سوره انعام - آیه 115 جزء 8 - صفحه 142

    وَتَمَّتۡ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدۡقࣰا وَعَدۡلࣰاۚ لَّا مُبَدِّلَ لِكَلِمَٰتِهِۦۚ وَهُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلۡعَلِيمُ

    115

تفسیر روایی
و کلام پروردگار تو، با صدق و عدل، به حدّ تمام رسید؛ هیچ کس نمی‌تواند کلمات او را دگرگون سازد؛ و او شنونده داناست.
1 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ ثُمَّ قَالَ: هَذَا حَرْفٌ فِی الْأَئِمَّهًِْ خَاصَّهًًْ ثُمَّ قَالَ یَا یُونُسُ إِنَّ الْإِمَامَ یَخْلُقُهُ اللَّهُ بِیَدِهِ لَا یَلِیهِ أَحَدٌ غَیْرُهُ وَ هُوَ جَعَلَهُ یَسْمَعُ وَ یَرَی فِی بَطْنِ أُمِّهِ حَتَّی إِذَا صارَ إِلَی الْأَرْضِ خَطَّ بَیْنَ کَتِفَیْهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

امام صادق (علیه السلام)- یونس‌بن‌ظبیان گوید: امام صادق (علیه السلام) تلاوت کرد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ سپس فرمود: «این حرف اختصاص به امامان (علیهم السلام) دارد». و بعد فرمود: «ای یونس! امام (علیه السلام) را خداوند به دست خود می‌آفریند و آفرینشش را به احدی نمی‌سپارد، و اوست که در شکم مادر، شنوا و بینایش میکند. وقتی که بر زمین قرار گرفت، بر شانه‌اش نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیم».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۰ الخرایج و الجرایح، ج۲، ص۵۶۹

2 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- أَنَ لِلْإِمَامِ عَشْرَ دَلَائِلَ أَوَّلُهَا أَنَّهُ یُولَدُ مَخْتُوناً وَ ثَانِیهَا أَوَّلُ مَا یَقَعُ عَلَی الْأَرْضِ یَنْظُرُ إِلَی السَّمَاءِ وَ یَشْهَدُ الشَّهَادَتَیْنِ وَ ثَالِثُهَا أَنَّهُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ مَکْتُوبٌ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ وَ رَابِعُهَا أَنَّهُ لَا یَتَمَطَّی وَ خَامِسُهَا أَنَّهُ لَا یَتَثَاءَبُ وَ سَادِسُهَا أَنَّهُ لَا یَحْتَلِمُ أَبَداً وَ الشَّیْطَانُ لَا یَقْرَبُهُ وَ سَابِعُهَا أَنَّ رَائِحَهًَْ نَجْوِهِ مِثْلُ الْمِسْکِ وَ الْأَرْضَ تَسْتُرُهُ بِابْتِلَاعِهِ کُلِّهِ وَ ثَامِنُهَا أَنَّهُ لَا یَکُونُ لَهُ ظِلٌّ إِذَا قَامَ فِی الشَّمْسِ لِأَنَّهُ نُورٌ مِنَ النُّورِ لَیْسَ لَهُ ظِلٌّ وَ تَاسِعُهَا أَنَّهُ یَخْتِمُ عَلَی الْحَجَرِ مِثْلَ مَا کَانَ یَفْعَلُ آبَاؤُهُ وَ عَاشِرُهَا أَنَّهُ یَکُونُ مُسْتَجَابَ الدَّعْوَهًِْ.

امام باقر (علیه السلام)- امام ده دلیل و برهان دارد؛ اوّل اینکه ختنه شده به دنیا می‌آید و دوّم: ابتدای زمانی‌که بر روی زمین قرار می‌گیرد، به آسمان نگاه می‌کند و شهادتین را می‌گوید. سوّم اینکه بر بازوی راست او نوشته شده است: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ. و چهارم اینکه خرامان و متکبّرانه راه نمی‌رود. و پنجم اینکه خمیازه نمی‌کشد. و ششم اینکه او هرگز محتلم نمی‌شود و شیطان به او نزدیک نمی‌شود. و هفتم اینکه بوی آنچه از شکمش خارج می‌شود مانند مشک است و زمین آن را با بلعیدن همه آن می‌پوشاند. و هشتم اینکه او وقتی در آفتاب بایستد سایه ندارد؛ چون او نوری از نور است و سایه ندارد و نهم اینکه بر روی سنگ مهر می‌زند مانند آنچه پدرانش انجام می‌دادند. و دهم اینکه دعایش مستجاب است.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ الصراط المستقیم، ج۱، ص۱۰۸

3 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- لِلْإِمَامِ عَشْرُ دَلَائِلَ: یُولَدُ مَخْتُوناً وَ نَاطِقاً بِالشَّهَادَتَیْنِ وَ مَکْتُوبٌ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا وَ لَا یَتَمَطَّی وَ لَا یَتَثَاءَبُ وَ لَا یَحْتَلِمُ وَ لَا ظِلَّ لَهُ وَ رَائِحَهًٌْ نَجْوَهًٌْ کَالْمِسْکِ وَ تَسْتُرُهُ الْأَرْضُ وَ یَخْتِمُ الْحَجَرَ وَ یُسْتَجَابُ دَعْوَتُهُ.

امام باقر (علیه السلام)- امام (علیه السلام) ده دلیل و برهان دارد؛ ختنه شده و درحال گفتن شهادتین به دنیا می‌آید و بر بازوی راستش نوشته شده است: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا و خرامان و متکبّرانه راه نمی‌رود و خمیازه نمی‌کشد و محتلم نمی‌شود و سایه ندارد و بوی چیزی که از شکمش خارج می‌شود مانند مشک است و زمین آن را می‌پوشاند و بر سنگ مهر می‌زند [و اثر آن می‌ماند] و دعایش مستجاب می‌شود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۶/ القمی، ج۱، ص۲۱۴/ البرهان

4 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا خَلَقَ اللَّهُ الْإِمَامَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ یَکْتُبُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

امام صادق (علیه السلام)- وقتی خداوند امام را در رحم مادر می‌آفریند بر بازوی راست او نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۱/ بصایرالدرجات، ص۴۳۸

5 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُحْبَلَ بِإِمَامٍ أُوتِیَ بِسَبْعِ وَرَقَاتٍ مِنَ الْجَنَّهًِْ فَأَکَلَهُنَّ قَبْلَ أَنْ یَقَعَ فَإِذَا وَقَعَ فِی الرَّحِمِ سَمِعَ الْکَلَامَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وَضَعَتْهُ رُفِعَ لَهُ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ فِیمَا بَیْنَ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ وَ کَتَبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

امام صادق (علیه السلام)- وقتی خدا بخواهد مادر امام، به امام باردار شود هفت برگ از بهشت برای پدرش می‌آورند و قبل از آمیزش آن‌ها را می‌خورد. وقتی امام در رحم مادر قرار گرفت در شکم مادر سخن را می‌شنود. وقتی متولّد شد، استوانه‌ای از نور بین او و آسمان بلند می‌شود. و بر بازوی راستش نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۲/ بصایرالدرجات، ص۴۳۹/ الکافی، ج۱، ص۳۸۵/ المحاسن، ج۲، ص۳۱۴/ نورالثقلین؛ فیهم «إذا سکنت ... الرّوح» بدلٌ «إذا إستقرّت ... أمّه»

6 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا اسْتَقَرَّتْ نُطْفَهًُْ الْإِمَامِ فِی الرَّحِمِ أَرْبَعِینَ لَیْلَهًًْ نَصَبَ اللَّهُ لَهُ عَمُوداً مِنْ نُورٍ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا تَمَّ لَهُ أَرْبَعَهًُْ أَشْهُرٍ فِی بَطْنِ أُمِّهِ أَتَاهُ مَلَکٌ یُقَالُ لَهُ حَیَوَانُ فَیَکْتُبُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

امام صادق (علیه السلام)- وقتی نطفه چهل شبانه روز در رحم استقرار یافت خداوند استوانه‌ای از نور را در رحم مادر برایش قرار می‌دهد. با آن نور به‌اندازه‌ی دید چشم می‌بیند پس از چهار ماه در شکم مادر فرشته‌ای به نام حیوان می‌آید و بر بازوی راست او می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ دلایل الإمامهًْ، ص۱۴۶

7 (انعام/115)

الکاظم (علیه السلام)- إِنَّ نُطْفَهًَْ الْإِمَامِ حِینَ تَکُونُ فِی الرَّحِمِ أَرْبَعِینَ یَوْماً وَ لَیْلَهًًْ نُصِبَ لَهَا عَمُودٌ مِنْ نُورٍ فِی بَطْنِ أُمِّهِ یَنْظُرُ بِهِ مَدَّ بَصَرِهِ فَإِذَا تَمَّتْ أَرْبَعَهًُْ أَشْهُرٍ أَتَاهُ مَلَکٌ یُقَالُ لَهُ الْخَیْرُ فَکَتَبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا الْآیَهًَْ فَإِذَا وَضَعَتْهُ أُمُّهُ اتَّقَی الْأَرْضَ بِیَدِهِ رَافِعاً رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ وَ یَشْهَدُ أَنْ لَا إِلهَ إِلَّا اللهُ.

امام کاظم (علیه السلام)- نطفه امام (علیه السلام) زمانی‌که چهل روز و شب در رحم می‌باشد، ستونی از نور برای او در شکم مادرش نصب می‌شود که با آن تا جایی‌که چشمش کار می‌کند می‌بیند و زمانی‌که چهار ماه تمام شد، فرشته‌ای نزد او می‌آید که به او «خیر» گفته می‌شود و بر بازوی راستش می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ. و زمانی‌که مادرش او را به دنیا می‌آورد، دست بر زمین گذاشته سر به آسمان بلند می‌کند و گواهی می‌دهد که معبودی جز الله نیست.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۲ بحارالأنوار، ج۲۴، ص۱۷۸/ البرهان

8 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) یَقُول إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَخْلُقَ الْإِمَامَ مِنَ الْإِمَامِ بَعَثَ مَلَکاً فَأَخَذَ شَرْبَهًًْ مِنْ مَاءٍ تَحْتَ الْعَرْشِ ثُمَّ أَوْقَعَهَا أَوْ دَفَعَهَا إِلَی الْإِمَامِ فَشَرِبَهَا فَیَمْکُثُ فِی الرَّحِمِ أَرْبَعِینَ یَوْماً لَا یَسْمَعُ الْکَلَامَ ثُمَّ یَسْمَعُ الْکَلَامَ بَعْدَ ذَلِکَ فَإِذَا وَضَعَتْهُ أُمُّهُ بَعَثَ اللَّهُ إِلَیْهِ ذَلِکَ الْمَلَکَ الَّذِی أَخَذَ الشَّرْبَهًَْ فَکَتَبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ فَإِذَا قَامَ بِهَذَا الْأَمْرِ رَفَعَ اللَّهُ لَهُ فِی کُلِّ بَلْدَهًٍْ مَنَاراً یَنْظُرُ بِهِ إِلَی أَعْمَالِ الْعِبَادِ.

امام صادق (علیه السلام)- یونس‌بن‌ظبیان گوید: شنیدم امام صادق (علیه السلام) می‌فرمود: خدای عزّوجلّ هرگاه بخواهد امام را از امام خلق کند، فرشته‌ای را می‌فرستد و این فرشته جرعه‌ای از آب زیر عرش بر می‌دارد. سپس آن را در امام قرار میدهد یا گفت: می‌دهد و امام آن را می‌نوشد و به مدّت چهل روز در رحم باقی می‌ماند درحالی‌که سخن را نمی‌شنود، سپس سخن را می‌شنود. پس هرگاه که مادرش او را زایید، خدا آن فرشته را که آن جرعه را برداشته بود، می‌فرستد و بر روی بازوی راستش [این آیه را] می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَ عَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ پس هرگاه به این امر قیام کرد، خدا در هر شهری مناره‌ای برای او برافراشته میسازد که به‌وسیله‌ی آن اعمال بندگان را نظاره کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۴ الکافی، ج۱، ص۳۸۷/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۷۱/ نورالثقلین

9 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی إِذَا أَحَبَّ أَنْ یَخْلُقَ الْإِمَامَ أَمَرَ مَلَکاً فَأَخَذَ شَرْبَهًًْ مِنْ مَاءٍ تَحْتَ الْعَرْشِ فَیَسْقِیهَا أَبَاهُ فَمِنْ ذَلِکَ یَخْلُقُ الْإِمَامَ فَیَمْکُثُ أَرْبَعِینَ یَوْماً وَ لَیْلَهًًْ فِی بَطْنِ أُمِّهِ لَا یَسْمَعُ الصَّوْتَ ثُمَّ یَسْمَعُ بَعْدَ ذَلِکَ الْکَلَامَ فَإِذَا وُلِدَ بَعَثَ ذَلِکَ الْمَلَکَ فَیَکْتُبُ بَیْنَ عَیْنَیْهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا مَضَی الْإِمَامُ الَّذِی کَانَ قَبْلَهُ رُفِعَ لِهَذَا مَنَارٌ مِنْ نُورٍ یَنْظُرُ بِهِ إِلَی أَعْمَالِ الْخَلَائِقِ فَبِهَذَا یَحْتَجُّ اللَّهُ عَلَی خَلْقِهِ.

امام صادق (علیه السلام)- خداوند تبارک‌وتعالی هرگاه قصد داشته باشد امام را بیافریند، به یکی از فرشتگان دستور می‌دهد که جرعه‌ای از آب از زیر عرش بردارد، آن را به پدرش می‌نوشاند و از آن (آب) امام آفریده می‌شود. او به مدّت چهل‌روز و شب در شکم مادرش باقی می‌ماند و صدا را نمی‌شنود، سپس سخن را می‌شنود. و چون متولّد شود، خدا آن فرشته را می‌فرستد و میان چشم‌هایش [این آیه] را می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَ عَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ پس هرگاه امامی که قبل از او بوده است رحلت کند، برای او مناره‌ای از نور برافراشته می‌شود و به‌وسیله‌ی آن اعمال بندگان را می‌بیند و از همین روست که خدا بر خلقش احتجاج می‌کند [چرا که حجّت را بر آنان تمام کرده است].

