الباقر (علیه السلام)- وَ قِیلَ: نَزَلَتْ فِی الَّذِینَ تَخَلَّفُوا عَنْ أُحُدٍ وَ قالُوا لَوْ نَعْلَمُ قِتالاً لَاتَّبَعْنَاکُمْ الْآیَهًَْ فَاخْتَلَفَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ فَرِیقٌ مِنْهُمْ: نَقْتُلُهُمْ وَ قَالَ آخَرُونَ: لَا نَقْتُلُهُمْ فَنَزَلَتِ الْآیَهًُْ.

امام باقر (علیه السلام)- گفته شده است که این آیه در مورد کسانی نازل شده که از شرکت در جنگ احد سر باز زدند و از جنگ فرار کردند و گفتند: اگر یقین داشتیم که جنگی درمی‌گیرد، با شما می‌آمدیم. آنان به کفر نزدیکترند تا به ایمان. به زبان چیزهایی می‌گویند که به دل اعتقاد ندارند و خدا به آنچه در دل نهفته می‌دارند آگاهتر است. (آل عمران/۱۶۷) پس اصحاب رسول خدا (صلی الله علیه و آله) در مورد نحوه‌ی برخورد با آنان دچار اختلاف‌نظر شدند به‌طوری که عدّه‌ای می‌گفتند با آن‌ها بجنگیم و عدّه‌ای می‌گفتند، نجنگیم پس این آیه نازل شد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۵۸ بحرالعرفان، ج۵، ص۱۹۷

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ رَزِینِ‌بْنِ‌حُبَیْشٍ قَالَ سَمِعْتُ عَلِیّاً (علیه السلام) یَقُول: إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ أَتَاهُ مَلَکَانِ اسْمُهُمَا مُنْکَرٌ وَ نَکِیرٌ فَأَوَّلُ مَنْ یَسْأَلَانِهِ عَنْ رَبِّهِ ثُمَّ عَنْ نَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ عَنْ وَلِیِّهِ فَإِنْ أَجَابَ نَجَا وَ إِنْ عَجَزَ عَذَّبَاهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مَا لِمَنْ عَرَفَ رَبَّهُ وَ نَبِیَّهُ (صلی الله علیه و آله) وَ لَمْ یَعْرِفْ وَلِیَّهُ فَقَالَ مُذَبْذَبٌ لَا إِلَی هَؤُلَاءِ وَ لَا إِلَی هَؤُلَاءِ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِیلًا ذَلِکَ لَا سَبِیلَ لَه.

امام علی (علیه السلام)- رزین‌بن‌حبیش گوید: شنیدم امام علی (علیه السلام) می‌فرمود: «بنده [وقتی که مرد و] وقتی که وارد قبرش شد، دو فرشته نزد او می‌آیند که نامشان نکیر و منکر است. اوّلین چیزی که از او سؤال می‌کنند در مورد پروردگارش است سپس در مورد پیامبرش سؤال می‌کنند سپس درمورد ولیّ و امامش سؤال می‌پرسند که اگر جواب دهد نجات می‌یابد ولی اگر از جواب‌دادن عاجز باشد، عذابش می‌کنند». مردی از امام (علیه السلام) سؤال کرد: «چگونه می‌شود که فردی خدا و رسولش را بشناسد امّا امامش را نشناسد»؟ فرمود: «کسی که سرگردان باشد و [در دنیا] نه امامش را قبول کند و نه رد کند؛ وَ مَنْ یُضْلِلِ اللهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهُ سَبِیلًا و چنین فردی هیچ راه گریزی ندارد».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۶۰ بحارالأنوار، ج۶، ص۲۳۳