الرّسول (صلی الله علیه و آله)- أَنَسِ‌بْنِ‌مَالِکٍ قَال: بَیْنَا رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) صَلَّی صَلَاهًَْ الْفَجْرِ ثُمَّ اسْتَوَی فِی مِحْرَابِهِ کَالْبَدْرِ فِی تَمَامِهِ فَقُلْنَا یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنْ رَأَیْتَ أَنْ تُفَسِّرَ لَنَا هَذِهِ الْآیَهًَْ قَوْلَهُ تَعَالَی فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) أَمَّا النَّبِیُّونَ فَأَنَا وَ أَمَّا الصِّدِّیقُونَ فَعلی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) وَ أَمَّا الشُّهَدَاءُ فَعَمِّی حَمْزَهًُْ وَ أَمَّا الصَّالِحُونَ فَابْنَتِی فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) وَ وَلَدَاهَا الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیها السلام) فَنَهَضَ الْعَبَّاسُ مِنْ زَاوِیَهًِْ الْمَسْجِدِ إِلَی بَیْنِ یَدَیْهِ (صلی الله علیه و آله) وَ قَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أَلَسْتُ أَنَا وَ أَنْتَ وَ عَلِیٌّ (علیه السلام) وَ فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیها السلام) مِنْ یَنْبُوعٍ وَاحِدٍ قَالَ (صلی الله علیه و آله) وَ مَا وَرَاءَ ذَلِکَ یَا عَمَّاهْ قَالَ لِأَنَّکَ لَمْ تَذْکُرْنِی حِینَ ذَکَرْتَهُمْ وَ لَمْ تُشَرِّفْنِی حِینَ شَرَّفْتَهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا عَمَّاهْ أَمَّا قَوْلُکَ أَنَا وَ أَنْتَ وَ عَلِیٌّ وَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (مِنْ یَنْبُوعٍ وَاحِدٍ فَصَدَقْتَ وَ لَکِنْ خَلَقَنَا اللَّهُ نَحْنُ حَیْثُ لَا سَمَاءَ مَبْنِیَّهًَْ وَ لَا أَرْضَ مَدْحِیَّهًَْ وَ لَا عَرْشَ وَ لَا جَنَّهًَْ وَ لَا نَارَ کُنَّا نُسَبِّحُهُ حِینَ لَا تَسْبِیحَ وَ نُقَدِّسُهُ حِینَ لَا تَقْدِیسَ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ بَدْءَ الصَّنْعَهًِْ فَتَقَ نُورِی فَخَلَقَ مِنْهُ الْعَرْشَ فَنُورُ الْعَرْشِ مِنْ نُورِی وَ نُورِی مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ أَنَا أَفْضَلُ مِنَ الْعَرْشِ ثُمَّ فَتَقَ نُورَ ابْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) فَخَلَقَ مِنْهُ الْمَلَائِکَهًَْ فَنُورُ الْمَلَائِکَهًِْ مِنْ نُورِ ابْنِ أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ نُورُ ابْنِ أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ نُورُ ابْنِ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) أَفْضَلُ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ وَ فَتَقَ نُورَ ابْنَتِی فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) مِنْهُ فَخَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضَ فَنُورُ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ مِنْ نُورِ ابْنَتِی فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) وَ نُورُ فَاطِمَهًَْ (سلام الله علیها) مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ فَاطِمَهًُْ (سلام الله علیها) أَفْضَلُ مِنَ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ ثُمَّ فَتَقَ نُورَ الْحَسَنِ فَخَلَقَ مِنْهُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ فَنُورُ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ مِنْ نُورِ الْحَسَنِ (علیه السلام) وَ نُورُ الْحَسَنِ (علیه السلام) مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ الْحَسَنُ (علیه السلام) أَفْضَلُ مِنَ الشَّمْسِ وَ الْقَمَرِ ثُمَّ فَتَقَ نُورَ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) فَخَلَقَ مِنْهُ الْجَنَّهًَْ وَ الْحُورَ الْعِینَ فَنُورُ الْجَنَّهًِْ وَ الْحُورِ الْعِینِ مِنْ نُورِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) وَ نُورُ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) مِنْ نُورِ اللَّهِ وَ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) أَفْضَلُ مِنَ الْجَنَّهًِْ وَ الْحُورِ الْعِینِ ثُمَّ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الظُّلْمَهًَْ بِالْقُدْرَهًِْ فَأَرْسَلَهَا فِی سَحَائِبِ الْبَصَرِ فَقَالَتِ الْمَلَائِکَهًُْ سُبُّوحٌ قُدُّوسٌ رَبَّنَا مُذْ عَرَفْنَا هَذِهِ الْأَشْبَاحَ مَا رَأَیْنَا سُوءاً فَبِحُرْمَتِهِمْ إِلَّا کَشَفْتَ مَا نَزَلَ بِنَا فَهُنَالِکَ خَلَقَ اللَّهُ تَعَالَی قَنَادِیلَ الرَّحْمَهًِْ وَ عَلَّقَهَا عَلَی سُرَادِقِ الْعَرْشِ فَقَالَتْ إِلَهَنَا لِمَنْ هَذِهِ الْفَضِیلَهًُْ وَ هَذِهِ الْأَنْوَارُ فَقَالَ هَذَا نُورُ أَمَتِی فَاطِمَهًَْ الزَّهْرَاءِ (سلام الله علیها) فَلِذَلِکَ سُمِّیَتْ أَمَتِیَ الزَّهْرَاءَ لِأَنَّ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرَضِینَ بِنُورِهَا ظَهَرَتْ وَ هِیَ ابْنَهًُْ نَبِیِّی وَ زَوْجَهًُْ وَصِیِّی وَ حُجَّتِی عَلَی خَلْقِی أُشْهِدُکُمْ یَا مَلَائِکَتِی أَنِّی قَدْ جَعَلْتُ ثَوَابَ تَسْبِیحِکُمْ وَ تَقْدِیسِکُمْ لِهَذِهِ الْمَرْأَهًِْ وَ شِیعَتِهَا إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ فَعِنْدَ ذَلِکَ نَهَضَ الْعَبَّاسُ إِلَی علی‌بن‌أبی‌طالب (علیه السلام) وَ قَبَّلَ مَا بَیْنَ عَیْنَیْهِ وَ قَالَ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) لَقَدْ جَعَلَکَ اللَّهُ حُجَّهًًْ بَالِغَهًًْ عَلَی الْعِبَادِ إِلَی یَوْمِ الْقِیَامَهًِْ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- انس‌بن‌مالک گوید: یک روز پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) مشغول نماز صبح بود و در محراب چون ماه تابان ایستاده بود. [بعد از نماز] عرض کردم: «اگر صلاح بدانید این آیه: فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ را برای ما تفسیر فرمایید». فرمود: «منظور از پیامبران (من هستم، صدیقین علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) و شهدا عمویم حمزه (رحمة الله علیه) و صالحین دخترم زهرا (سلام الله علیها) و فرزندانش حسن و حسین (علیها السلام)». عبّاس (عموی پیامبر) از گوشه‌ی مسجد به خدمت پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) آمده گفت: «مگر من و شما و علی و فاطمه و حسن و حسین (از یک سرچشمه نیستیم»؟ فرمود: «منظورت چیست عمو جان»؟ عرض کرد: «مرا نام نبردی و به این مقام مفتخر نکردی»! فرمود: «عمو جان اینکه گفتی من و تو و علی و حسن و حسین (از یک سرچشمه هستیم صحیح است ولی خداوند ما را موقعی آفرید که نه آسمان افراشته و نه زمین گسترده و نه عرش و نه بهشت و نه جهنّم بود. ما او را تسبیح و تقدیس می‌کردیم هنگامی‌که تسبیح و تقدیسی وجود نداشت وقتی خدا اراده کرد که آفرینش را آغاز کند. نور مرا شکافت و از آن عرش را آفرید. نور عرش از نور من است و نور من از نور خداست. سپس نور علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) را شکافت و از آن ملائکه را آفرید پس نور ملائکه از نور علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) است و نور پسر ابی‌طالب از نور خداست. نور دخترم فاطمه (سلام الله علیها) را شکافت آسمان‌ها و زمین را آفرید نور آسمان‌ها و زمین از نور دخترم فاطمه (سلام الله علیها) است و نور فاطمه (سلام الله علیها) از نور خدا است و فاطمه (سلام الله علیها) بهتر از آسمان‌ها و زمین است سپس نور حسن (علیه السلام) را شکافت و از آن خورشید و ماه را آفرید پس نور خورشید و ماه از نور حسن (علیه السلام) است و نور حسن (علیه السلام) از نور خدا است و حسن (علیه السلام) از خورشید و ماه بهتر است آنگاه نور حسین (علیه السلام) را شکافت و از آن بهشت و حورالعین را آفرید پس نور بهشت و حورالعین از نور حسین (علیه السلام) است و نور حسین (علیه السلام) از نور خداست و حسین (علیه السلام) از بهشت و حورالعین بهتر است. سپس خداوند به قدرت خود ظلمت را آفرید و آن را بر پرده چشم‌ها افشاند ملائکه گفتند: «پروردگار ما منزّه و مقدس است. خدایا از وقتی این اشباح را شناخته‌ایم چیز بدی مشاهده نکردیم تو را سوگند می‌دهم به مقام آن‌ها که این گرفتاری را از ما برطرف فرما». دراین‌موقع خداوند قندیل‌های رحمت را آفرید و بر سرادق عرش آویخت. گفتند: «خدایا این فضیلت و نورها از کیست». خطاب نمود: «این نور کنیزم فاطمه‌ی زهرا (سلام الله علیها) است به همین جهت او را زهرا (سلام الله علیها) نامیدم چون آسمان‌ها و زمین به‌واسطه‌ی نور او پدیدار شد او دختر پیامبرم و همسر وصیّ او و حجّت بر خلق است شما را گواه می‌گیرم که تا روز قیامت، ثواب تسبیح و تقدیس شما را به این بانو و شیعیانش دادم». در این موقع عبّاس از جای حرکت کرد و پیشانی علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) را بوسیده گفت: «یا علی (علیه السلام) خدا تو را تا روز قیامت، حجّت بالغه بر مردم قرار داده است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۸۶ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۶/ البرهان / تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۴۳