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۴ الکافی، ج۱، ص۳۸۷/ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۹/ بصایرالدرجات، ص۴۳۲/ تأویل الآیات الظاهرهًْ، ص۱۷۰/ نورالثقلین/ البرهان

10 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَحَبَّ أَنْ یَخْلُقَ الْإِمَامَ أَخَذَ شَرْبَهًًْ مِنْ تَحْتِ الْعَرْشِ فَأَعْطَاهَا مَلَکاً فَسَقَاهَا إِیَّاهَا فَمِنْ ذَلِکَ یَخْلُقُ الْإِمَامَ فَإِذَا وُلِدَ بَعَثَ اللَّهُ ذَلِکَ الْمَلَکَ إِلَی الْإِمَامِ فَکَتَبَ بَیْنَ عَیْنَیْهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا مَضَی ذَلِکَ الْإِمَامُ الَّذِی قَبْلَهُ رَفَعَ لَهُ مَنَاراً یُبْصِرُ بِهِ أَعْمَالَ الْعِبَادِ فَلِذَلِکَ یَحْتَجُّ بِهِ عَلَی خَلْقِهِ.

امام صادق (علیه السلام)- حسن‌بن‌راشد نقل کرده، امام صادق (علیه السلام) فرمود: «وقتی خداوند بخواهد امام را بیافریند شربتی از زیر عرش بر میگیرد و به فرشته‌ای میدهد تا به مادر او بخوراند و امام از آن شربت آفریده می‌شود. پس از تولّد، خداوند همان فرشته را میفرستد، تا در پیشانی امام بنویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و وقتی آن امام قبلی از دنیا برود برایش ستونی میافرازد که اعمال بندگان را ببیند و از همین طریق، خداوند به خلقش احتجاج میکند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۴ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۷/ القمی، ج۱، ص۲۱۵/ البرهان

11 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یَقْبِضَ رُوحَ إِمَامٍ (علیه السلام) وَ یَخْلُقَ مِنْ بَعْدِهِ إِمَاماً أَنْزَلَ قَطْرَهًًْ مِنْ مَاءٍ تَحْتَ الْعَرْشِ إِلَی الْأَرْضِ فَیُلْقِیهَا عَلَی ثَمَرَهًٍْ أَوْ عَلَی بَقْلَهًٍْ فَیَأْکُلُ تِلْکَ الثَّمَرَهًَْ أَوْ تِلْکَ الْبَقْلَهًَْ الْإِمَامُ الَّذِی یَخْلُقُ اللَّهُ مِنْهُ نُطْفَهًَْ الْإِمَامِ الَّذِی یَقُومُ مِنْ بَعْدِهِ قَالَ فَیَخْلُقُ اللَّهُ مِنْ تِلْکَ الْقَطْرَهًِْ نُطْفَهًًْ فِی الصُّلْبِ ثُمَّ یَصِیرُ إِلَی الرَّحِمِ فَیَمْکُثُ فِیهَا أَرْبَعِینَ لَیْلَهًًْ فَإِذَا مَضَی لَهُ أَرْبَعُونَ لَیْلَهًًْ سَمِعَ الصَّوْتَ فَإِذَا مَضَی لَهُ أَرْبَعَهًُْ أَشْهُرٍ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا خَرَجَ إِلَی الْأَرْضِ أُوتِیَ الْحِکْمَهًَْ وَ زُیِّنَ بِالْعِلْمِ وَ الْوَقَارِ وَ أُلْبِسَ الْهَیْبَهًَْ وَ جُعِلَ لَهُ مِصْبَاحٌ مِنْ نُورٍ یَعْرِفُ بِهِ الضَّمِیرَ وَ یَرَی بِهِ أَعْمَالَ الْعِبَادِ.

امام صادق (علیه السلام)- هنگامی‌که خدا می‌خواهد روح امامی را بگیرد و امام دیگری را پس از وی بیافریند، قطره‌ای را از زیر عرش به زمین فرود می‌آورد و آن را بر روی ثمره‌ای یا یکی از حبوبات می‌اندازد. خدا از آن قطره، نطفه‌ای در صلب خلق می‌کند، سپس آن نطفه به رحم منتقل می‌شود و چهل روز در آن می‌ماند و پس از گذشت این چهل روز، صداها را می‌شنود و پس از چهار ماه بر روی بازوی راستش این آیه نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَة رَبِّکَ صِدْقًا وَ عَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و هرگاه پای بر زمین بگذارد، حکمت نصیب وی می‌گردد و به بردباری و متانت زینت داده می‌شود و جامه‌ی هیبت و شکوه بر تن او پوشانده می‌شود و برای او چراغی از نور قرار داده می‌شود که به‌وسیله‌ی آن [درون انسانها را] می‌شناسد و اعمال بندگان را می‌بیند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۴ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۹/ بصایرالدرجات، ص۴۳۱/ العیاشی، ج۱، ص۳۷۴؛ فیه: «یوما» بدلٌ «لیلهًْ» و «الحکم» بدلٌ «العلم»/ البرهان؛ فیه: «یوما» بدلٌ «لیلهًْ» و «الحلم» بدلٌ «العلم»/ بحارالأنوار، ج۵۷، ص۳۵۸

12 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ إِذَا أَرَادَ أَنْ یَخْلُقَ الْإِمَامَ أَنْزَلَ قَطْرَهًًْ مِنْ مَاءِ الْجَنَّهًِْ فِی الْمُزْنِ فَتَسْقُطُ فِی ثَمَرَهًٍْ مِنْ ثِمَارِ الْجَنَّهًِْ فَیَأْکُلُهَا الْحُجَّهًُْ فِی الزَّمَانِ فَإِذَا اسْتَقَرَّتْ فِیهِ فَیَمْضِی لَهُ أَرْبَعُونَ یَوْماً سَمِعَ الصَّوْتَ فَإِذَا آنَتْ لَهُ أَرْبَعَهًُْ أَشْهُرٍ وَ قَدْ حُمِلَ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا وُلِدَ قَامَ بِأَمْرِ اللَّهِ وَ رُفِعَ لَهُ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ فِی کُلِّ مَکَان.

امام صادق (علیه السلام)- چون خداوند متعال اراده‌ی آفرینش امامی کند، قطره‌ای از آب بهشت در ابری فرو می‌فرستد و در میوه‌ای از میوه‌های بهشتی می‌چکد و امام آن را می‌خورد [و از این میوه نطفه امام بسته می‌شود] چون در مشیمه‌ی مادر قرار گرفت، چهل روزه سخن مردم را می‌شنود، و موقعی‌که چهار ماه بگذرد بر بازوی راستش نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و هنگامی‌که متولّد می‌گردد به امر خداوند می‌ایستد و نوری از او به اطراف جهان می‌تابد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۶ بحارالأنوار، ج۵۱، ص۲۴

13 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ إِذَا أَرَادَ خَلْقَ إِمَامٍ أَنْزَلَ قَطْرَهًًْ مِنْ تَحْتِ عَرْشِهِ عَلَی بَقْلَهًٍْ مِنْ بَقْلِ الْأَرْضِ أَوْ ثَمَرَهًٍْ مِنْ ثِمَارِهَا فَأَکَلَهَا الْإِمَامُ الَّذِی یَکُونُ مِنْهُ الْإِمَامُ فَکَانَتِ النُّطْفَهًُْ مِنْ تِلْکَ الْقَطْرَهًِْ فَإِذَا مَکَثَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ أَرْبَعِینَ یَوْماً سَمِعَ الصَّوْتَ فَإِذَا مَضَی أَرْبَعَهًُْ أَشْهُرٍ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا سَقَطَ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ أُوتِیَ الْحِکْمَهًَْ وَ جُعِلَ لَهُ مِصْبَاحٌ یَرَی بِهِ أَعْمَالَهُمْ.

