سوره نساء - آیه 95 جزء 5 - صفحه 94

    لَّا يَسۡتَوِي ٱلۡقَٰعِدُونَ مِنَ ٱلۡمُؤۡمِنِينَ غَيۡرُ أُوْلِي ٱلضَّرَرِ وَٱلۡمُجَٰهِدُونَ فِي سَبِيلِ ٱللَّهِ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡۚ فَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ بِأَمۡوَٰلِهِمۡ وَأَنفُسِهِمۡ عَلَى ٱلۡقَٰعِدِينَ دَرَجَةࣰۚ وَكُلࣰّا وَعَدَ ٱللَّهُ ٱلۡحُسۡنَىٰۚ وَفَضَّلَ ٱللَّهُ ٱلۡمُجَٰهِدِينَ عَلَى ٱلۡقَٰعِدِينَ أَجۡرًا عَظِيمࣰا

    95

تفسیر روایی
(هرگز) افراد باایمانی که بدون بیماری و ناراحتی، از جهاد بازنشستند، با مجاهدانی که در راه خدا با مال و جان خود جهاد کردند، یکسان نیستند! خداوند، مجاهدانی را که با مال و جان خود جهاد نمودند، بر قاعدان [= ترک‌کنندگان جهاد] برتری مهمّی بخشیده؛ و به هر یک از این دو گروه (به نسبت اعمال نیکشان،) خداوند وعده پاداش نیک داده، و مجاهدان را بر قاعدان، با پاداش عظیمی برتری بخشیده است.
1 (نساء/95)

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- ثُمَّ ذَکَرَ فَضْلَ الْمُجَاهِدِینَ عَلَی الْقَاعِدِینَ فَقَالَ: لَا یَسْتَوِی الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ غَیْرُ أُولِی الضَّرَرِ یَعْنِی الزَّمَنِ کَمَا لَیْسَ عَلَی الْأَعْمی حَرَجٌ وَ الْمُجاهِدُونَ فِی سَبِیلِ اللهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ ...

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- خداوند درباره‌ی فضیلت و برتری مجاهدان نسبت به کسانی که از حضور در جنگ شانه خالی می‌کردند، سخن گفت و فرمود: لاَّ یَسْتَوِی الْقَاعدُونَ مِنَ المُؤْمِنِینَ غَیْرُ أُوْلِی الضَّرَرِ منظور از غَیْرُ أُوْلِی الضَّرَرِ، یعنی به جز کسانی که به بیماری مزمن دچار هستند و همچنین افرادی که معلولیّت جسمانی دارند؛ مثلاً نابینا هستند: وَ المُجاهِدُونَ فی سَبیلِ اللهِ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ اللهُ المُجاهِدینَ بِأَمْوالِهِمْ وَ أَنْفُسِهِمْ عَلَی الْقاعِدینَ دَرَجَةً وَ کُلاًّ وَعَدَ اللهُ الحُسْنی وَ فَضَّلَ اللهُ المُجاهِدینَ عَلَی الْقاعِدینَ أَجْراً عَظیماً.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸۴ القمی، ج۱، ص۱۴۹/ البرهان

2 (نساء/95)

الصّادق (علیه السلام)- أَبُو عَمْرٍو الزُّبَیْرِیُّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللَّهِ (علیه السلام) قَالَ: ... قُلْتُ أَخْبِرْنِی عَمَّا نَدَبَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ الْمُؤْمِنِینَ إِلَیْهِ مِنَ الِاسْتِبَاقِ إِلَی الْإِیمَانِ فَقَالَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ ... فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدِینَ عَلَی الْقاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً وَ قَالَ لا یَسْتَوِی مِنْکُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ أُولئِکَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِینَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا فَهَذَا ذِکْرُ دَرَجَاتِ الْإِیمَانِ وَ مَنَازِلِهِ عِنْدَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.

امام صادق (علیه السلام)- ابوعمرو زبیری نقل می‌کند: ... به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «به من خبر ده از آنچه که خدای عزّوجلّ به مضمون آن مؤمنین را برای مسابقه در ایمان دعوت کرده است». فرمود: «این کلام خدای عزّوجلّ: و چرا در راه خدا انفاق نمی‌کنید و حال آنکه از آنِ خداست میراث آسمان‌ها و زمین؟ از میان شما آنان که پیش از فتح انفاق کرده و به جنگ رفته با آنان که بعد از فتح انفاق کرده‌اند و به جنگ رفته‌اند برابر نیستند. (حدید/۱۰) این درجه‌های ایمان و مراتب آن نزد خدای عزّوجلّ است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸۴ الکافی، ج۲، ص۴۰/ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۳۰۸/ دعایم الإسلام، ج۱، ص۱۰