الصّادق (علیه السلام)- عَاصِمِ‌بْنِ‌حُمَیْدٍ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَةَ مِنْ شَعائِرِ اللهِ یَقُولُ لَاحَرَجَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِما فَنَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ فَقُلْتُ هِیَ خَاصَّهًٌْ أَوْ عَامَّهًٌْ قَالَ هِیَ بِمَنْزِلَهًِْ قَوْلِهِ ثُمَّ أَوْرَثْنَا الْکِتابَ الَّذِینَ اصْطَفَیْنا مِنْ عِبادِنا فَمَنْ دَخَلَ فِیهِمْ مِنَ النَّاسِ کَانَ بِمَنْزِلَتِهِمْ یَقُولُ اللَّهُ وَ مَنْ یُطِعِ اللهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

امام صادق (علیه السلام)- عاصم‌بن‌حمید نقل می‌کند: که از امام صادق (علیه السلام) درباره این کلام خداوند که فرمود: إِنَّ الصَّفا وَ الْمَرْوَهًَْ مِنْ شَعائِرِ اللهِ و اینکه می‌فرماید: بر کسی که میان آن دو سعی انجام دهد گناهی نیست، سؤال شد. به امام گفتم: «این آیه خاص است یا عام»؟ امام فرمود: «این آیه به منزله این کلام خداوند است که فرمود: سپس این کتاب [آسمانی] را به گروهی از بندگان برگزیده خود به میراث دادیم (فاطر/۳۲) پس هر یک از مردم که در میان آنان وارد شود هم شأن و منزله آنان است. خداوند می‌فرماید: وَ مَنْ یُطِعِ اللهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۰ بحارالأنوار، ج۹۶، ص۲۳۷/ العیاشی، ج۱، ص۷۰/ مستدرک الوسایل، ج۹، ص۴۳۶

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌بَصِیرٍ قَالَ قَالَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) یَا أَبَامُحَمَّدٍ لَقَدْ ذَکَرَکُمُ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ فَقَالَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً فَرَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی الْآیَهًِْ النَّبِیُّونَ وَ نَحْنُ فِی هَذَا الْمَوْضِعِ الصِّدِّیقُونَ وَ الشُّهَدَاءُ وَ أَنْتُمُ الصَّالِحُونَ فَتَسَمَّوْا بِالصَّلَاحِ کَمَا سَمَّاکُمُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ.