امام صادق (علیه السلام)- یونس روایت کرده، امام صادق (علیه السلام) فرمود: «وقتی خداوند بخواهد امامی را خلق کند، قطرهای را از زیر عرش خود بر دانهای از دانههای زمین یا میوهای از میوههای زمین فرو میریزد و امامی که قرار است امام بعدی از او متولّد شود، آن را میخورد و نطفه از همان قطره شکل میگیرد. وقتی چهل روز در شکم مادر بر او بگذرد، صدا را میشنود و وقتی چهار ماه بگذرد، بر بازوی راستش نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و وقتی از شکم مادر متولّد شد به او حکمت داده میشود و چراغی برایش افروخته میشود که اعمالشان را میبیند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۶ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۱/ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۴۸؛ فیه: «وضعته أمّهًْ ... بالحکمهًْ» بدلٌ «فإذا سقط ... الحکمهًْ»/ بصایرالدرجات، ص۴۳۳

14 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یَخْلُقَ إِمَاماً أَخَذَ اللَّهُ بِیَدِهِ شَرْبَهًًْ مِنْ تَحْتِ عَرْشِهِ فَدَفَعَهُ إِلَی مَلَکٍ مِنْ مَلَائِکَتِهِ (علیهم السلام) فَأَوْصَلَهَا إِلَی الْإِمَامِ فَکَانَ الْإِمَامُ مِنْ بَعْدِهِ مِنْهَا فَإِذَا مَضَتْ عَلَیْهِ أَرْبَعُونَ یَوْماً سَمِعَ الصَّوْتَ وَ هُوَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وُلِدَ أُوتِیَ الْحِکْمَهًَْ وَ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا کَانَ الْأَمْرُ یَصِلُ إِلَیْهِ أَعَانَهُ اللَّهُ بِثَلَاثِمِائَهًٍْ وَ ثَلَاثَهًَْ عَشَرَ مَلَکاً بِعَدَدِ أَهْلِ بَدْرٍ وَ کَانُوا مَعَهُ وَ مَعَهُمْ سَبْعُونَ رَجُلًا وَ اثْنَا عَشَرَ نَقِیباً فَأَمَّا السَّبْعُونَ فَیَبْعَثُهُمْ إِلَی الْآفَاقِ یَدْعُونَ النَّاسَ إِلَی مَا دَعَوْا إِلَیْهِ أَوَّلًا وَ یَجْعَلُ اللَّهُ لَهُ فِی کُلِّ مَوْضِعٍ مِصْبَاحاً یُبْصِرُ بِهِ أَعْمَالَهُمْ.

امام صادق (علیه السلام)- وقتی خداوند بخواهد امامی را بیافریند به دست خویش شربتی از زیر عرش می‌گیرد و در اختیار فرشته‌ای از فرشتگان می‌گذارد. و او به امام می‌رساند. نطفه‌ی امام بعد از آن شربت است. وقتی چهل‌روز گذشت در رحم مادر صدا را می‌شنود. بعد از تولّد به او حکمت داده می‌شود و بر بازوی راستش می‌نویسند: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ. وقتی امامت به او رسید خداوند به‌وسیله‌ی سیصدوسیزده فرشته مطابق تعداد جنگجویان بدر او را یاری می‌کند و با او هستند. و هفتاد مرد و دوازده نقیب و سرپرست با اوست که هفتاد مرد را به اطراف می‌فرستد تا مردم را به راه او دعوت کنند و برایش در محلّی چراغی است که به‌وسیله‌ی آن اعمال مردم را مشاهده می‌کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۶ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۳۹/ الخرایج والجرایح، ج۲، ص۷۸۱/ بصایرالدرجات، ص۴۴۰

15 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ الْإِمَامَ یَسْمَعُ الصَّوْتَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وُلِدَ خُطَّ عَلَی مَنْکِبَیْهِ خَطٌّ ثُمَّ قَالَ هَکَذَا بِیَدِهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ.

امام صادق (علیه السلام)- محمّدبن‌مروان از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: «ای محمّد! امام صدا را در شکم مادرش میشنود؛ وقتی متولّد شود بر دو کتفش چیزی نوشته میشود». سپس فرمود: «بر دستانش این کلام خداوند نوشته میشود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۱/ بصایرالدرجات، ص۴۳۸

16 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ الْإِمَامَ (علیه السلام) لَیَسْمَعُ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وُلِدَ خُطَّ بَیْنَ کَتِفَیْهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا صارَ الْأَمْرُ إِلَیْهِ جَعَلَ اللَّهُ لَهُ عَمُوداً مِنْ نُورٍ یُبْصِرُ بِهِ مَا یَعْمَلُ أَهْلُ کُلِّ بَلْدَهًٍْ.

امام صادق (علیه السلام)- امام در شکم مادرش می‌شنود و هرگاه که متولّد شد میان شانه‌هایش این [آیه] نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَ عَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ. هرگاه که امر (مقام امامتش) به وی واگذار گردید، خدا برای او ستونی از نور قرار می‌دهد که با آن اعمال اهل هر شهر را نظاره می‌کند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ الکافی، ج۱، ص۳۸۷/ بصایرالدرجات، ص۴۳۷/ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۴/ البرهان/ نورالثقلین

17 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَمَّارٍ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَی أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) أُوَدِّعُهُ فَقَالَ اجْلِسْ شِبْهَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ یَا إِسْحَاقُ کَأَنَّکَ تَرَی أَنَّا مِنْ هَذَا الْخَلْق أَ مَا عَلِمْتَ أَنَّ الْإِمَامَ مِنَّا بَعْدَ الْإِمَامِ یَسْمَعُ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وَضَعَتْهُ أُمُّهُ کَتَبَ اللَّهُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا شَبَّ وَ تَرَعْرَعَ نُصِبَ لَهُ عَمُودٌ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ یَنْظُرُ بِهِ إِلَی أَعْمَالِ الْعِبَادِ.

