وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَلَوۡ أَنَّهُمۡ إِذ ظَّلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ جَآءُوكَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡتَغۡفَرَ لَهُمُ ٱلرَّسُولُ لَوَجَدُواْ ٱللَّهَ تَوَّابࣰا رَّحِيمࣰا
64
وَمَآ أَرۡسَلۡنَا مِن رَّسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذۡنِ ٱللَّهِۚ وَلَوۡ أَنَّهُمۡ إِذ ظَّلَمُوٓاْ أَنفُسَهُمۡ جَآءُوكَ فَٱسۡتَغۡفَرُواْ ٱللَّهَ وَٱسۡتَغۡفَرَ لَهُمُ ٱلرَّسُولُ لَوَجَدُواْ ٱللَّهَ تَوَّابࣰا رَّحِيمࣰا
64
علیبنابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطَاعَ بِإِذْنِ اللهِ أَیْ بِأَمْرِ اللَّهِ.
علیبنابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ مَا أَرْسَلْنَا مِن رَّسُولٍ إِلاَّ لِیُطَاع بِإِذْنِ اللهِ یعنی از امر خدا [اطاعت کنند].
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ عَبْدِ اللَّهِبْنِالنَّجَاشِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَقُولُ فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَل ... وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً یَعْنِی وَاللَّهِ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) وَ عَلِیّاً (علیه السلام) مِمَّا صَنَعُوا أَیْ لَوْ جَاءُوکَ بِهَا یَا عَلِیُّ (علیه السلام) فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ مِمَّا صَنَعُوا وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیما.
امام صادق (علیه السلام)- عبداللهبننجاشی گوید: شنیدم امام صادق (علیه السلام) میفرمود: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِیُطاعَ بِإِذْنِ اللهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً به خدا سوگند، منظور پیامبر (صلی الله علیه و آله) و علی (علیه السلام) میباشند، به خاطر عملی که آنها انجام دادند؛ یعنی ای علی (علیه السلام)! اگر آن (حقّ حکومت) را نزد تو بیاورند و به خاطر آنچه انجام دادهاند از خدا طلب آمرزش کنند و پیامبر هم برای آنها طلب آمرزش کند، خدا را توبهپذیر و مهربان خواهند یافت».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ الکافی، ج۸، ص۳۳۴/ بحارالأنوار، ج۳۰، ص۲۷۱/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۵/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۳۹/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- عَنْ زُرَارَهًَْ أَوْ بُرَیْدٍ عَنْ أَبِیجَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ قَال: لَقَدْ خَاطَبَ اللَّهُ أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فِی کِتَابِهِ قَالَ قُلْتُ فِی أَیِّ مَوْضِعٍ قَالَ فِی قَوْلِهِ وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً.
امام باقر (علیه السلام)- زراره نقل میکند: امام باقر (علیه السلام) فرمود: «خداوند در قرآن، علی (علیه السلام) را مخاطب خود قرار داده است». گفتم: «در کجای قرآن»؟ فرمود: «در آیه: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوکَ فَاسْتَغْفَرُواْ اللهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللهَ تَوَّابا رَّحِیمًا».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ الکافی، ج۱، ص۳۹۱/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۳۹/ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۲۳۳/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً.
امام باقر (علیه السلام)- وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذ ظَّلَمُواْ أَنفُسَهُمْ جَآؤُوکَ؛ منظور از ضمیر کاف، علی (علیه السلام) است فَاسْتَغْفَرُواْ اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُواْ اللهَ تَوَّابا رَّحِیمًا.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ بحارالأنوار، ج۳۶، ص۹۲/ القمی، ج۱، ص۱۴۲/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- قَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) مَنْ عُنِیَ بِقَوْلِهِ جاؤُکَ فَقَالَ الرَّجُلُ لَانَدْرِی قَالَ إِنَّمَا عَنَی تَبَارَکَ وَ تَعَالَی فِی قَوْلِهِ جاؤُکَ یَا عَلِیُّ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ ...
امام صادق (علیه السلام)- امام صادق (علیه السلام) از مردی پرسید: «در این بخش از آیه که میفرماید: جاؤُکَ منظور از «تو» کیست»؟ مرد گفت: «نمیدانم»، امام فرمود: «مقصود خداوند تبارکوتعالی در این آیه این است که ای علی (علیه السلام) اگر آنان نزد تو میآمدند و از خدا طلب آمرزش میکردند، و پیامبر هم برای آنها استغفار میکرد».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ بحارالأنوار، ج۸۹، ص۶۱/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۳۸
الباقر (علیه السلام)- أَذْنَبَ رَجُلٌ ذَنْباً فِی حَیَاهًِْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَتَغَیَّبَ حَتَّی وَجَدَ الْحَسَنَ وَ الْحُسَیْنَ (علیها السلام) فِی طَرِیقٍ خَالٍ فَأَخَذَهُمَا فَاحْتَمَلَهُمَا عَلَی عَاتِقَیْهِ وَ أَتَی بِهِمَا النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنِّی مُسْتَجِیرٌ بِاللَّهِ وَ بِهِمَا فَضَحِکَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) حَتَّی رَدَّ یَدَهُ إِلَی فَمِهِ ثُمَّ قَالَ لِلرَّجُلِ اذْهَبْ فَأَنْتَ طَلِیقٌ وَ قَالَ لِلْحَسَنِ وَ الْحُسَیْنِ (علیها السلام) قَدْ شَفَّعْتُکُمَا فِیهِ أَیْ فَتَیَانِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً.
امام باقر (علیه السلام)- مردی در زمان پیامبر اسلام (صلی الله علیه و آله) گناهی کرده بود و خود را مخفی نموده بود تا اینکه در یک راهی که خلوت بود با امام حسن و امام حسین (علیها السلام) که کودک بودند روبهرو شد. وی حسنین (علیها السلام) را روی دوش خود گرفت و به حضور پیغمبر خدا آورد و گفت: «ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! من به خدا و حسنین (علیها السلام) پناهنده شدهام». پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) بهقدری خندید که دست خود را بر دهان مبارک خویش نهاد. سپس فرمود: «برو تو را آزاد نمودم». آنگاه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به حسنین (علیها السلام) فرمود: «من شفاعت شما را دربارهی این مرد پذیرفتم». پس از این جریان این آیه نازل شد: وَ لَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جاؤُکَ فَاسْتَغْفَرُوا اللهَ وَ اسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللهَ تَوَّاباً رَحِیماً.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۷۶ بحارالأنوار، ج۴۳، ص۳۱۸/ المناقب، ج۳، ص۴۰۰