قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
23
قَالَ رَجُلَانِ مِنَ ٱلَّذِينَ يَخَافُونَ أَنۡعَمَ ٱللَّهُ عَلَيۡهِمَا ٱدۡخُلُواْ عَلَيۡهِمُ ٱلۡبَابَ فَإِذَا دَخَلۡتُمُوهُ فَإِنَّكُمۡ غَٰلِبُونَۚ وَعَلَى ٱللَّهِ فَتَوَكَّلُوٓاْ إِن كُنتُم مُّؤۡمِنِينَ
23
الباقر (علیه السلام)- قالَ رَجُلانِ مِنَ الَّذِینَ یَخافُونَ أَنْعَمَ اللهُ عَلَیْهِمَا أَحَدُهُمَا یُوشَعُبْنُنُونٍ وَ الْآخَرُ کَالِبُبْنُیَافَنَّا قَالَ وَ هُمَا ابْنَا عَمِّهِ فَقَالَا ادْخُلُوا عَلَیْهِمُ الْبابَ فَإِذا دَخَلْتُمُوهُ إِلَی قَوْلِهِ إِنَّا هاهُنا قاعِدُونَ قَالَ فَعَصَی أَرْبَعُونَ أَلْفاً وَ سَلَّمَ هَارُونُ وَ ابْنَاهُ وَ یُوشَعُبْنُنُونٍ وَ کَالِبُبْنُیَافَنَّا فَسَمَّاهُمُ اللَّهُ فَاسِقِینَ فَقَالَ فَلا تَأْسَ عَلَی الْقَوْمِ الْفاسِقِینَ فَتَاهُوا أَرْبَعِینَ سَنَهًًْ لِأَنَّهُمْ عَصَوْا.
امام باقر (علیه السلام)- قَالَ رَجُلاَنِ مِنَ الَّذِینَ یَخَافُونَ أَنْعمَ الله علَیْهِمَا یکی یوشعبننون و دیگری کالببنیافنا بودند و گفت: آن دو پسر عموهای موسی (علیه السلام) بودند و گفتند: ادْخُلُواْ علَیْهِمُ الْبَابَ فَإِذَا دَخَلْتُمُوهُ ... إِنَّا هَاهُنَا قَاعدُونَ؛ و آن چهلهزارتن سرکشی نمودند و هارون و دو فرزندش و یوشعبننون و کالببنیافنا نجات یافتند و خداوند آن قوم را فاسقین نامید و فرمود: «فَلَا تَأْسَ عَلیَ الْقَوْمِ الْفَاسِقِین؛ و ایشان هفتاد سال سرگردان بودند، چرا که سرکشی نمودند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۷۰۸ بحارالأنوار، ج۱۳، ص۱۸۰/ العیاشی، ج۱، ص۳۰۳
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- قِیلَ: رَجُلَانِ کَانَا مِنَ الْمَدِینَهًِْ الْجَبَّارِینَ وَ کَانَا عَلَی دِینِ مُوسَی (علیه السلام) لَمَّا بَلَغَهَا خَبَرَ مُوسَی (علیه السلام) جَاءَ وَ اتَّبَعَاهُ.
ابنعبّاس (رحمة الله علیه)- گفتهشده: دو نفر، از شهر ستمگران بودند و بر دین موسی (علیه السلام) بودند. وقتی خبر موسی (علیه السلام) به آنها رسید، نزد او آمدند و از او تبعیّت کردند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۷۰۸ بحرالعرفان، ج۶، ص۵۵
الصّادق (علیه السلام)- التَّوَکُّلُ کَأْسٌ مَخْتُومٌ یَخْتِمُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَلَا یَشْرَبُ بِهَا وَ لَا یَفُضُّ خِتَامَهَا إِلَّا الْمُتَوَکِّلُ کَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ عَلَی اللهِ فَلْیَتَوَکَّلِ الْمُتَوَکِّلُونَ وَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ عَلَی اللهِ فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ جَعَلَ التَّوَکُّلَ مِفْتَاحَ الْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانَ قُفْلَ التَّوَکُّل.
امام صادق (علیه السلام)- توکّل مانند کاسهای است که به مهر پروردگار متعال، مهر شده است، پس از آن جام نمیآشامند و مهر آن را باز نمیکنند مگر آنانکه در مرحلهی توکّل هستند. همانطور که خدای تعالی فرمود: و توکّلکنندگان، باید فقط بر خدا توکّل کنند. (ابراهیم/۱۲) درجایی دیگر فرمود: وَ عَلَی الله فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ، پس در آیهی شریفه توکّل را کلید ایمان و ایمان را قفل توکّل قرار داده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۷۰۸ بحارالأنوار، ج۶۸، ص۱۴۷/ مصباح الشریعهًْ، ص۱۶۴
الصّادق (علیه السلام)- قَالَ تَعَالَی وَ عَلَی اللهِ فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ جَعَلَ اللَّهُ التَّوَکُّلَ مِفْتَاحَ الْإِیمَانِ وَ الْإِیمَانَ قُفْلَ التَّوَکُّلِ وَ حَقِیقَهًُْ التَّوَکُّلِ الْإِیثَارُ وَ أَصْلُ الْإِیثَارِ تَقْدِیمُ الشَّیْءِ بِحَقِّهِ وَ لَا یَنْفَکُّ الْمُتَوَکِّلُ فِی تَوَکُّلِهِ مِنْ إِثْبَاتِ أَحَدِ الْإِیثَارَیْنِ فَإِنْ آثَرَ الْمَعْلُولَ وَ هُوَ الْکَوْنُ حُجِبَ بِهِ وَ إِنْ آثَرَ الْمُعَلِّلَ عِلَّهًَْ التَّوَکُّلِ وَ هُوَ الْبَارِی سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی بَقِیَ مَعَهُ.
امام صادق (علیه السلام)- خداوند در قرآن مجید فرمود: وَ عَلَی الله فَتَوَکَّلُوا إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنِینَ در اینجا توکّل را کلید ایمان دانسته است و ایمان قفل توکّل به حساب میآید، حقیقت توکّل ایثار است و اصل ایثار استعمال شیء در حقیقت آن میباشد. متوکّل در توکّل خود دو ایثار را اثبات میکند، اگر ایثارش دنیایی باشد در آن محجوب خواهد ماند، و اگر خدایی باشد با وی باقی میماند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۳، ص۷۰۸ مصباح الشریعهًْ، ص۱۶۴/ نورالثقلین