امام صادق (علیه السلام)- اسحاق‌بن‌عمّار گوید: برای وداع به محضر امام صادق (علیه السلام) رسیدم. با حالتی شبیه به عصبانیت فرمود: «بنشین»! آنگاه فرمود: «ای اسحاق! مثل اینکه تو فکر می‌کنی من هم مانند همین مردمم؟ مگر نمیدانی امامان یکی پس از دیگری در شکم مادر صدا را میشنوند وقتی از مادر متولد شدند، بر بازوی راست آنها نوشته می‌شود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ همین که بزرگ شد و شروع به حرکت و رشد کرد، ستونی از آسمان تا زمین برایش نصب می‌شود که با آن اعمال بندگان را می‌بیند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۰/ بصایرالدرجات، ص۴۳۳/ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۶

18 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- إِنَّ الْإِمَامَ لَیَسْمَعُ الْکَلَامَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ حَتَّی إِذَا سَقَطَ عَلَی الْأَرْضِ أَتَاهُ مَلَکٌ فَیَکْتُبُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا شَبَّ رَفَعَ اللَّهُ فِی کُلِّ قَرْیَهًٍْ عَمُوداً مِنْ نُورِ مَقَامِهِ فِی قَرْیَهًٍْ وَ یَعْلَمُ مَا یُعْمَلُ فِی الْقَرْیَهًِْ الْأُخْرَی.

امام باقر (علیه السلام)- امام در شکم مادرش کلام را می‌شنود، تا اینکه وقتی به دنیا آمد فرشته‌ای نزد او آمده و بر بازوی راستش می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ تا اینکه وقتی به جوانی رسید، خداوند برای او در هر قریه‌ای ستونی از نور مقامش را در آنجا بلند می‌کند؛ می‌بیند و می‌داند آنچه را که در قریه‌ی دیگر انجام می‌پذیرد.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۳/ بصایرالدرجات، ص۴۳۶

19 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- إِنَّ الْإِمَامَ مِنَّا لَیَسْمَعُ الْکَلَامَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ حَتَّی إِذَا سَقَطَ عَلَی الْأَرْضِ أَتَاهُ مَلَکٌ فَیَکْتُبُ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ حَتَّی إِذَا شَبَّ رَفَعَ اللَّهُ لَهُ عَمُوداً مِنْ نُورٍ یَرَی فِیهِ الدُّنْیَا وَ مَا فِیهَا لَا یُسْتَرُ عَنْهُ مِنْهَا شَیْءٌ.

امام باقر (علیه السلام)- امام ما در شکم مادرش کلام را می‌شنود، تا اینکه وقتی به دنیا آمد فرشته‌ای نزد او آمده و سپس بر بازوی راستش می‌نویسد: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ. تا اینکه وقتی به جوانی رسید، خداوند برای او ستونی از نور را بلند می‌کند و در آن دنیا و هرچه در آن است را می‌بیند و از او چیزی را نمی‌پوشاند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۳/ بصایرالدرجات، ص۴۳۵

20 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- الْإِمَامُ یَسْمَعُ الصَّوْتَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا سَقَطَ إِلَی الْأَرْضِ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا تَرَعْرَعَ نَصَبَ لَهُ عَمُوداً {نُصِبَ لَهُ عَمُودٌ} مِنْ نُورٍ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ یَرَی بِهِ أَعْمَالَ الْعِبَادِ.

امام صادق (علیه السلام)- اسحاق‌بن‌عمار از امام صادق (علیه السلام) روایت کرده که فرمود: «امام در شکم مادر صداها را میشنود و وقتی به زمین پای گذارد، بر بازوی راست او نوشته میشود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و وقتی بر پای خود بایستد، ستونی از نور از زمین به آسمان برایش نصب می‌شود که اعمال بندگان را با آن میبیند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۵۸ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۹/ بصایرالدرجات، ص۴۳۱

21 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- إِذَا دَخَلَ أَحَدُکُمْ عَلَی الْإِمَامِ فَلْیَنْظُرْ مَا یَتَکَلَّمُ بِهِ فَإِنَّ الْإِمَامَ یَسْمَعُ الْکَلَامَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا هِیَ وَضَعَتْهُ سَطَعَ لَهَا نُورٌ سَاطِعٌ إِلَی السَّمَاءِ وَ سَقَطَ وَ فِی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ مَکْتُوبٌ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا هُوَ تَکَلَّمَ رَفَعَ اللَّهُ لَهُ عَمُوداً یُشْرِفُ بِهِ عَلَی أَهْلِ الْأَرْضِ یَعْلَمُ بِهِ أَعْمَالَهُمْ.

امام باقر (علیه السلام)- وقتی هرکدام وارد خدمت امام می‌شوید متوجّه باشید چه می‌گویید! زیرا امام در شکم مادر می‌شنود وقتی مادر او را می‌زاید نوری برایش به جانب آسمان می‌درخشد. در موقع زایمان بر بازوی راستش نوشته شده است: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ و وقتی او سخن گفت خداوند برایش استوانه‌ای ترتیب می‌دهد که به‌وسیله‌ی آن مشرف بر اهل زمین می‌گردد و اعمال بندگان را می‌داند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۰ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۳۸/ بصایرالدرجات، ص۴۳۱

22 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- إِنَّ الْإِمَامَ لَیَسْمَعُ الصَّوْتَ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا فُصِلَ مِنْ أُمِّهِ کُتِبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ فَإِذَا أُفْضِیَتْ إِلَیْهِ الْأُمُورُ رُفِعَ لَهُ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ یَرَی بِهِ أَعْمَالَ الْخَلَائِق.

امام باقر (علیه السلام)- امام قطعاً صدا را در شکم مادرش میشنود و وقتی از شکم مادرش جدا شود، بر بازوی راستش نوشته میشود: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و وقتی امور به او واگذار میشود، عمودی از نور برایش بالا برده میشود که اعمال بندگان را می‌بیند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۰ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۴۱/ بصایرالدرجات، ص۴۳۴

23 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ یُونُسَ بْنِ ظَبْیَانَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ إِنَ الْإِمَامَ یَسْمَعُ فِی بَطْنِ أُمِّهِ فَإِذَا وُلِدَ خُطَّ عَلَی مَنْکِبَیْهِ خَطٌّ ثُمَّ قَالَ هَکَذَا بِیَدِهِ فَذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ جُعِلَ لَهُ فِی کُلِّ قَرْیَهًٍْ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ یَرَی بِهِ مَا یَعْمَلُ أَهْلُهَا فِیهَا.

امام صادق (علیه السلام)- یونس‌بن‌ظبیان گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: امام (علیه السلام) در شکم مادرش می‌شنود و وقتی‌که به دنیا می‌آید، بر دو شانه‌اش خطی نوشته می‌شود. سپس فرمود: «همین‌طور بر دستش و آن [خط، این] کلام خداوند متعال است: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ و در هر شهر و دیاری برای او ستونی از نور قرار داده می‌شود که به‌وسیله‌ی آن آنچه اهل شهر در آن انجام می‌دهند می‌بیند».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۰ بصایرالدرجات، ص۴۳۶/ بحارالأنوار، ج۲۶، ص۱۳۳/ البرهان؛ فیهم: «بین کتفیه» بدلٌ «علی منکبه»

