وَأَنزَلۡنَآ إِلَيۡكَ ٱلۡكِتَٰبَ بِٱلۡحَقِّ مُصَدِّقࣰا لِّمَا بَيۡنَ يَدَيۡهِ مِنَ ٱلۡكِتَٰبِ وَمُهَيۡمِنًا عَلَيۡهِۖ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُۖ وَلَا تَتَّبِعۡ أَهۡوَآءَهُمۡ عَمَّا جَآءَكَ مِنَ ٱلۡحَقِّۚ لِكُلࣲّ جَعَلۡنَا مِنكُمۡ شِرۡعَةࣰ وَمِنۡهَاجࣰاۚ وَلَوۡ شَآءَ ٱللَّهُ لَجَعَلَكُمۡ أُمَّةࣰ وَٰحِدَةࣰ وَلَٰكِن لِّيَبۡلُوَكُمۡ فِي مَآ ءَاتَىٰكُمۡۖ فَٱسۡتَبِقُواْ ٱلۡخَيۡرَٰتِۚ إِلَى ٱللَّهِ مَرۡجِعُكُمۡ جَمِيعࣰا فَيُنَبِّئُكُم بِمَا كُنتُمۡ فِيهِ تَخۡتَلِفُونَ
48
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) أُعْطِیتُ السُّوَرَ الطِّوَالَ مَکَانَ التَّوْرَاهًِْ وَ أُعْطِیتُ الْمِئِینَ مَکَانَ الْإِنْجِیلِ وَ أُعْطِیتُ الْمَثَانِیَ مَکَانَ الزَّبُورِ وَ فُضِّلْتُ بِالْمُفَصَّلِ ثَمَانٌ وَ سِتُّونَ سُورَهًًْ وَ هُوَ مُهَیْمِنٌ عَلَی سَائِرِ الْکُتُبِ وَ التَّوْرَاهًُْ لِمُوسَی وَ الْإِنْجِیلُ لِعِیسَی وَ الزَّبُورُ لِدَاوُدَ (علیهم السلام).
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: به من سوره‌های طولانی به‌جای تورات، و سوره‌های صد آیه‌ای به‌جای انجیل، و سوره‌های همانند به‌جای زبور داده شده و سوره‌های مفصل (یعنی آیه‌ی کوتاه) که شصت و هشت سوره است بیشتر به من عطا شده و این قرآن غالب و شاهد برکتب دیگر است، و تورات از آن موسی (علیه السلام) و انجیل از آن عیسی (علیه السلام) و زبور از آن داود (علیه السلام) است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ الکافی، ج۲، ص۶۰۱/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَ کِتَابِیَ الْمُهَیْمِنَ عَلَی کُتُبِهِم النَّاسِخَ لَهَا.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- خداوند عزیز کتاب مرا حاکم و ناسخ بر کتب آنها قرار داده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ الإحتجاج، ج۱، ص۵۰/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- لَا یُحْلَفُ الْیَهُودِیُّ وَ لَا النَّصْرَانِیُّ وَ لَا الْمَجُوسِیُّ بِغَیْرِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ: فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللهُ.
امام صادق (علیه السلام)- نه یهودی و نه نصرانی و نه مجوسی؛ [هیچکدام] به غیر خدا قسم داده نمی‌شوند، خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: فَاحْکُم بَیْنَهُم بِمَا أَنزَلَ الله.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ الکافی، ج۷، ص۴۵۱/ تهذیب الأحکام، ج۸، ص۲۷۸/ الإستبصار، ج۴، ص۳۹/ بحارالأنوار، ج۱۰۱، ص۲۸۸/ العیاشی، ج۱، ص۳۲۵/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- إِذَا تَرَافَعَ إِلَی الْقَاضِی أَهْلُ الْکِتَابِ قَضَی بَیْنَهُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ کَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ: وَ أَنِ احْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللهُ.
