سوره اعراف - آیه 185 جزء 9 - صفحه 174

    أَوَلَمۡ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ ٱلسَّمَٰوَٰتِ وَٱلۡأَرۡضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَيۡءࣲ وَأَنۡ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقۡتَرَبَ أَجَلُهُمۡۖ فَبِأَيِّ حَدِيثِۭ بَعۡدَهُۥ يُؤۡمِنُونَ

    185

تفسیر روایی
آیا در حکومت و نظام آسمانها و زمین، و آنچه خدا آفریده است، (از روی دقت و عبرت) نظر نیفکندند؟! (و آیا در این نیز اندیشه نکردند که) شاید پایان زندگی آنها نزدیک شده باشد؟! (اگر به این کتاب آسمانی روشن ایمان نیاورند،) بعد از آن به کدام سخن ایمان خواهند آورد؟!
1 (اعراف/185)

أمیرالمؤمنین (علیه السلام)- إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی مَا فَرَضَ الْإِیمَانَ عَلَی جَارِحَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ وَ مَا مِنْ جَارِحَهًٍْ مِنْ جَوَارِحِ الْإِنْسَانِ إِلَّا وَ قَدْ وُکِلَتْ بِغَیْرِ مَا وُکِلَتْ بِهِ الْأُخْرَی فَمِنْهَا مَا فَرَضَهُ عَلَی الْعَیْنَیْنِ فَهُوَ النَّظَرُ إِلَی آیَاتِ اللَّهِ وَ غَضُّ النَّظَرِ عَنْ مَحَارِمِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی أَ فَلا یَنْظُرُونَ إِلَی الْإِبِلِ کَیْفَ خُلِقَتْ وَ إِلَی السَّماءِ کَیْفَ رُفِعَتْ وَ إِلَی‌الْجِبالِ کَیْفَ نُصِبَتْ وَ إِلَی الْأَرْضِ کَیْفَ سُطِحَتْ وَ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی أَ وَ لَمْ یَنْظُرُوا فِی مَلَکُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما خَلَقَ اللهَُ مِنْ شَیْءٍ.

امام علی ( در قرآن هرچه بر گوش واجب شده از باب ایمان می‌باشند. امّا واجبات چشم یکی از آن‌ها نگاه‌کردن در آیات خداوند و پوشیدن دیده از آنچه خداوند حرام کرده است، می‌باشد. در قرآن مجید می‌فرماید: آیا آن‌ها به شتر نگاه نمی‌کنند که چگونه خلق شده است، و به آسمان نظر نمی‌کنند که چگونه بلند شده و به کوه‌ها توجّه ندارند که چگونه بر جای خود قرار گرفته‌اند، و به زمین نگاه نمی‌کنند که چگونه پهن و هموار گردیده است. (غاشیه/۲۰۱۷) در آیه‌ی دیگری می‌فرماید: أَ وَ لَمْ یَنْظُرُوا فِی مَلَکُوتِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما خَلَقَ اللهَُ مِنْ شَیْءٍ.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۳۴ مستدرک الوسایل، ج۱۱، ص۱۴۶/ بحار الأنوار، ج۶۶، ص۷۶/ بحار الأنوار، ج۹۰، ص۵۱

2 (اعراف/185)

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ أَنْ عَسَی أَنْ یَکُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ هُوَ هَلَاکُهُمْ فَبِأَیِّ حَدِیثٍ بَعْدَهُ یَعْنِی بَعْدَ الْقُرْآنِ یُؤْمِنُونَ أَیْ یُصَدِّقُونَ.

علیّ‌بن‌ابراهیم ( منظور از این سخن خدای تبارک‌وتعالی: وَ أَنْ عَسَی أَن یَکُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ هلاکت آنان است. فَبِأَیِّ حَدِیثٍ بَعْدَهُ یعنی بعد از قرآن. یُؤْمِنُونَ یعنی باور می‌کنند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۳۴ البرهان