24 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنْ أَبِی بَصِیرٍ قَالَ: حَجَجْنَا مَعَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فِی السَّنَهًِْ الَّتِی وُلِدَ فِیهَا ابْنُهُ مُوسَی (علیه السلام) فَلَمَّا نَزَلْنَا الْأَبْوَاءَ وَضَعَ لَنَا الْغَدَاءَ وَ کَانَ إِذَا وَضَعَ الطَّعَامَ لِأَصْحَابِهِ أَکْثَرَ وَ أَطَابَ قَالَ فَبَیْنَا نَحْنُ نَأْکُلُ إِذْ أَتَاهُ رَسُولُ حَمِیدَهًَْ فَقَالَ لَهُ إِنَّ حَمِیدَهًَْ تَقُولُ قَدْ أَنْکَرْتُ نَفْسِی وَ قَدْ وَجَدْتُ مَا کُنْتُ أَجِدُ إِذَا حَضَرَتْ وِلَادَتِی وَ قَدْ أَمَرْتَنِی أَنْ لَا أَسْتَبِقَکَ بِابْنِکَ هَذَا فَقَامَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) فَانْطَلَقَ مَعَ الرَّسُولِ فَلَمَّا انْصَرَفَ قَالَ لَهُ أَصْحَابُهُ سَرَّکَ اللَّهُ وَ جَعَلَنَا فِدَاکَ فَمَا أَنْتَ صَنَعْتَ مِنْ حَمِیدَهًَْ قَالَ سَلَّمَهَا اللَّهُ وَ قَدْ وَهَبَ لِی غُلَاماً وَ هُوَ خَیْرُ مَنْ بَرَأَ اللَّهُ فِی خَلْقِهِ وَ لَقَدْ أَخْبَرَتْنِی حَمِیدَهًُْ عَنْهُ بِأَمْرٍ ظَنَّتْ أَنِّی لَا أَعْرِفُهُ وَ لَقَدْ کُنْتُ أَعْلَمَ بِهِ مِنْهَا فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا الَّذِی أَخْبَرَتْکَ بِهِ حَمِیدَهًُْ عَنْهُ قَالَ ذَکَرَتْ أَنَّهُ سَقَطَ مِنْ بَطْنِهَا حِینَ سَقَطَ وَاضِعاً یَدَیْهِ عَلَی الْأَرْضِ رَافِعاً رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ فَأَخْبَرْتُهَا أَنَّ ذَلِکَ أَمَارَهًُْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَمَارَهًُْ الْوَصِیِّ مِنْ بَعْدِهِ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ وَ مَا هَذَا مِنْ أَمَارَهًِْ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ أَمَارَهًِْ الْوَصِیِّ مِنْ بَعْدِهِ فَقَالَ لِی إِنَّهُ لَمَّا کَانَتِ اللَّیْلَهًُْ الَّتِی عُلِقَ فِیهَا بِجَدِّی أَتَی آتٍ جَدَّ أَبِی بِکَأْسٍ فِیهِ شَرْبَهًٌْ أَرَقُّ مِنَ الْمَاءِ وَ أَلْیَنُ مِنَ الزُّبْدِ وَ أَحْلَی مِنَ الشَّهْدِ وَ أَبْرَدُ مِنَ الثَّلْجِ وَ أَبْیَضُ مِنَ اللَّبَنِ فَسَقَاهُ إِیَّاهُ وَ أَمَرَهُ بِالْجِمَاعِ فَقَامَ فَجَامَعَ فَعُلِقَ بِجَدِّی وَ لَمَّا أَنْ کَانَتِ اللَّیْلَهًُْ الَّتِی عُلِقَ فِیهَا بِأَبِی أَتَی آتٍ جَدِّی فَسَقَاهُ کَمَا سَقَی جَدَّ أَبِی وَ أَمَرَهُ بِمِثْلِ الَّذِی أَمَرَهُ فَقَامَ فَجَامَعَ فَعُلِقَ بِأَبِی وَ لَمَّا أَنْ کَانَتِ اللَّیْلَهًُْ الَّتِی عُلِقَ فِیهَا بِی أَتَی آتٍ أَبِی فَسَقَاهُ بِمَا سَقَاهُمْ وَ أَمَرَهُ بِالَّذِی أَمَرَهُمْ بِهِ فَقَامَ فَجَامَعَ فَعُلِقَ بِی وَ لَمَّا أَنْ کَانَتِ اللَّیْلَهًُْ الَّتِی عُلِقَ فِیهَا بِابْنِی أَتَانِی آتٍ کَمَا أَتَاهُمْ فَفَعَلَ بِی کَمَا فَعَلَ بِهِمْ فَقُمْتُ بِعِلْمِ اللَّهِ وَ إِنِّی مَسْرُورٌ بِمَا یَهَبُ اللَّهُ لِی فَجَامَعْتُ فَعُلِقَ بِابْنِی هَذَا الْمَوْلُودِ فَدُونَکُمْ فَهُوَ وَ اللَّهِ صَاحِبُکُمْ مِنْ بَعْدِی إِنَّ نُطْفَهًَْ الْإِمَامِ مِمَّا أَخْبَرْتُکَ وَ إِذَا سَکَنَتِ النُّطْفَهًُْ فِی الرَّحِمِ أَرْبَعَهًَْ أَشْهُرٍ وَ أُنْشِئَ فِیهَا الرُّوحُ بَعَثَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مَلَکاً یُقَالُ لَهُ حَیَوَانُ فَکَتَبَ عَلَی عَضُدِهِ الْأَیْمَنِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا لا مُبَدِّلَ لِکَلِماتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ وَ إِذَا وَقَعَ مِنْ بَطْنِ أُمِّهِ وَقَعَ وَاضِعاً یَدَیْهِ عَلَی الْأَرْضِ رَافِعاً رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ فَأَمَّا وَضْعُهُ یَدَیْهِ عَلَی الْأَرْضِ فَإِنَّهُ یَقْبِضُ کُلَّ عِلْمٍ لِلَّهِ أَنْزَلَهُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَی الْأَرْضِ وَ أَمَّا رَفْعُهُ رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ فَإِنَّ مُنَادِیاً یُنَادِی بِهِ مِنْ بُطْنَانِ الْعَرْشِ مِنْ قِبَلِ رَبِّ الْعِزَّهًِْ مِنَ الْأُفُقِ الْأَعْلَی بِاسْمِهِ وَ اسْمِ أَبِیهِ یَقُولُ یَا فُلَانَ بْنَ فُلَانٍ اثْبُتْ تُثْبَتْ فَلِعَظِیمٍ مَا خَلَقْتُکَ أَنْتَ صَفْوَتِی مِنْ خَلْقِی وَ مَوْضِعُ سِرِّی وَ عَیْبَهًُْ عِلْمِی وَ أَمِینِی عَلَی وَحْیِی وَ خَلِیفَتِی فِی أَرْضِی لَکَ وَ لِمَنْ تَوَلَّاکَ أَوْجَبْتُ رَحْمَتِی وَ مَنَحْتُ جِنَانِی وَ أَحْلَلْتُ جِوَارِی ثُمَّ وَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَأَصْلِیَنَّ مَنْ عَادَاکَ أَشَدَّ عَذَابِی وَ إِنْ وَسَّعْتُ عَلَیْهِ فِی دُنْیَایَ مِنْ سَعَهًِْ رِزْقِی فَإِذَا انْقَضَی الصَّوْتُ صَوْتُ الْمُنَادِی أَجَابَهُ هُوَ وَاضِعاً یَدَیْهِ رَافِعاً رَأْسَهُ إِلَی السَّمَاءِ یَقُولُ شَهِدَ اللهُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ وَ الْمَلائِکَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قائِماً بِالْقِسْطِ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ قَالَ فَإِذَا قَالَ ذَلِکَ أَعْطَاهُ اللَّهُ الْعِلْمَ الْأَوَّلَ وَ الْعِلْمَ الْآخِرَ وَ اسْتَحَقَّ زِیَارَهًَْ الرُّوحِ فِی لَیْلَهًِْ الْقَدْرِ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ الرُّوحُ لَیْسَ هُوَ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام)؟ قَالَ الرُّوحُ هُوَ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) إِنَّ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ (علیهم السلام) وَ إِنَّ الرُّوحَ هُوَ خَلْقٌ أَعْظَمُ مِنَ الْمَلَائِکَهًِْ (علیهم السلام) أَ لَیْسَ یَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی تَنَزَّلُ الْمَلائِکَةُ وَ الرُّوحُ. (الکَلِمَةُ