امام صادق (علیه السلام)- اگر اهل کتاب؛ منازعه خویش را نزد قاضی ببرند، قاضی میانشان بر طبق آنچه خداوند نازل کرده، قضاوت می‌کند؛ آن‌گونه که خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: وَ أَنِ احْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ دعایم الإسلام، ج۲، ص۵۴۰
الصّادق (علیه السلام)- فی الإحتجاج عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ لِأَبِی‌حَنِیفَهًَْ فِی احْتِجَاجِهِ عَلَیْهِ ... زَعَمْتَ أَنَّکَ صَاحِبُ رَأْیٍ وَ کَانَ الرَّأْیُ مِنَ الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله) صَوَاباً وَ مِنْ غَیْرِهِ خَطَأً لِأَنَّ اللَّهَ تَعَالَی قَالَ: فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللهُ وَ لَمْ یَقُلْ ذَلِکَ لِغَیْرِهِ.
امام صادق (علیه السلام)- از امام صادق (علیه السلام) نقل شده است که در استدلال بر ابوحنیفه فرمود: ... خیال کردی‌که تو [در احکام دینی] صاحب نظر هستی. رأی و نظر از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درست و از غیر او خطا است؛ چون خدای تعالی فرمود: فَاحْکُمْ بَیْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ الله و این سخن را برای غیر او نفرمود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ وسایل الشیعهًْ، ج۲۷، ص۴۸
علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- لِکُلٍّ جَعَلْنا مِنْکُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً قَالَ لِکُلِّ نَبِیٍّ شَرِیعَهًٌْ وَ طَرِیقٌ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- لِکُلٍّ جَعلْنَا مِنکُمْ شِرْعةً وَمِنْهَاجًا؛ هر پیامبری شریعت و روشی دارد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۶۵/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ حَنَانِ بْنِ سَدِیرٍ قَالَ قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) لِأَیِ عِلَّهًٍْ لَمْ یَسَعْنَا إِلَّا أَنْ نَعْرِفَ کُلَ إِمَامٍ بَعْدَ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ یَسَعُنَا أَنْ لَا نَعْرِفَ کُلَّ إِمَامٍ قَبْلَ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله)؟ قَالَ لِاخْتِلَافِ الشَّرَائِع.
امام صادق (علیه السلام)- حنان‌بن‌سدیر گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «به چه دلیل باید حتماً امام‌های بعد از پیغمبر را بشناسم ولی امام‌های قبل از پیامبر را الزامی نیست». فرمود: «به‌واسطه‌ی اختلاف شرایع».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۲ علل الشرایع، ج۱، ص۲۱۰/ نورالثقلین
الباقر (علیه السلام)- فَلَمَّا اسْتَجَابَ لِکُلِّ نَبِیٍّ مَنِ اسْتَجَابَ لَهُ مِنْ قَوْمِهِ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ جَعَلَ لِکُلِّ نَبِیٍّ مِنْهُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ الشِّرْعَهًُْ وَ الْمِنْهَاجُ سَبِیلٌ وَ سُنَّهًٌْ وَ قَالَ اللَّهُ لِمُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) إِنَّا أَوْحَیْنا إِلَیْکَ کَما أَوْحَیْنا إِلی نُوحٍ وَ النَّبِیِّینَ مِنْ بَعْدِهِ وَ أَمَرَ کُلَ نَبِیٍ بِالْأَخْذِ بِالسَّبِیلِ وَ السُّنَّهًِْ وَ کَانَ مِنَ السُّنَّهًِْ وَ السَّبِیلِ الَّتِی أَمَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِهَا مُوسَی (علیه السلام) أَنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ السَّبْتَ.
