إِذۡ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةࣰ مِّنۡهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذۡهِبَ عَنكُمۡ رِجۡزَ ٱلشَّيۡطَٰنِ وَلِيَرۡبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمۡ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلۡأَقۡدَامَ
11
إِذۡ يُغَشِّيكُمُ ٱلنُّعَاسَ أَمَنَةࣰ مِّنۡهُ وَيُنَزِّلُ عَلَيۡكُم مِّنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءࣰ لِّيُطَهِّرَكُم بِهِۦ وَيُذۡهِبَ عَنكُمۡ رِجۡزَ ٱلشَّيۡطَٰنِ وَلِيَرۡبِطَ عَلَىٰ قُلُوبِكُمۡ وَيُثَبِّتَ بِهِ ٱلۡأَقۡدَامَ
11
ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- قَالَ ابْنُ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) مَعْنَاهُ یُذْهِبَ عَنْکُمْ وَسْوَسَهًَْ الشَّیْطَانِ فَإِنَّ الْکُفَّارَ غَلَبُوکُمْ عَلَی الْمَاءِ حَتَّی تُصَلُّوا أَنْتُمْ مُجْنِبُونَ وَ ذَلِکَ أَنَّ یَوْمَ بَدْرٍ وَسْوَسَ الشَّیْطَانُ إِلَی الْمُسْلِمِینَ وَ کَانَ الْکُفَّارُ نَزَلُوا عَلَی الْمَاءِ فَقَالَ لَعَنَهُ اللَّهُ تَزْعُمُونَ أَیُّهَا الْمُسْلِمُونَ أَنَّکُمْ عَلَی دِینِ اللَّهِ وَ أَنْتُمْ عَلَی غَیْرِ الْمَاءِ وَ عَدُوُّکُمْ عَلَی الْمَاءِ فَأَرْسَلَ اللَّهُ عَلَیْهِمُ الْمَطَرَ فَشَرِبُوا وَ اغْتَسَلُوا وَ أَذْهَبَ بِهِ وَسْوَسَهًَْ الشَّیْطَانِ وَ کَانُوا عَلَی رَمْلٍ تَغُوصُ فِیهِ الْأَقْدَامُ فَشَدَّهُ الْمَطَرُ حَتَّی ثَبَتَتْ عَلَیْهِ الْأَرْجُلُ وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدام.
ابن‌عبّاس ( معنای آیه این است که خداوند، پلیدی شیطان را از شما دور می‌سازد، چراکه کافران در تسلّط بر [چاه‌های] آب از شما پیشی گرفتند و شما [در اثر جُنب‌شدن در خواب] با حالت جنابت نماز خواندید. جریان از این قرار است که: «در جنگ بدر، شیطان مسلمانان را در خواب دچار پلیدی و جنابت کرد و [از طرف دیگر] کافران بر [چاه‌های] آب مسلّط شدند. ابوجهل [خطاب به مسلمانان] گفت: «ای مسلمانان! آیا شما گمان می‌کنید بر دین خدایید، درصورتی‌که شما دسترسی به آب ندارید و دشمنتان مسلّط بر آب است»؟! به همین‌خاطر خداوند باران را بر مسلمانان نازل فرمود و آن‌ها آب نوشیده و غُسل نمودند و خدا پلیدی شیطان را از ایشان دور ساخت؛ و مسلمانان در ریگزاری بودند که پاها در آن فرو می‌رفت و باران آن را سخت و محکم ساخت تا پاها روی آن استوار شود، چنان‌که خدا می‌فرماید: وَ یُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۴ فقه القرآن، ج۱، ص۶۰
ابن‌عباس (رحمة الله علیه)- ابْنُ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) فی قَوْلُهُ إِذْ یُغَشِّیکُمُ النُّعاسَ فَرَأَی النَّبِیُّ ِ (صلی الله علیه و آله) فِی مَنَامِهِ قِلَّهًَْ قُرَیْشٍ.