امام صادق (علیه السلام)- ابوبصیر گوید: حج را با امام صادق (علیه السلام) گزاردیم، آن هم در سالی که فرزندش موسی (علیه السلام) در آن متولّد شد. هنگامی‌که در [منطقه] اَبواء فرود آمدیم، ایشان سفره‌ی غذا را برای ما انداخت و هرگاه به اصحابش غذا می‌داد، به مقدار زیاد و با کیفیّت خوب می‌داد. گفت: ما درحال غذاخوردن بودیم که فرستاده‌ی حُمَیده از راه رسید. به وی عرض کرد: «حمیده می‌گوید: من خویش را نشناختم و اگر زایمانم فرا برسد، من آنچه را می‌یافتم، مییابم و شما به من دستور دادید که پیش از شما این فرزندتان را نبینم [پیش از زایمان، شما را فرا خوانم]». پس امام صادق (علیه السلام) برخاست و با آن فرستاده به راه افتاد و هنگامی‌که آنجا را ترک میکرد، اصحابش به او عرض کردند: «خداوند تو را خوشحال کند و ما را فدای تو گرداند، حمیده برای تو چه زاییده است»؟ فرمود: «خدا او را سالم نگهدارد، خدا پسری برای من ارزانی داشته است و او بهترین کسی است که خدای عزّوجلّ آفریده است. حمیده در مورد او خبری را به من گفت که فکر می‌کرد من آن را نمی‌دانم، درحالی‌که بهتر از او می‌دانستم». گفتم: «فدایت شوم! حمیده چه خبری را به شما داده است»؟ فرمود: «گفت هنگامی‌که این پسر متولّد شد، دو دستش بر زمین و سرش رو به آسمان بود. من به او خبر دادم که این عمل، نشانه‌ی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و نشانه‌ی وصیّ پس از اوست». گفتم: «قربانت گردم، این [نشانه] چه ارتباطی با نشانه‌ی رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و نشانه‌ی وصیّ پس از او دارد»؟ به من فرمود: «در شبی که نطفه جدّم منعقد شد، فرشته‌ای برای پدر جدّم جامی را آورد که در آن شرابی رقیق‌تر از آب، نرم‌تر از کره، شیرین‌تر از عسل، خنک‌تر از یخ و سفیدتر از شیر بود. به او نوشاند و به او دستور جماع (نزدیکی) را داد». ایشان برخاست و جماع را انجام داد، سپس نطفه و عُلقه جدّم منعقد شد. همان شبی که نطفه‌ی پدرم منعقد شد، فرشته نزد جدّم آمد و به جدّم [همان جام] را که به جدّ پدرم نوشانیده بود، نوشاند و همان دستور را به وی داد. پس برخاست و عمل جماع را انجام داد و نطفه و علقه پدرم منعقد شد. همان شبی که نطفه من منعقد شد، فرشته‌ای به پیش پدرم آمد و همان جام را که به آنان نوشانیده بود، نوشاند و همان دستور را به وی داد. پس ایشان از جا بلند شد و عمل جماع را انجام داد و نطفه و علقه من منعقد شد. همان شبی که نطفه پسرم منعقد شد، فرشته‌ای مانند فرشته‌ای که پیش آنان آمده بود نزد من آمد، پس همان کار را برای من انجام داد که برای آنان انجام داده بود. پس بلند شدم و خدای من می‌داند که من خوشحالم به آنچه خدا به من می‌دهد، پس عمل جماع را انجام دادم و این پسرم به وجود آمد و در برابر شما است و به خدا قسم که او امام شما پس از من است. نطفه‌ی امام از آنچه که به تو گفتم تشکیل شده است و هرگاه نطفه به مدّت چهار ماه در رحم قرار می‌گیرد و روح در آن ایجاد می‌شود، خداوند تبارک‌وتعالی فرشته‌ای را می‌فرستد که حَیَوان نام دارد که پس بر روی بازوی راستش این آیه را نوشته است: وَ تَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَ عَدْلاً لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَ هُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ و هنگامی‌که از شکم مادرش بیرون می‌آید، دو دستش بر روی زمین، و سرش به‌سوی آسمان قرار دارد. بالابردن سرش به‌سوی آسمان ازاین‌رو است که ندادهنده‌ای از وسط عرش از جانب پروردگار عزّت از افق برین با نامش و نام پدرش ندا می‌دهد و می‌گوید: ای فلانی پسر فلانی، ثابت و پایدار می‌شوی و به خاطر هدف بزرگی که تو را برای آن آفریده‌ام، تو برگزیده‌ی من از مخلوقات من هستی و جایگاه راز من و محرم علم من و امین من در وحی‌ام و خلیفه‌ی من در زمین هستی و رحمتم را برای تو و برای کسانی که از تو پیروی می‌کنند، واجب کردم و بهشتم را به آنان بخشیدم و ایشان را در جوار خویش سکنی دادم. قسم به عزّت و جلالم، بر کسانی که با تو دشمنی کنند، شدیدترین عذابم را نازل می‌کنم، حتّی اگر رزق و روزیم را برای او در دنیا گسترش بدهم. هرگاه که صدا صدای کسی که ندا می‌دهد باز ایستاد، به او جواب می‌دهد، درحالی‌که دستهایش را بر روی زمین گذاشته است و سرش را به‌طرف آسمان بالا برده است و می‌گوید: خداوند، [با ایجادِ نظامِ واحدِ جهانِ هستی]، گواهی می‌دهد که معبودی جز او نیست و فرشتگان و صاحبان دانش، [هرکدام به‌گونه‌ای بر این مطلب]، گواهی می‌دهند درحالی‌که [خداوند در تمام عالم] قیام به عدالت دارد معبودی جز او نیست، که هم توانا و هم حکیم است. (آل عمران/۱۸)». گفتم: «قربانت گردم، مگر روح جبرئیل نیست»؟ فرمود: «روح بزرگ‌تر از جبرئیل است. جبرئیل از فرشتگان است ولی روح مخلوقی بزرگ‌تر از فرشتگان است، مگر خدای تبارک‌وتعالی نمیفرماید: فرشتگان و «روح» نازل می‌شوند. (قدر/۴). (کلمه

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۰ الکافی، ج۱، ص۳۸۵/ البرهان

25 (انعام/115)

السّجّاد (علیه السلام)- عَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلِیّاً (علیه السلام) کَلِمَهًًْ یَفْتَحُ أَلْفَ کَلِمَهًٍْ وَ الْأَلْفُ کَلِمَهًٍْ یَفْتَحُ کُلُّ کَلِمَهًٍْ أَلْفَ کَلِمَهًٍْ.