امام باقر (علیه السلام)- امّا هرگاه قوم یک پیامبری او را اجابت کنند و دعوت او را قبول نمایند آنها راهی به‌طرف پیغمبر خود خواهند داشت و از آن راه با او ارتباط برقرار خواهند کرد، خداوند به محمّد (صلی الله علیه و آله) فرمود: ما به تو وحی کردیم هم چنان که به نوح و پیامبران بعد از او وحی کرده‌ایم. (نساء/۱۶۳) خداوند به هر پیامبری امرکرد که سنّت و راه پیامبر گذشته را پیروی کند، و از سنّت حضرت موسی (علیه السلام) که خداوند برای او لازم کرده بود روز شنبه بود.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۴ الکافی، ج۲، ص۲۸/ نورالثقلین
علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ لکِنْ لِیَبْلُوَکُمْ فِی ما آتاکُمْ أَیْ یَخْتَبِرَکُمْ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَلَکِن لِّیَبْلُوَکُمْ فِی مَآ آتَاکُم یعنی شما را آزمایش کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۴ بحارالأنوار، ج۲۲، ص۶۵/ نورالثقلین/ البرهان
الهادی (علیه السلام)- مِمَّا أَجَابَ بِهِ أَبُوالْحَسَنِ عَلِیُّ‌بْنُ‌مُحَمَّدٍ الْعَسْکَرِیُّ (علیه السلام) فِی رِسَالَتِهِ إِلَی أَهْلِ الْأَهْوَازِ حِینَ سَأَلُوهُ عَنِ الْجَبْرِ وَ التَّفْوِیضِ ... قَال (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ تَعَالَی: وَ لَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّی نَعْلَمَ الْمُجاهِدِینَ مِنْکُمْ وَ الصَّابِرِینَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَکُمْ وَ فِی قَوْلِهِ: سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیْثُ لا یَعْلَمُونَ وَ فِی قَوْلِهِ: أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ وَ فِی قَوْلِهِ: وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَیْمانَ وَ فِی قَوْلِهِ: فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَکَ مِنْ بَعْدِکَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِیُّ وَ قَوْلِ مُوسَی إِنْ هِیَ إِلَّا فِتْنَتُکَ وَ قَوْلِهِ: لِیَبْلُوَکُمْ فِی ما آتاکُمْ وَ قَوْلِهِ: ثُمَّ صَرَفَکُمْ عَنْهُمْ لِیَبْتَلِیَکُمْ وَ قَوْلِهِ: إِنَّا بَلَوْناهُمْ کَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ وَ قَوْلِهِ: لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَ قَوْلِهِ: وَ إِذِ ابْتَلی إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ وَ قَوْلِهِ: وَ لَوْ یَشاءُ اللهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لکِنْ لِیَبْلُوَا بَعْضَکُمْ بِبَعْضٍ إِنَّ جَمِیعَهَا جَاءَتْ فِی الْقُرْآنِ بِمَعْنَی الِاخْتِبَار.
امام هادی (علیه السلام)- امام هادی (علیه السلام) در نامه‌اش به مردم اهواز وقتی که از او درباره‌ی جبر و تفویض سؤال شد، فرمود: ... سپس در خصوص کلام خداوند: ما همه‌ی شما را قطعاً می‌آزماییم تا معلوم شود مجاهدان واقعی و صابران از میان شما کیانند، و اخبار شما را بیازماییم. (محمّد/۳۱) و آیه: به تدریج از جایی که نمی‌دانند، گرفتار مجازاتشان خواهیم کرد. (اعراف/۱۸۲) و آیه: چون بگویند: ایمان آوردیم، رها شوند و دیگر آزمایش نشوند؟ (عنکبوت/۲) و آیه: ما سلیمان را آزمودیم. (ص/۳۴) و آیه: ما قوم تو را پس از تو آزمایش کردیم و سامری گمراهشان ساخت. (طه/۸۵) و سخن موسی (علیه السلام) که می‌فرماید: این، جز آزمایش تو، چیز دیگر نیست. (اعراف/۱۵۵) و آیه: لِّیَبْلُوَکُمْ فِی مَآ آتَاکُم و آیه: سپس تا شما را به بلایی مبتلا کند به هزیمت واداشت. (آل عمران/۱۵۲) و آیه: ما آنها را آزمودیم، چنان که صاحبان آن بستان‌ها را آزمودیم. (قلم/۱۷) و آیه: تا بیازمایدتان که کدام یک از شما به عمل نیکوتر است. (ملک/۲) آیه: و پروردگار ابراهیم او را به کاری چند بیازمود. (بقره/۱۲۴) و آیه: اگر خدا می‌خواست خودش آنها را مجازات می‌کرد، امّا می‌خواهد بعضی از شما را با بعضی دیگر بیازماید. (محمّد/۴)؛ تمامی این آیات در قرآن در معنای امتحان و آزمایش آمده است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۸۴ بحارالأنوار، ج۵، ص۲۴/ الاحتجاج، ج۲، ص۴۵۳/ تحف العقول، ص۴۷۴