ابن‌عبّاس ( ابن‌عبّاس (ذیل آیه: إِذْ یُغَشِّیکُمُ النُّعاسَ، گفت: «پیامبر (در خواب، کمیِِ تعداد [سپاهِ] قریش را مشاهده فرمود».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۴ المناقب، ج۱، ص۱۴۱/ بحار الأنوار، ج۱۹، ص۲۸۳
الصّادق (علیه السلام)- عَنْ جَابِرٍ (رحمة الله علیه) عَنْ أَبِی عَبْدِاللهِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ (علیه السلام) قَالَ: سَأَلْتُهُ عَنْ هَذِهِ الْآیَهًِْ فِی الْبَطْنِ وَ یُنَزِّلُ عَلَیْکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِیُطَهِّرَکُمْ بِهِ وَ یُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ الشَّیْطانِ وَ لِیَرْبِطَ عَلی قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ قَالَ: السَّمَاءُ فِی الْبَاطِنِ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله) وَ الْمَاءُ عَلِیٌّ (علیه السلام) جَعَلَ اللَّهُ عَلِیّاً (علیه السلام) مِنْ رَسُولِ اللهِ (صلی الله علیه و آله) فَذَلِکَ قَوْلُهُ مَاءً لِیُطَهِّرَکُمْ بِهِ فَذَلِکَ عَلِیٌّ یُطَهِّرُ اللَّهُ بِهِ قَلْبَ مَنْ وَالَاهُ، وَ أَمَّا قَوْلُهُ وَ یُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ الشَّیْطانِ مَنْ وَالَی عَلِیّاً (علیه السلام) یَذْهَبُ الرِّجْزُ عَنْهُ، وَ یَقْوَی قَلْبُهُ وَ لِیَرْبِطَ عَلَی قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ فَإِنَّهُ یَعْنِی عَلِیّاً (علیه السلام)، مَنْ وَالَی عَلِیّاً (علیه السلام) یَرْبِطُ اللَّهُ عَلَی قَلْبِهِ بِعَلِیٍّ فَثَبَّتَ عَلَی وَلَایَتِهِ.
امام صادق ( جابر (گوید: «از امام صادق (مفهوم باطنی این آیه: وَ یُنَزِّلُ عَلَیْکُم مِّن السَّمَاء مَاء لِّیُطَهِّرَکُم بِهِ وَ یُذْهِبَ عَنکُمْ رِجْزَ الشَّیْطَانِ وَ لِیَرْبِطَ عَلَی قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الأَقْدَامَ را پرسیدم». امام (فرمود: «منظور از آسمان در باطن آیه، رسول خدا (و منظور از آب، علی (است، و [منظور از] این سخن خدای تبارک‌وتعالی: مَاء لِّیُطَهِّرَکُم بِهِ، یعنی هرکه از علی (پیروی کند، خدا ناپاکی را از او دور می‌سازد و قلبش را تقویت می‌کند. امّا مراد از این سخن خداوند: وَ یُذْهِبَ عَنکُمْ رِجْزَ الشَّیْطَانِ علی (است؛ هرکه از علی (تبعیّت کند، خداوند قلبش را به‌وسیله‌ی علی (استوار می‌سازد؛ و بر ولایتش ثابت‌قدم می‌ماند».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۴ العیاشی، ج۲، ص۵۰/ نور الثقلین/ البرهان/ بحار الأنوار، ج۳۶، ص۱۷۶
أمیرالمومنین (علیه السلام)- اشْرَبُوا مَاءَ السَّمَاءِ فَإِنَّهُ یُطَهِّرُ الْبَدَنَ وَ یَدْفَعُ الْأَسْقَامَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ یُنَزِّلُ عَلَیْکُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً لِیُطَهِّرَکُمْ بِهِ وَ یُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ الشَّیْطانِ وَ لِیَرْبِطَ عَلی قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الْأَقْدامَ.
امام علی ( آب آسمان را بنوشید، چراکه بدن را پاک می‌کند و بیماری ها را دفع می‌کند. خداوند متعال می‌فرماید: وَ یُنَزِّلُ عَلَیْکُم مِّن السَّمَاء مَاء لِّیُطَهِّرَکُم بِهِ وَ یُذْهِبَ عَنکُمْ رِجْزَ الشَّیْطَانِ وَ لِیَرْبِطَ عَلَی قُلُوبِکُمْ وَ یُثَبِّتَ بِهِ الأَقْدَامَ.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۶ الکافی، ج۶، ص۳۸۷/ وسایل الشیعهًْ، ج۲۵، ص۲۸/ بحار الأنوار، ج۱۰، ص۱۱۴/ فقه القرآن، ج۲، ص۲۸۵/ المحاسن، ج۲، ص۵۷۴/ نور الثقلین/ البرهان
الصّادق (علیه السلام)- فِی قَوْلِ اللَّهِ وَ یُذْهِبَ عَنْکُمْ رِجْزَ الشَّیْطانِ قَالَ لَا یَدْخُلُنَا مَا یَدْخُلُ النَّاسَ مِنَ الشَّکِّ.
امام صادق ( وَ یُذْهِبَ عَنکُمْ رِجْزَ الشَّیْطَانِ؛ شکی که به مردم راه می‌یابد، به ما راه نمی‌یابد.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۶ بحار الأنوار، ج۱۹، ص۲۸۷/ العیاشی، ج۲، ص۵۰/ نور الثقلین/ البرهان