِقَدَرٍ وَ لَا یُسْرِفْ وَ إِنْ کَانَ ضَیْعَتُهُمْ لَا تَشْغَلُهُ عَمَّا یُعَالِجُ لِنَفْسِهِ فَلَا یَرْزَأَنَّ مِنْ أَمْوَالِهِمْ شَیْئاً.
امام صادق (علیه السلام)- سماعه از امام صادق (علیه السلام) نقل می‌کند که فرمود: وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ، هرکس چیزی را برای یتیمان بیاورد که خودش به آن محتاج است و نیازمند به اموالشان بوده و در ملک آنان مشغول به کار می‌باشد، به‌اندازه‌ی نیاز خود مصرف کرده و اسراف نکند و اگر کار در ملک یتیمان، نیاز او را رفع نمی‌کند، نباید چیزی از اموال آنان را تصاحب کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۰ الکافی، ج۵، ص۱۲۹/ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۴۰/ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۱/ فقه القرآن، ج۲، ص۳۵/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۱۹۵/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌الصَّبَّاحِ الْکِنَانِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَقَالَ ذَلِکَ رَجُلٌ یَحْبِسُ نَفْسَهُ عَنِ الْمَعِیشَهًِْ فَلَا بَأْسَ أَنْ یَأْکُلَ بِالْمَعْرُوفِ إِذَا کَانَ یُصْلِحُ لَهُمْ أَمْوَالَهُمْ فَإِنْ کَانَ الْمَالُ قَلِیلًا فَلَا یَأْکُلْ مِنْهُ شَیْئاً قَالَ قُلْتُ أَ رَأَیْتَ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُکُمْ قَالَ تُخْرِجُ مِنْ أَمْوَالِهِمْ بِقَدْرِ مَا یَکْفِیهِمْ وَ تُخْرِجُ مِنْ مَالِکَ قَدْرَ مَا یَکْفِیکَ ثُمَّ تُنْفِقُهُ قُلْتُ أَ‌رَأَیْتَ إِنْ کَانُوا یَتَامَی صِغَاراً وَ کِبَاراً وَ بَعْضُهُمْ أَعْلَی کِسْوَهًًْ مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضُهُمْ آکَلُ مِنْ بَعْضٍ وَ مَالُهُمْ جَمِیعاً فَقَالَ أَمَّا الْکِسْوَهًُْ فَعَلَی کُلِّ إِنْسَانٍ مِنْهُمْ ثَمَنُ کِسْوَتِهِ وَ أَمَّا {أَکْلُ} الطَّعَامِ فَاجْعَلُوهُ جَمِیعاً فَإِنْ الصَّغِیرَ یُوشِکُ أَنْ یَأْکُلَ مِثْلَ الْکَبِیرِ.
امام صادق (علیه السلام)- ابوصباح کنانی نقل می‌کند که امام صادق (علیه السلام) در مورد کلام خداوند که می‌فرماید: وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ، فرمود: «این آیه در مورد کسی است که در تدبیر امور زندگی خود در مانده است، پس چاره‌ای نیست جز آنکه از مال یتیم]که در دست اوست[به‌طور شایسته‌ای مصرف کند، امّا به شرط آنکه مال، به‌قدر کافی باشد. امّا اگر آن مال کم باشد، نباید از آن چیزی بردارد». گفتم: «این گفته‌ی خدا چیست که می‌فرماید: و اگر زندگی خود را با زندگی آنان بیامیزید، [مانعی ندارد] آنها برادر [دینی] شما هستند. (بقره/۲۲۰)»؟ فرمود: «از اموال آنها به‌قدری‌که برای آنها کفایت می‌کند و از اموال خود نیز به‌قدری‌که کفایت تو را می‌کند خارج کن، بعد از آن [باقی مانده‌ی مال‌ها را] مصرف کن». گفتم: «اگر یتیم‌ها کوچک و بزرگ باشند و نیاز آنها به لباس و غذا با هم متفاوت باشد درحالی‌که آن اموال به‌طور یکسان برای همه‌ی آنها باشد به نظر شما باید چه کرد»؟ فرمود: «در مورد پوشاک به هرکدام پول لباس خودش [متناسب نیازش] پرداخت شود امّا در مورد خوراک به همه یکسان پرداخت شود چون کوچک و بزرگ تقریباً مثل هم غذا می‌خورند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۰ الکافی، ج۵، ص۱۳۰
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌الصَّبَّاحِ الْکِنَانِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَقَالَ ذَلِکَ رَجُلٌ یَحْبِسُ نَفْسَهُ عَنِ الْمَعِیشَهًِْ فَلَابَأْسَ أَنْ یَأْکُلَ بِالْمَعْرُوفِ إِذَا کَانَ یُصْلِحُ لَهُمْ أَمْوَالَهُمْ فَإِنْ کَانَ الْمَالُ قَلِیلًا فَلَا یَأْکُلْ مِنْهُ شَیْئا.
امام صادق (علیه السلام)- ابوصباح کنانی از امام صادق (علیه السلام) نقل می‌کند که فرمود: در مورد آیه: وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ می‌فرماید: «مردی که دست از کار معیشت خود بکشد و به فکر اصلاح امور یتیمان باشد، اشکالی ندارد که از مال یتیمان به شکلی مناسب استفاده کند و اگر میزان آن مال کم باشد، نباید چیزی از آن بردارد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۰ تهذیب الأحکام، ج۶، ص۳۴۱/ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۱/ فقه القرآن، ج۲، ص۳۵/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۱/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۱۹۵/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌بَصِیرٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ وَ مَنْ کانَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ فَقَالَ هَذَا رَجُلٌ یَحْبِسُ نَفْسَهُ لِلْیَتِیمِ عَلَی حَرْثٍ أَوْ مَاشِیَهًٍْ وَ یَشْغَلُ فِیهَا نَفْسَهُ فَلْیَأْکُلْ مِنْهُ بِالْمَعْرُوفِ وَ لَیْسَ ذَلِکَ لَهُ فِی الدَّنَانِیرِ وَ الدَّرَاهِمِ الَّتِی عِنْدَهُ مَوْضُوعَهًٌْ.
