قُلۡ إِنَّنِي هَدَىٰنِي رَبِّيٓ إِلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِيمࣲ دِينࣰا قِيَمࣰا مِّلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفࣰاۚ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
161
قُلۡ إِنَّنِي هَدَىٰنِي رَبِّيٓ إِلَىٰ صِرَٰطࣲ مُّسۡتَقِيمࣲ دِينࣰا قِيَمࣰا مِّلَّةَ إِبۡرَٰهِيمَ حَنِيفࣰاۚ وَمَا كَانَ مِنَ ٱلۡمُشۡرِكِينَ
161
علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- وَ قَوْلُهُ قُلْ إِنَّنِی هَدانِی رَبِّی إِلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ دِیناً قِیَماً مِلَّةَ إِبْراهِیمَ حَنِیفاً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ وَ الْحَنِیفِیَّهًُْ هِیَ الْعَشَرَهًُْ الَّتِی جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِیمُ (علیه السلام).
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- در این کلام خداوند تبارک‌وتعالی: قُلْ إِنَّنِی هَدَانِی رَبِّی إِلَی صِرَاطٍ مُّسْتَقِیمٍ دِینًا قِیَمًا مِّلَّةَ إِبْرَاهِیمَ حَنِیفًا وَمَا کَانَ مِنَ المُشْرِکِینَ حنیفیّت همان [اصول] دهگانه هستند که ابراهیم (علیه السلام) آن‌ها را آورد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ القمی، ج۱، ص۲۲۲/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- مَا أَبْقَتِ الْحَنِیفِیَّهًُْ شَیْئاً حَتَّی إِنَّ مِنْهَا قَصَّ الشَّارِبِ وَ الْأَظْفَارِ و الْأَخْذَ مِنَ الشَّارِبِ وَ الْخِتَانَ.
امام باقر (علیه السلام)- حنیفیّت، چیزی را باقی نگذاشته است، حتّی چیدن ناخن و گرفتن شارب و ختنه‌کردن نیز از آن جمله است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ نورالثقلین/ البرهان؛ فیه: «شارب» محذوفٌ
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ بَعَثَ خَلِیلَهُ بِالْحَنِیفِیَّهًِْ وَ أَمَرَهُ بِأَخْذِ الشَّارِبِ وَ قَصِّ الْأَظْفَارِ وَ نَتْفِ الْإِبْطِ وَ حَلْقِ الْعَانَهًِْ وَ الْخِتَانِ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- همانا خدای عزّوجلّ خلیل خویش را به‌عنوان حنیفی مخلص برانگیخت و او را به گرفتن شارب و چیدن ناخن و زدن موی زیر بغل و روی عانه و ختنه‌کردن امر کرد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ وسایل الشیعهًْ، ج۲۱، ص۴۳۷/ البرهان/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- وَ قَد ذَکَرَ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام): دِینُهُ دِینِی وَ دِینِی دِینُهُ وَ سُنَّتُهُ سُنَّتِی وَ سُنَّتِی سُنَّتُهُ وَ فَضْلِی فَضْلُهُ وَ أَنَا أَفْضَلُ مِنْهُ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ابراهیم (علیه السلام) را یاد کرد... دینش دین من و دین من دین او، سنّت او سنّت من و سنّت من، سنّت اوست، فضل من فضل او است ولی من از او برترم و برتری من برای او یک نوع برتری و فضل است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ نورالثقلین
الحسین (علیه السلام)- مَا أَحَدٌ عَلَی مِلَّهًِْ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) إِلَّا نَحْنُ وَ شِیعَتُنَا وَ سَائِرُ النَّاسِ مِنْهَا بِرَاءٌ.
امام حسین (علیه السلام)- کسی جز ما و شیعه‌ی ما بر آئین ابراهیم (علیه السلام) نمی‌باشد و دیگر مردم از آن بیزارند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ بحار الأنوار، ج۶۵، ص۸۵/ البرهان/ نورالثقلین
الباقر (علیه السلام)- مَا مِنْ أَحَدٍ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ یَدِینُ بِدِینِ إِبْرَاهِیمَ (علیه السلام) غَیْرَنَا وَ غَیْرَ شِیعَتِنَا.
امام باقر (علیه السلام)- هیچ‌کس از این امّت جز ما و شیعیان ما در دین ابراهیم (علیه السلام) نیست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ بحار الأنوار، ج۶۴، ص۳۳/ البرهان
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) لَعَلِیٍّ (علیه السلام) مَنْ أَحَبَّکَ لِدِینِکَ وَ أَخَذَ بِسَبِیلِکَ فَهُوَ مِمَّنْ هُدِیَ إِلی صِراطٍ مُسْتَقِیمٍ قال عز من قائل دینا قیما ملة ابراهیم.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- هرکس از نظر امور دینی تو را دوست بدارد و راه و مسیر تو را در پیش بگیرد، پس به راه راست و مستقیم هدایت شده. آیینی استوار [و ضامن سعادت دین و دنیا]؛ آیین ابراهیم؛ که ایمانی خالص داشت.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ الأمالی للطوسی، ص۴۹۲/ نورالثقلین
الرّسول (صلی الله علیه و آله)- بُنِیَ الْإِسْلَامُ عَلَی عَشَرَهًِْ أَسْهُمٍ عَلَی شَهَادَهًِْ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَ هِیَ الْمِلَّهًُْ وَ الصَّلَاهًُْ وَ هِیَ الْفَرِیضَهًُْ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- اسلام ده بخش است، شهادت بر وحدانیّت خداوند که آن پایه و اساس است، و نماز که آن واجب است.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ الخصال، ج۲، ص۴۴۷/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ حَنِیفاً مُسْلِماً قَالَ خَالِصاً مُخْلِصاً لَیْسَ فِیهِ شَیْءٌ مِنْ عِبَادَهًِْ الْأَوْثَانِِ.
امام صادق (علیه السلام)- حَنَیفَاً مُسْلِمَاً؛ خالص و با اخلاص، که هیچ اثری از عبادت بت ها در آن نیست.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ الکافی، ج۲، ص۱۵/ نورالثقلین
الصّادق (علیه السلام)- ِفِی قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَی حَنِیفاً مُسْلِماً قَالَ خَالِصاً مُخْلِصاً لَا یَشُوبُهُ شَیْءٌ.
امام صادق (علیه السلام)- حَنِیفاً مُسْلِماً؛ یعنی خالص که چیزی آن را از حقیقت بیرون نکند و به غرضی آلوده نسازد، و فقط برای خداوند باشد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۴، ص۶۷۸ المحاسن، ج۱، ص۲۵۱/ البرهان