سوره نساء - آیه 72 جزء 5 - صفحه 89

    وَإِنَّ مِنكُمۡ لَمَن لَّيُبَطِّئَنَّ فَإِنۡ أَصَٰبَتۡكُم مُّصِيبَةࣱ قَالَ قَدۡ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيَّ إِذۡ لَمۡ أَكُن مَّعَهُمۡ شَهِيدࣰا

    72

تفسیر روایی
در میان شما، افرادی (منافق) هستند، که (هم خودشان سست می‌باشند، و هم) دیگران را به سستی می‌کشانند؛ اگر مصیبتی به شما برسد، می‌گویند: «خدا به ما نعمت داد که با مجاهدان نبودیم، تا شاهد (آن مصیبت) باشیم!»
1 (نساء/72)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مِخْنَفٍ قَالَ: دَخَلْتُ مَعَ أَبِی عَلَی علیٍّ (علیه السلام) مَقْدَمَهُ مِنَ الْبَصْرَهًِْ وَ هُوَ عَامٌ بَلَغَتُ الْحُلُمَ فَإِذَا بَیْنَ یَدَیْهِ رِجَالٌ یُؤَنِّبُهُمْ وَ یَقُولُ لَهُمْ: مَا أَبْطَأَ بِکُمْ عَنِّی ... نَظَرَ عَلِیٌّ (علیه السلام) إِلَی أَبِی فَقَالَ: وَ لَکِنْ مِخْنَفُ بْنُ مُسْلِمٍ وَ قَوْمُهُ لَمْ یَتَخَلَّفُوا وَ لَمْ یَکُنْ مَثَلُهُمْ کَمَثَلِ الْقَوْمِ الَّذِینَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی فِیهِمْ: وَ إِنَّ مِنْکُمْ لَمَنْ لَیُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصابَتْکُمْ مُصِیبَةٌ قالَ قَدْ أَنْعَمَ الله‌ُ عَلَیَّ إِذْ لَمْ أَکُنْ مَعَهُمْ شَهِیداً وَ لَئِنْ أَصابَکُمْ فَضْلٌ مِنَ الله‌ِ لَیَقُولَنَّ کَأَنْ لَمْ تَکُنْ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُ مَوَدَّةٌ یَا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِیماً.

امام علی (علیه السلام)- محمدبن‌مخنف گوید: هنگامی که علی (علیه السلام) از بصره آمد، و آن سالی بود که من به حدّ بلوغ رسیده بودم، با او به بصره آمدم. در برابرش مردانی بودند که توبیخشان می‌فرمود و به آنان می‌گفت: چه چیز شما را که اشراف قوم خود هستید بر آن داشت که از یاری به من طفره زنید»؟... امام علی (علیه السلام) به پدرم نگاهی کرد و فرمود: «[گرچه مردم عهد می‌شکنند و به امر من عمل نمی‌کنند] امّا [تو] مخنف‌بن‌مسلم و قومش خلف وعده نمی‌کنند و مَثل آنان مثل آن قومی نیست که خدا درباره‌اش فرموده است: وَ إِنَّ مِنْکُمْ لَمَنْ لَیُبَطِّئَنَّ فَإِنْ‌أَصابَتْکُمْ مُصِیبَةٌ قالَ قَدْ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیَّ إِذْ لَمْ أَکُنْ مَعَهُمْ شَهِیداً وَ لَئِنْ أَصابَکُمْ فَضْلٌ مِنَ اللهِ لَیَقُولَنَّ کَأَنْ لَمْ تَکُنْ بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَهُ مَوَدَّةٌ یا لَیْتَنِی کُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِیماً».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۰۲ شرح نهج البلاغهًْ، ج۳، ص۱۰۶/ وقعهًْ صفین، ص۷