فَخَلَفَ مِنۢ بَعۡدِهِمۡ خَلۡفࣱ وَرِثُواْ ٱلۡكِتَٰبَ يَأۡخُذُونَ عَرَضَ هَٰذَا ٱلۡأَدۡنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغۡفَرُ لَنَا وَإِن يَأۡتِهِمۡ عَرَضࣱ مِّثۡلُهُۥ يَأۡخُذُوهُۚ أَلَمۡ يُؤۡخَذۡ عَلَيۡهِم مِّيثَٰقُ ٱلۡكِتَٰبِ أَن لَّا يَقُولُواْ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلۡحَقَّ وَدَرَسُواْ مَا فِيهِۗ وَٱلدَّارُ ٱلۡأٓخِرَةُ خَيۡرࣱ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَۚ أَفَلَا تَعۡقِلُونَ
169
السّجّاد (علیه السلام)- فَانْظُرْ لِنَفْسِکَ فَإِنَّهُ لَا یَنْظُرُ لَهَا غَیْرُکَ وَ حَاسِبْهَا حِسَابَ رَجُلٍ مَسْئُولٍ وَ انْظُرْ کَیْفَ شُکْرُکَ لِمَنْ غَذَّاکَ بِنِعَمِهِ صَغِیراً وَ کَبِیراً فَمَا أَخْوَفَنِی أَنْ تَکُونَ کَمَا قَالَ اللَّهُ فِی کِتَابِهِ فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْکِتابَ یَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنی وَ یَقُولُونَ سَیُغْفَرُ لَنا.
امام سجّاد ( متوجّه خود باش هیچ‌کس ملاحظه تو را نخواهد کرد. و به حساب خویش چنان رسیدگی کن که از تو بازخواست خواهند نمود. دقّت کن چگونه سپاسی کسی را داشته‌ای که از کوچکی تربیت و تغذیه‌ات نموده تا بزرگی. بیم آن دارم که مشمول این آیه شوی؛ فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا الْکِتابَ یَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنی وَ یَقُولُونَ سَیُغْفَرُ لَنا.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۳۸۴ بحار الأنوار، ج۷۵، ص۱۳۱/ تحف العقول، ص۲۷۵
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- یَأْخُذُونَ عَرَضَ هذَا الْأَدْنَی یَعْنِی مَا یُعْرَضُ لَهُمْ مِنَ الدُّنْیَا.
علیّ‌بن‌ابراهیم ( یَأْخُذُونَ عَرَضَ هَذَا الأدْنَی؛ یعنی آنچه از دنیا برای آنان اتّفاق می‌افتد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۳۸۴ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عَیَّرَ عِبَادَهُ بِآیَتَیْنِ مِنْ کِتَابِهِ أَنْ لَا یَقُولُوا حَتَّی یَعْلَمُوا وَ لَا یَرُدُّوا مَا لَمْ یَعْلَمُوا قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَ لَمْ یُؤْخَذْ عَلَیْهِمْ مِیثاقُ الْکِتابِ أَنْ لا یَقُولُوا عَلَی اللهِ إِلَّا الْحَقَّ وَ قَالَ بَلْ کَذَّبُوا بِما لَمْ یُحِیطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا یَأْتِهِمْ تَأْوِیلُهُ.
امام صادق ( همانا خدا بندگان خویش را به دو آیه از کتابش مختص کرده است تا چیزی را نگویند تا اینکه آن را بدانند و آنچه را نمی‌دانند، رد نکنند. خدای عزّوجلّ فرمود: أَلَمْ یُؤْخَذْ عَلَیْهِم مِّیثَاقُ الْکِتَابِ أَن لاَّ یِقُولُواْ عَلَی اللهِ إِلاَّ الحَقَّ و فرمود: بَلْ کَذَّبُواْ بِمَا لَمْ یُحِیطُواْ بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا یَأْتِهِمْ تَأْوِیلُهُ (یونس/۳۹).
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۳۸۴ الکافی، ج۱، ص۴۳/ العیاشی، ج۲، ص۳۶/ منیهًْ المرید، ص۲۱۵/ نور الثقلین/ البرهان
علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- دَرَسُوا مَا فِیهِ یَعْنِی ضَیَّعُوهُ.
علیّ‌بن‌ابراهیم ( وَ دَرَسُواْ مَا فِیهِ یعنی آن را تباه کردند.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۳۸۴ البرهان