امام صادق (علیه السلام)- ابوبصیر گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: «ای ابامحمّد! خداوند در کتابش از شما (شیعیان) یاد نموده است؛ خداوند فرمود: فَأُوْلَئِکَ مَع الَّذِینَ أَنْعمَ اللهُ علَیْهِم مِّنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَدَاء وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولَئِکَ رَفِیقًا که مراد از واژه‌ی نبیّون، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) است و ما نیز در جایگاه شهدا و صدّیقین هستیم و شما نیز در جایگاه صالحان می‌باشید. پس همان‌طور که خداوند، شما را صالح نامید، بکوشید تا نام صالح برای خود فراهم کنید.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۰ الکافی، ج۸، ص۳۵/ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۵۰/ العیاشی، ج۱، ص۲۵۶/ فضایل الشیعهًْ، ص۲۱/ فرات الکوفی، ص۱۱۳/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۷۶/ أعلام الدین، ص۴۵۲/ الاختصاص، ص۱۰۶/ البرهان

الباقر (علیه السلام)- الْمُرَادُ {بِِ} النَّبِیِّینَ الْمُصْطَفَی وَ {ب} ِالصِّدِّیقِینَ الْمُرْتَضَی وَ {بِ} الشُّهَدَاءِ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیها السلام) وَ {بِ} الصَّالِحِینَ تِسْعَهًٌْ مِنْ أَوْلَادِ الْحُسَیْنِ (علیه السلام) وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً الْمَهْدِیُّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف).

امام باقر (علیه السلام)- در این آیه منظور از النَّبِیِّینَ حضرت محمّد مصطفی (صلی الله علیه و آله) و منظور از الصِّدِّیقِینَ علی مرتضی (علیه السلام) و منظور از شُّهَدَاء امام حسن و حسین (علیها السلام) و منظور از الصَّالِحِینَ نُه فرزند از فرزندان امام حسین (علیه السلام) است [که ائمّه (هستند] و منظور از حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً حضرت مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۰ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۳۷/ المناقب، ج۱، ص۲۸۳

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یَا عَلِیُّ (علیه السلام) مَنْ حَفِظَ مِنْ أُمَّتِی أَرْبَعِینَ حَدِیثاً یَطْلُبُ بِذَلِکَ وَجْهَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ الدَّارَ الْآخِرَهًَْ حَشَرَهُ اللَّهُ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ای علی (علیه السلام)! هرکس از امّت من که چهل حدیث [را حفظ کند و] نگهداری کند و در این کار رضای خداوندی و پاداش عالم آخرت را خواسته باشد خداوند، روز قیامت او را با پیغمبران (و صدّیقان و شهیدان و بندگان شایسته محشور می‌فرماید و آن‌ها رفیقان خوبی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۲ بحارالأنوار، ج۲، ص۱۵۴

الصّادق (علیه السلام)- أَلَمْ تَسْمَعُوا مَا ذَکَرَ اللَّهُ مِنْ فَضْلِ أَتْبَاعِ الْأَئِمَّهًِْ الْهُدَاهًِْ (وَ هُمُ الْمُؤْمِنُونَ قَالَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ إِلَی قَوْلِهِ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً فَهَذَا وَجْهٌ مِنْ وُجُوهِ فَضْلِ أَتْبَاعِ الْأَئِمَّهًِْ (فَکَیْفَ بِهِمْ وَ بِفَضْلِهِمْ.

