۞ وَلَوۡ أَنَّنَا نَزَّلۡنَآ إِلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَحَشَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ كُلَّ شَيۡءࣲ قُبُلࣰا مَّا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ يَجۡهَلُونَ
111
۞ وَلَوۡ أَنَّنَا نَزَّلۡنَآ إِلَيۡهِمُ ٱلۡمَلَٰٓئِكَةَ وَكَلَّمَهُمُ ٱلۡمَوۡتَىٰ وَحَشَرۡنَا عَلَيۡهِمۡ كُلَّ شَيۡءࣲ قُبُلࣰا مَّا كَانُواْ لِيُؤۡمِنُوٓاْ إِلَّآ أَن يَشَآءَ ٱللَّهُ وَلَٰكِنَّ أَكۡثَرَهُمۡ يَجۡهَلُونَ
111
علیبنإبراهیم (رحمة الله علیه)- ثُمَّ عَرَّفَ اللَّهُ نَبِیَّهُ (صلی الله علیه و آله) مَا فِی ضَمَائِرِهِمْ وَ أَنَّهُمْ مُنَافِقُونَ وَ لَوْ أَنَّنا نَزَّلْنا إِلَیْهِمُ الْمَلائِکَةَ وَ کَلَّمَهُمُ الْمَوْتی وَ حَشَرْنا عَلَیْهِمْ کُلَّ شَیْءٍ قُبُلًا أَیْ عِیَاناً ما کانُوا لِیُؤْمِنُوا إِلَّا أَنْ یَشاءَ اللهُ وَ هَذَا أَیْضاً مَا یَحْتَجُّونَ بِهِ المُجْبِرَهًُْ وَ مَعنَی قَوْلِهِ إِلَّا أَنْ یَشَاءَ اللهُ إَلَّا أَنْ یُجْبِرَهُمْ عَلَی الْإِیمَانِ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- سپس خدا پیامبرش (صلی الله علیه و آله) را نسبت به آنچه در سینه‌هایشان بود، آگاه ساخت و اینکه آنان منافقند. و فرمود: وَ لَوْ أَنَّنَا نَزَّلْنَا إِلَیْهِمُ الْملآئِکَةَ وَ کَلَّمَهُمُ المَوْتَی وَ حَشَرْنَا عَلَیْهِمْ کُلَّ شَیْءٍ قُبُلاً؛ یعنی به‌طور آشکار. مَّا کَانُواْ لِیُؤْمِنُواْ إِلاَّ أَن یَشَاء اللهُ و این نیز از جمله آیاتی است که جبریِّون به آن استدلال می‌کنند. و معنای این کلام خداوند تبارک‌وتعالی: إِلاَّ أَن یَشَاء اللهِ این است که مگر اینکه آنان را به ایمان مجبور کند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۴۴ فرات الکوفی، ص۱۳۵