امام صادق (علیه السلام)- ابوبصیر در مورد آیه: وَ مَنْ کانَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ، نقل می‌کند که امام صادق (علیه السلام) فرمود: «کسی که کشت و زرع و یا چهارپایی که متعلّق به یتیم است را سرپرستی کند و خود را وقف آن نموده، به‌گونه‌ای که خود نیز بدان کار مشغول است، باید به شکلی مناسب از آن مال استفاده کند. در مورد دینار و درهم‌هایی که در نزد او سپرده شده است، چنین حقّی ندارد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۰ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۷/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۲/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ زُرَارَهًَْ وَ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَال مَالُ الْیَتِیمِ إِنْ عَمِلَ بِهِ مَنْ وُضِعَ عَلَی یَدَیْهِ ضَمِنَهُ وَ لِلْیَتِیمِ رِبْحُهُ قَالَ قُلْنَا لَهُ قَوْلُهُ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ قَالَ إِنَّمَا ذَلِکَ إِذَا حَبَسَ نَفْسَهُ عَلَیْهِمْ فِی أَمْوَالِهِمْ فَلَمْ یَتَّخِذْ لِنَفْسِهِ فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ مِنْ مَالِهِمْ.
امام صادق (علیه السلام)- زراره و محمّدبن‌مسلم از امام صادق (علیه السلام) نقل می‌کنند که فرمود: «اگر کسی با مال یتیمی که در اختیار او قرار داده شده، کار کند به شرط ضمانت آن مال، سود آن، مال یتیم خواهد بود. به ایشان گفتیم: «اینکه خداوند در این آیه می‌فرماید: وَ مَن کَانَ فَقِیرًا فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعرُوفِ به چه معناست»؟ فرمود: «منظور از آن، کسی است که خود را وقف اموال یتیمان کرده است و از آن سهمی برای خود در نظر نمی‌گیرد، چنین فردی می‌تواند به شکلی مناسب از اموالشان استفاده کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۰ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۹/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۴/ البرهان/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۸
الباقر (علیه السلام)- عَنْ زُرَارَهًَْ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ قَالَ ذَلِکَ إِذَا حَبَسَ نَفْسَهُ فِی أَمْوَالِهِمْ فَلَا یَحْتَرِثُ لِنَفْسِهِ فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ مِنْ مَالِهِمْ.
امام باقر (علیه السلام)- زراره گوید: از امام باقر (علیه السلام) در مورد آیه: وَمَن کَانَ فَقِیرًا فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعرُوفِ پرسیدم. ایشان فرمود: «کسی که خود را وقف اموال یتیمان کرده و چیزی از آن برای خود برندارد، می‌تواند از اموالشان به شکلی مناسب استفاده کند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۲ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۸/ العیاشی، ج۱، ص۲۲۲/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۷، ص۲۵۳/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌مُسْلِمٍ قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ بِیَدِهِ الْمَاشِیَهًُْ لِابْنِ أَخٍ لَهُ یَتِیمٍ فِی حَجْرِهِ أَ یَخْلِطُ أَمْرَهَا بِأَمْرِ مَاشِیَتِهِ قَالَ فَإِنْ کَانَ یَلِیطُ حَوْضَهَا وَ یَقُومُ عَلَی هِنَائِهَا وَ یَرُدُّ نَادَّتَهَا فَیَشْرَبُ مِنْ أَلْبَانِهَا غَیْرَ مُجْتَهِدٍ لِلْحِلَابِ وَ لَا مُضِرٍّ بِالْوَلَدِ ثُمَّ قَالَ مَنْ کانَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالْمَعْرُوفِ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ.
امام باقر (علیه السلام)- محمّدبن‌مسلم گوید: از امام باقر (علیه السلام) در مورد مردی پرسیدم که احشام و چهارپایانی در دست اوست که به برادرزاده‌ی یتیمش تعلّق دارد که تحت تکفّل او قرار گرفته است و او آن چهارپایان را با احشام خود جمع کرده و یکجا به امور همه‌ی آنها رسیدگی می‌کند. امام (علیه السلام) فرمود: «اگر حوض آب آنها را پر می‌کند تا آب بنوشند و نسبت به چراندن و غذا دادن به آنها اقدام می‌کند و چهارپایان چموش گریزپا]که از گلّه می‌گریزند[را] به گلّه] باز می‌گرداند و از شیر آنان می‌خورد امّا بر فروختن شیر آنها اصرار و کوششی ندارد]تا آن را مایه‌ی کسب و کار و سود خود کند[و به [واسطه‌ی دوشیدن شیر آنها، به] برّه‌هایشان ضرری از این راه نمی‌رسد اشکالی ندارد و این عملش مجاز است». سپس امام (علیه السلام) فرمود: «مَنْ کانَ غَنِیًّا فَلْیَسْتَعْفِفْ وَ مَنْ کانَ فَقِیراً فَلْیَأْکُلْ بِالمَعْرُوفِ وَ اللهُ یَعْلَمُ المُفْسِدَ مِنَ المُصْلِحِ».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۴۲ بحارالأنوار، ج۷۲، ص۱۱/ العیاشی، ج۱، ص۱۰۸/ مستدرک الوسایل، ج۱۳، ص۱۹۵/ البرهان