وَقَالُواْ هَٰذِهِۦٓ أَنۡعَٰمࣱ وَحَرۡثٌ حِجۡرࣱ لَّا يَطۡعَمُهَآ إِلَّا مَن نَّشَآءُ بِزَعۡمِهِمۡ وَأَنۡعَٰمٌ حُرِّمَتۡ ظُهُورُهَا وَأَنۡعَٰمࣱ لَّا يَذۡكُرُونَ ٱسۡمَ ٱللَّهِ عَلَيۡهَا ٱفۡتِرَآءً عَلَيۡهِۚ سَيَجۡزِيهِم بِمَا كَانُواْ يَفۡتَرُونَ
138
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَوْلُهُ وَ قالُوا هذِهِ أَنْعامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ قَالَ الْحِجْرُ الْمُحَرَّمُ لا یَطْعَمُها إِلَّا مَنْ نَشاءُ بِزَعْمِهِمْ قَالَ کَانُوا یُحَرِّمُونَهَا عَلَی قَوْمٍ وَ أَنْعامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُها یَعْنِی الْبَحِیرَهًَْ وَ السَّائِبَهًَْ وَ الْوَصِیلَهًَْ وَ الْحَامَ وَ أَنْعامٌ لا یَذْکُرُونَ اسْمَ اللهِ عَلَیْهَا افْتِراءً عَلَیْهِ سَیَجْزِیهِمْ بِما کانُوا یَفْتَرُون.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَالُواْ هَذِهِ أَنْعَامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ؛ حِجْرٌ یعنی حرام شده است. لاَّ یَطْعَمُهَا إِلاَّ مَن نّشَاء بِزَعْمِهِمْ، آن را بر گروهی تحریم می‌کردند. وَ أَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُورُهَا؛ شتر ماده‌ای که پنج بار زاییده است و شتر نذر شده و شتر ماده‌ای که ده‌بار زاییده و شتری که مدّت طولانی نزد صاحبش مانده به‌طوری که صاحبش آن را بعد از ده‌بار زاییدن رها کرده است. وَ أَنْعامٌ لا یَذْکُرُونَ اسْمَ اللهِ عَلَیْهَا افْتِراءً عَلَیْهِ سَیَجْزِیهِمْ بِما کانُوا یَفْتَرُون.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۹۴ القمی، ج۱، ص۲۱۷/ بحارالأنوار، ج۹، ص۲۰۷؛ فیه: «و الحام ... یفترون» محذوفٌ/ نورالثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- فِی قَوْلِهِ عَزَّوَ جَلَّ فِی حُجُورِکُمْ قَالَ الْحِجْرُ الْحُرْمَهًُْ یَقُولُ اللَّاتِی فِی حُرْمَتِکُمْ وَ ذَلِکَ مِثْلُ قَوْلِهِ أَنْعامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ یَقُولُ مُحَرَّمَهًٌْ.
امام صادق (علیه السلام)- فِی حُجُورِکُمْ؛ حِجْرٌ حرمت است. دختران همسرانتان که بر شما حرام هستند و آن مانند این کلام خداوند: أَنْعامٌ وَ حَرْثٌ حِجْرٌ. و حرام است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۵۹۴ مستدرک الوسایل، ج۱۴، ص۳۹۸/ دعایم الإسلام، ج۲، ص۲۳۲