امام صادق (علیه السلام)- آیا آنچه را خداوند در فضیلت پیروی از پیشوایان و رهبران فرموده نشنیده‌اید، آن‌ها که از ائمّه (پیروی می‌کنند مؤمنین هستند و خداوند فرموده است: فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِم و همین آیه را قرائت فرمود تا آنجا که می‌فرماید وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً. این آیه یکی از جهات فضیلت پیروی از ائمّه (است، تا چه رسد به خود آن‌ها و برتریشان بر دیگران.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۲ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنْ حُذَیْفَهًَْ‌بْنِ‌الْیَمَانِ قَال: ... قَالَ (صلی الله علیه و آله) یَا حُذَیْفَهًُْ أَنَا مِنَ النَّبِیِّینَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ أَنَا أَوَّلُهُمْ فِی النُّبُوَّهًِْ وَ آخِرُهُمْ فِی الْبَعْثِ، وَ مِنَ الصِّدِّیقِینَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ (علیه السلام)، وَ لَمَّا بَعَثَنِی اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِرِسَالَتِهِ کَانَ أَوَّلَ مَنْ صَدَّقَ بِی، ثُمَّ مِنَ الشُّهَداءِ حَمْزَهًُْ (رحمة الله علیه) وَ جَعْفَرٌ (رحمة الله علیه) وَ مِنَ الصَّالِحِینَ الْحَسَنُ وَ الْحُسَیْنُ (علیها السلام) سَیِّدَا شَبَابِ أَهْلِ الْجَنَّهًِْ، وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً الْمَهْدِیُّ (عجل الله تعالی فرجه الشریف) فِی زَمَانِهِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- حذیفهًْ‌بن‌یمان گوید: ... پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای حذیفه! من از پیامبرانی هستم که [مطابق این آیه] خدا به آنان نعمت داده است. من نخستین آنان در نبوّت و آخرین آنان در مبعوث‌شدن هستم و از [جمله] الصِّدِّیقِینَ علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) است که چون خداوند مرا به رسالت خود مبعوث نمود، او نخستین کسی بود که مرا تصدیق کرد، از [جمله] شُّهَدَاء، حمزه (رحمة الله علیه) و جعفر (رحمة الله علیه) هستند و از الصَّالِحِینَ حسن و حسین (علیها السلام) سروران جوانان اهل بهشت هستند و حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً مهدی (عجل الله تعالی فرجه الشریف) در زمان خود است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۲ شواهدالتنزیل، ج۱، ص۱۹۸

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- یُحْشَرُ الْمُؤَذِّنُونَ مِنْ أُمَّتِی مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- اذان گویان امّتم، با انبیاء (و صدیقان و شهداء و صالحان محشور می‌شوند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۹، ص۳۰۰

الصّادق (علیه السلام)- لَمَّا حَجَّ مُوسَی (علیه السلام) نَزَلَ عَلَیْهِ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ مُوسَی (علیه السلام) یَا جَبْرَئِیلُ مَا لِمَنْ حَجَّ هَذَا الْبَیْتَ بِنِیَّهًٍْ صَادِقَهًٍْ وَ نَفَقَهًٍْ طَیِّبَهًٍْ قَالَ فَرَجَعَ إِلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ قُلْ لَهُ أَجْعَلُهُ فِی الرَّفِیقِ الْأَعْلَی مَعَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

امام صادق (علیه السلام)- امام صادق (علیه السلام) فرمود: هنگامی که موسی (علیه السلام) حج کرد، جبرئیل بر او نازل شد و موسی (علیه السلام) به او گفت: «ای جبرئیل، نصیب کسی که این خانه (کعبه) را با نیّتی صادق و نفقه‌ای پاکیزه حجّ کند چیست»؟ جبرئیل به‌سوی خداوند متعال بازگشت، و خدا به او وحی فرستاد، که به او بگو: «چنین شخصی را با پیامبران و راستگویان و شهدا و صالحان که دوستان خوبی هستند، رفیق و همنشین می‌گردانم».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۳۵۹

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَّ أَبَاطَالِبٍ مِنْ رُفَقَاءِ النَّبِیِّینَ (وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

امام علی (علیه السلام)- ابی‌طالب (رحمة الله علیه) از جمله دوستان پیغمبران (و صدیقان و شهیدان و نیکان شایسته است و اینان چه خوب رفیقانی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۴ بحارالأنوار، ج۳۵، ص۱۱۱

العسکری (علیه السلام)- فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ صِراطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ أَیْ قُولُوا اهْدِنَا صِرَاطَ الَّذِینَ أَنْعَمْتَ عَلَیْهِمْ بِالتَّوْفِیقِ لِدِینِکَ وَ طَاعَتِکَ وَ هُمُ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ مَنْ یُطِعِ اللهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

امام عسکری (علیه السلام)- منظور از آیه: راه کسانی که ایشان را نعمت داده‌ای. (فاتحه/۷). یعنی بگویید: ما را به راه کسانی که نعمت توفیق در راه دین و فرمانبرداری از خود دادی هدایت فرما، آن‌ها کسانی هستند که خداوند در این آیه: وَ مَنْ یُطِعِ اللهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً معرفی کرده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۶ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۱۰/ معانی الأخبار، ص۳۶/ الإمام العسکری، ص۴۷/ مجموعهًْ ورام، ج۲، ص۹۸/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۳۱