3 (نساء/95)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- وَ أَمَّا الْإِیمَانُ وَ الْکُفْرُ وَ الشِّرْکُ وَ زِیَادَتُهُ وَ نُقْصَانُهُ فَالْإِیمَانُ بِاللَّهِ تَعَالَی هُوَ أَعْلَی الْأَعْمَالِ دَرَجَهًًْ وَ أَشْرَفُهَا مَنْزِلَهًًْ وَ أَسْنَاهَا حَظّاً فَقِیلَ لَهُ الْإِیمَانُ قَوْلٌ وَ عَمَلٌ أَمْ قَوْلٌ بِلَاعَمَلٍ فَقَالَ الْإِیمَانُ تَصْدِیقٌ بِالْجَنَانِ وَ إِقْرَارٌ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٌ بِالْأَرْکَانِ وَ هُوَ عَمَلٌ کُلُّهُ وَ مِنْهُ التَّامُّ وَ مِنْهُ الْکَامِلُ تَمَامُهُ وَ مِنْهُ النَّاقِصُ الْبَیِّنُ نُقْصَانُهُ وَ مِنْهُ الزَّائِدُ الْبَیِّنُ زِیَادَتُه ... فَلَوْ کَانَ الْإِیمَانُ کُلُّهُ وَاحِداً لَا زِیَادَهًَْ فِیهِ وَ لَا نُقْصَانَ لَمْ‌یَکُنْ لِأَحَدٍ فَضْلٌ عَلَی أَحَدٍ وَ لَتَسَاوَی النَّاسُ فَبِتَمَامِ الْإِیمَانِ وَ کَمَالِهِ دَخَلَ الْمُؤْمِنُونَ الْجَنَّهًَْ وَ نَالُوا الدَّرَجَاتِ فِیهَا وَ بِذَهَابِهِ وَ نُقْصَانِهِ دَخَلَ الْآخَرُونَ النَّارَ وَ کَذَلِکَ السَّبْقُ إِلَی الْإِیمَانِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ وَ قَالَ تَعَالَی وَ فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدِینَ عَلَی الْقاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَة.

امام علی (علیه السلام)- ایمان و کفر و شرک و کم و زیادی آن‌ها از این قرار است، ایمان به خداوند بالاترین اعمال می‌باشد و در مرتبه‌ی عالی قرار دارد، و گرامی‌تر از آن مقامی نیست و بهره‌اش از همه افزون‌تر است. گفته شد: «ای امیرالمؤمنین (علیه السلام) ایمان گفتار و کردار است و یا تنها گفتار می‌باشد»؟ فرمود: «ایمان گواهی به قلب، و اعتراف در زبان و عمل به اعضاء و جوارح می‌باشد، ایمان همه‌اش عمل است، ایمان گاهی کامل و گاهی نیمه کامل و زمانی ناقص و گاهی هم زائد است، به‌طوری‌که این نقصان و زیادت به وضوح دیده می‌شود. با ایمان کامل مؤمنان وارد بهشت می‌گردند و به درجات آن نایل می‌شوند .اگر کسانی ایمان آن‌ها ناقص باشد و یا ایمان خود را از دست بدهند وارد دوزخ می‌شوند، کسانی که در ایمان سابقه دارند بر دیگران برتری پیدا می‌کنند، خداوند در قرآنش فرموده است: آن‌ها که سبقت گرفتند و زودتر از همه ایمان آوردند مقرّب می‌باشند. (واقعه/۱۱۱۰) و در آیه‌ای دیگر می‌فرماید: وَ فَضَّلَ اللهُ الْمجاهِدِینَ عَلَی الْقاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸۶ بحارالأنوار، ج۶۶، ص۷۸

4 (نساء/95)

العسکری (علیه السلام)- عَنْ أَبِی‌مُحَمَّدٍ الْحَسَنِ‌بْنِ‌عَلِیٍ الْعَسْکَرِیِّ عَنْ أَبِیهِ (علیها السلام) وَ ذَکَرَ أَنَّهُ (علیه السلام) زَارَ بِهَا فِی یَوْمِ الْغَدِیرِ فِی السَّنَهًِْ الَّتِی أَشْخَصَهُ الْمُعْتَصِم فَإِذَا أَرَدْتَ ذَلِکَ فَقِفْ عَلَی بَابِ الْقُبَّهًِْ الشَّرِیفَهًِْ وَ قُل.. أَشْهَدُ أَنَّکَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) الْحَقُّ الَّذِی نَطَقَ بِوَلَایَتِکَ التَّنْزِیلُ ... وَ انْتَ وَلِیُّ اللَّهِ وَ أَخُو رَسُولِهِ (صلی الله علیه و آله) وَ الذَّابُّ عَنْ دِینِهِ وَ الَّذِی نَطَقَ الْقُرْآنُ بِتَفْضِیلِهِ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ فَضَّلَ اللهُ الْمُجاهِدِینَ عَلَی الْقاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً وَ کانَ اللهُ غَفُوراً رَحِیما.

امام عسکری (علیه السلام)- امام عسکری (علیه السلام) از امام هادی (علیه السلام) روایت فرمود: وقتی خواستی امیرالمؤمنین (علیه السلام) را زیارت کنی بر در قبّه‌ی شریف آن حضرت بایست و بگو... شهادت می‌دهم که تو حقیقتا امیرمؤمنان (علیه السلام) هستی که آیات نازل شده‌ی الهی درباره‌ی ولایت تو بیان شده‌اند. تو ولی خدا و برادر رسولش و حامی دین خدایی. تو همانی که قرآن به برتری‌های او گویاست و خداوند فرموده است: فَضَّلَ اللهُ المُجاهِدِینَ عَلَی الْقاعِدِینَ أَجْراً عَظِیماً دَرَجاتٍ مِنْهُ وَ مَغْفِرَةً وَ رَحْمَةً وَ کانَ اللهُ غَفُوراً رَحِیما.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۳۸۶ بحارالأنوار، ج۹۷، ص۳۶۳