امام سجّاد (علیه السلام)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) کلمه‌ای به علی (علیه السلام) آموخت که هزار کلمه می‌گشود. و هرکدام از کلمات هزار کلمه می‌گشود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ بحار الأنوار، ج۲۶، ص۳۰

26 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- أَوْصَی رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی عَلِیٍٍّ (علیه السلام) بِأَلْفِ کَلِمَهًٍْ یَفْتَحُ کُلُ کَلِمَهًٍْ أَلْفَ کَلِمَهًٍْ.

امام صادق (علیه السلام)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) هزار کلمه سفارش فرمود که هر کلمه‌ای، هزار کلمه می‌گشود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ الإختصاص، ص۲۸۵

27 (انعام/115)

الباقر (علیه السلام)- عَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلِیّاً (علیه السلام) أَلْفَ حَرْفٍ یَفْتَحُ أَلْفَ حَرْفٍ وَ الْأَلْفُ حَرْفٍ کُلُّ حَرْفٍ مِنْهَا یَفْتَحُ أَلْفَ حَرْفٍ.

امام باقر (علیه السلام)- رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) هزار حرف آموخت که [هر حرفی] هزار حرف می‌گشود و هزار حرف هرکدام هزار حرف می‌گشود.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ الإختصاص، ص۲۸۴

28 (انعام/115)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- نَحْنُ الْکَلِمَاتُ الَّتِی تَلَقَّاهَا آدَمُ مِنْ رَبِّهِ فَتابَ عَلَیْه.

امام علی (علیه السلام)- ما همان کلماتی هستیم که آدم (علیه السلام) از خدا دریافت کرد و خداوند توبه‌اش را پذیرفت.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ بحرالعرفان، ج۱۰، ص۲۱۹

29 (انعام/115)

الصّادق (علیه السلام)- عَنِ الصَّادِقِ (علیه السلام) فِی زِیَارَهًِْ أَمِیرِالْمُوْمِنِینَ (علیه السلام) ثُمَّ تَحَوَّلْ إِلَی عِنْدِ الرِّجْلَیْنِ وَ قُلِ السَّلَامُ عَلَی أَبِی‌الْأَئِمَّهًِْ (علیهم السلام) وَ خَلِیلِ النُّبُوَّهًِِْ وَ الْمَخْصُوصِ بِالْأُخُوَّهًِْ السَّلَامُ عَلَی یَعْسُوبِ الدِّینِ وَ الْإِیمَانِ وَ کَلِمَهًِْ الرَّحْمَنِ.

امام صادق (علیه السلام)- از امام صادق (علیه السلام) در مورد زیارت امیرمؤمنان (علیه السلام) [روایت شده است]: سپس نزد پایین پاها برو و بگو: سلام بر پدر امامان (علیهم السلام) و دوست پیامبری و اختصاص یافته به برادری. سلام بر رئیس بزرگ دین و ایمان و کلمه [خدای] رحمان.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ بحرالعرفان

30 (انعام/115)

الرّسول (صلی الله علیه و آله)- عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ عَهِدَ إِلَیَّ فِی عَلِیٍّ (علیه السلام) عَهْداً قُلْتُ یَا رَبِّ بَیِّنْهُ لِی قَالَ اسْمَعْ قُلْتُ قَدْ سَمِعْتُ قَالَ: إِنَّ عَلِیّاً (علیه السلام) رَایَهًُْ الْهُدَی وَ إِمَامُ أَوْلِیَائِی وَ نُورُ مَنْ أَطَاعَنِی وَ هُوَ الْکَلِمَهًُْ الَّتِی أَلْزَمْتُهَا الْمُتَّقِینَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- به‌راستی علی (علیه السلام) پرچم هدایت است، پیشوای دوستانم و نور هرکه مرا اطاعت کند، و اوست کلمه که متقیّان به آن تمسّک کنند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ الأمالی للصدوق، ص۴۷۸

31 (انعام/115)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ عَنْ أَمِیرِ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ: یَا طَارِقُ الْإِمَامُ (علیه السلام) کَلِمَهًُْ اللَّهِ (علیه السلام) وَ حُجَّهًُْ اللَّهِ (علیه السلام) وَ وَجْهُ اللَّه (علیه السلام) وَ نُورُ اللَّهِ (علیه السلام) وَ حِجَابُ اللَّهِ (علیه السلام) وَ آیَهًُْ اللَّهِ (علیه السلام) یَخْتَارُهُ اللَّهُ وَ یَجْعَلُ فِیهِ مَا یَشَاءُ وَ یُوجِبُ لَهُ بِذَلِکَ الطَّاعَهًَْ وَ الْوَلَایَهًَْ عَلَی جَمِیعِ خَلْقِهِ فَهُوَ وَلِیُّهُ فِی سَمَاوَاتِهِ وَ أَرْضِهِ أَخَذَ لَهُ بِذَلِکَ الْعَهْدَ عَلَی جَمِیعِ عِبَادِهِ فَمَنْ تَقَدَّمَ عَلَیْهِ کَفَرَ بِاللَّهِ مِنْ فَوْقِ عَرْشِهِ فَهُوَ یَفْعَلُ مَا یَشَاءُ وَ إِذَا شَاءَ اللَّهُ شَاءَ وَ یُکْتَبُ عَلَی عَضُدِهِ وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صدْقاً وَ عَدْلًا فَهُوَ الصِّدْقُ وَ الْعَدْلُ وَ یُنْصَبُ لَهُ عَمُودٌ مِنْ نُورٍ مِنَ الْأَرْضِ إِلَی السَّمَاءِ یَرَی فِیهِ أَعْمَالَ الْعِبَادِ.

امام علی (علیه السلام)- طارق‌بن‌شهاب نقل می‌کند: امام علی (علیه السلام) فرمود: طارق! امام کلمهًْ اللهِ و حجّت اللهِ و وجه اللهِ و نور اللهِ و حجاب اللهِ و آیه است. خدا انتخابش می‌کند و هرچه خواست در او قرار می‌دهد. به‌واسطه‌ی همین مقام، اطاعت و ولایتش بر تمام جهان واجب است. او ولی خدا در آسمان‌ها و زمین است. این پیمان از جمیع جهانیان گرفته شده است. هرکه خود را بر او مقدّم بدارد کافر به خداست هر کار که مایل است می‌کند. هرچه خدا بخواهد انجام می‌دهد. بر دست راستش نوشته شده: وَ تَمَّتْ کَلِمَةُ رَبِّکَ صِدْقاً وَ عَدْلًا. او راستی و عدالت است. برایش استوانه‌ای از نور از زمین تا آسمان قرار می‌دهد و اعمال بندگان را به‌وسیله‌ی آن می‌بیند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۶۴ بحارالأنوار، ج۲۵، ص۱۶۹