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- الصِّدِّیقُونَ ثَلَاثَهًٌْ عَلِیُ‌بْنُ‌أَبِی‌طَالِبٍ (علیه السلام) وَ حَبِیبٌ النَّجَّارُ وَ مُؤْمِنُ آلِ فِرْعَوْنَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- صدیقان سه نفرند: علیّ‌بن‌بی‌طالب (علیه السلام) و حبیب نجّار و مؤمن آل فرعون.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۶ الخصال، ج۱، ص۱۸۴

الرّضا (علیه السلام)- نُورٌ عَلی نُورٍ إِمَامٌ بَعْدَ إِمَامٍ یَهْدِی اللهُ لِنُورِهِ مَنْ یَشاءُ وَ یَضْرِبُ اللهُ الْأَمْثالَ لِلنَّاسِ وَ اللهُ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ فَالنُّورُ عَلِیٌّ (علیه السلام) یَهْدِی اللَّهُ لِوَلَایَتِنَا مَنْ أَحَبَّ وَ حَقٌّ عَلَی اللَّهِ أَنْ یَبْعَثَ وَلِیَّنَا مُشْرِقاً وَجْهُهُ نَیِّراً بُرْهَانُهُ ظَاهِرَهًًْ عِنْدَاللَّهِ حُجَّتُهُ حَقٌّ عَلَی اللَّهِ أَنْ یَجْعَلَ وَلِیَّنَا مَعَ الْمُتَّقِینَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً فَشُهَدَاؤُنَا لَهُمْ فَضْلٌ عَلَی الشُّهَدَاءِ بِعَشْرِ دَرَجَاتٍ وَ لِشَهِیدِ شِیعَتِنَا فَضْلٌ عَلَی کُلِّ شَهِیدِ غَیْرِنَا بِتِسْعِ دَرَجَاتٍ نَحْنُ النُّجَبَاءُ وَ نَحْنُ أَفْرَاطُ الْأَنْبِیَاءِ (وَ نَحْنُ أَبْنَاءُ الْأَوْصِیَاءِ وَ نَحْنُ الْمَخْصُوصُونَ فِی کِتَابِ اللَّهِ وَ نَحْنُ أَوْلَی النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ نَحْنُ الَّذِینَ شَرَعَ اللَّهُ لَنَا دِینَهُ.

امام رضا (علیه السلام)- نوری افزون بر نوری دیگر؛ یعنی امامی بعد از امام (علیه السلام) خدا هرکس را که بخواهد بدان نور راه می‌نماید و برای مردم مثَل‌ها می‌آورد، زیرا بر هرچیزی آگاه است. (نور/۳۵) نور علی (علیه السلام) است. خداوند هرکه را بخواهد به ولایت ما هدایت می‌کند؛ بر خدا لازم است که دوست ما را با چهره‌ای درخشان که از دور شناخته می‌شود برانگیزد حجّت او نزد خدا آشکار باشد بر خدا لازم است که دوست ما را با متّقین و انبیاء (و صدّیقین و شهداء و صالحین قرار دهد که آن‌ها خوب رفیق‌هایی هستند. شهدای ما ده درجه بالاتر از سایر شهداء است و شهید شیعه‌ی ما بر شهدای غیر ما نّه درجه فضیلت دارند. ما نجیبان و اولاد انبیاء (هستیم و ما فرزند اوصیاء هستیم ما شخصیّت‌های ممتاز کتاب خدا هستیم ما از همه‌ی مردم به پیامبر (علیه السلام) نزدیکتریم خداوند برای ما دینش را تشریع نموده است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۸ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۲۴۱/ بحارالأنوار، ج۲۳، ص۳۰۷

الباقر (علیه السلام)- عَنِ الْحَسَنِ‌بْنِ‌الْعَبَّاسِ‌بْنِ‌حَرِیشٍ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ: إِنَّ لَنَا فِی لَیَالِی الْجُمُعَهًِْ لَشَأْناً مِنَ الشَّأْنِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَیَّ شَأْنٍ؟ قَالَ یُؤْذَنُ لِلْمَلَائِکَهًِْ وَ النَّبِیِّینَ (وَ الْأَوْصِیَاءِ الْمَوْتَی وَ الْأَرْوَاحِ الْأَوْصِیَاءِ وَ الْوَصِیِّ الَّذِی بَیْنَ ظَهْرَانَیْکُمْ یُعْرَجُ بِهَا إِلَی السَّمَاءِ فَیَطُوفُونَ بِعَرْشِ رَبِّهَا أُسْبُوعاً ... فیُصْبِحُ الْوَصِیُّ وَ الْأَوْصِیَاءُ قَدْ أُلْهِمُوا إِلْهَاماً مِنَ الْعِلْمِ عِلْماً مِثْلَ جَمِّ الْغَفِیرِ لَیْسَ شَیْءٌ أَشَدَّ سُرُوراً مِنْهُمْ اکْتُمْ فَوَاللَّهِ لَهَذَا أَعَزُّ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ کَذَا وَ کَذَا عِنْدَکَ حِصَنَهًًْ قَالَ یَامَحْبُورُ وَ اللَّهِ مَا یُلْهَمُ الْإِقْرَارُ بِمَا تَرَی إِلَّا الصَّالِحُونَ قُلْتُ وَ اللَّهِ مَا عِنْدِی کَثِیرُ صَلَاحٍ قَالَ لَا تَکْذِبْ عَلَی اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ سَمَّاکَ صَالِحاً حَیْثُ یَقُولُ فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ یَعْنِی الَّذِینَ آمَنُوا بِنَا وَ بِأَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) وَ مَلَائِکَتِهِ وَ أَنْبِیَائِهِ وَ جَمِیعِ حُجَجِهِ عَلَیْهِ وَ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّیِّبِینَ الطَّاهِرِینَ الْأَخْیَارِ الْأَبْرَارِ السَّلَامُ (.

امام باقر (علیه السلام)- حسن‌بن‌عبّاس‌بن‌حریش نقل می‌کند: امام باقر (علیه السلام) فرمود: ما را در شب‌های جمعه، کارهای مخصوصی است. عرض کردم: «فدایت شوم چه کار»؟ فرمود: «به ملائکه و پیامبران و اوصیاء از دنیا رفته با ارواح اوصیاء و وصی که حاضر [و زنده] است اجازه داده می‌شود و آن‌ها به آسمان عروج می‌کنند و هفت دور اطراف عرش پروردگار طواف می‌کنند... به پیامبران و اوصیاء و ارواح اوصیاء (الهاماتی از علم می‌شود که گویا تمام علم به‌صورت یک توده‌ی عظیم به آن‌ها وحی شده و [از این اتّفاق] کسی شادمان‌تر از آن‌ها نیست». امام در ادامه فرمود: «این مطلب را بپوشان [و به نامحرمان نگو]. به خدا قسم این کار در نزد خدا ارزشش بیشتر از فلان و فلان مقدار حصن و دژ محکم است در نزد تو». فرمود: «ای محبور (کسی که از رهبری پیروی می‌کند)! اقرار به صحّت این الهامات فقط توسّط صالحین انجام می‌شود». عرض کردم: «آقا به خدا قسم من در خود صلاح زیادی نمی‌بینم». فرمود: «دروغ بر خدا نبند چون خداوند تو را صالح نامیده چنانچه در این آیه می‌فرماید: فَأُولئِکَ مَعَ الَّذِینَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمْ مِنَ النَّبِیِّینَ وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ که صالحین کسانی هستند که به ما و امیرالمؤمنین و ملائکه و انبیاء و تمام امامان (ایمان دارند که درود بر آن‌ها و بر محمّد (صلی الله علیه و آله) و خاندان پاک و طاهر و برگزیده و نیک کردار اوست».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۲۹۸ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۸۷/ بصایرالدرجات، ص۱۳۰

الرّضا (علیه السلام)- حَقٌّ عَلَی اللَّهِ أَنْ یَجْعَلَ وَلِیَّنَا رَفِیقاً لِلنَّبِیِّینَ (وَ الصِّدِّیقِینَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِینَ وَ حَسُنَ أُولئِکَ رَفِیقاً.

امام رضا (علیه السلام)- سزاوار است خداوند دوست ما را رفیق [و هم‌صحبت] پیامبران و صدّیقان و شهدا و صالحان؛ و آن‌ها همنشین خوبی هستند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۰۰ بحارالأنوار، ج۶۵، ص۳۲/ البرهان