أمیرالمومنین (علیه السلام)- عَنْ عَقِیلٍٍ الْخُزَاعِی: أَنَّ أَمِیرَ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) کَانَ إِذَا حَضَرَ الْحَرْبَ یُوصِی لِلْمُسْلِمِینَ بِکَلِمَاتٍ فَیَقُولُ ... ثُمَّ إِنَّ الرُّعْبَ وَ الْخَوْفَ مِنْ جِهَادِ الْمُسْتَحِقِّ لِلْجِهَادِ وَ الْمُتَوَازِرِینَ عَلَی الضَّلَالِ ضَلَالٌ فِی الدِّینِ وَ سَلْبٌ لِلدُّنْیَا مَعَ الذُّلِّ وَ الصَّغَارِ وَ فِیهِ اسْتِیجَابُ النَّارِ بِالْفِرَارِ مِنَ الزَّحْفِ عِنْدَ حَضْرَهًِْ الْقِتَالِ یَقُولُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبارَ فَحَافِظُوا عَلَی أَمْرِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی هَذِهِ الْمَوَاطِنِ الَّتِی الصَّبْرُ عَلَیْهَا کَرَمٌ وَ سَعَادَهًٌْ وَ نَجَاهًٌْ فِی الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًِْ مِنْ فَظِیعِ الْهَوْلِ وَ الْمَخَافَهًِْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ لَا یَعْبَأُ بِمَا الْعِبَادُ مُقْتَرِفُونَ لَیْلَهُمْ وَ نَهَارَهُمْ لَطُفَ بِهِ عِلْما.

امام علی ( از عقیل‌خزاعی روایت است: هرگاه امیرالمؤمنین (در جنگی شرکت می‌نمود مسلمانان را با جملاتی موعظه کرده و می‌فرمود: «ترس و وحشت از جهاد با کسی که سزاوار نبرد است و کسانی که در مسیر گمراهی، با یکدیگر هم‌دست شده‌اند، خود گمراهی در دین و باعث از دست‌دادن دنیا همراه با ذلّت و خواری است و آتش جهنّم را به دلیل فرار از رویارویی در میدان نبرد درپی دارد؛ خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا زَحْفاً فَلا تُوَلُّوهُمُ الْأَدْبارَ، پس در این میدان‌هایی که صبر در آن‌ها شرافت و سعادت است و در دنیا و آخرت، رهایی از رسواییِ وحشت و ترس، نگهدارِ این دستور الهی باشید؛ چراکه خداوند عزّوجلّ به آنچه بندگان در شبانه‌روز انجام می‌دهند [اگر مطابق دستورات الهی نباشد] ارجی نمی‌نهد و او دقیقاً بر اعمال ایشان آگاه است».

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۴۹۸ الکافی، ج۵، ص۳۶/ وسایل الشیعهًْ، ج۱۵، ص۹۳/ بحار الأنوار، ج۳۳، ص۴۴۶/ نور الثقلین؛ «فحافظوا علی ... علماء» محذوف/ البرهان؛ «ان امیرالمومنین ... فیقول ...» محذوف

الباقر (علیه السلام)- مَا شَأْنُ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) حِینَ رُکِبَ مِنْهُ مَا رُکِبَ، لَمْ یُقَاتِلْ. فَقَالَ لِلَّذِی سَبَقَ فِی عِلْمِ اللَّهِ أَنْ یَکُونَ، مَا کَانَ لِأَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) أَنْ یُقَاتِلَ وَ لَیْسَ مَعَهُ إِلَّا ثَلَاثَهًُْ رَهْطٍ، فَکَیْفَ یُقَاتِلُ أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ یا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِذا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُوا إِلَی قَوْلِهِ وَ بِئْسَ الْمَصِیرُ فَکَیْفَ یُقَاتِلُ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) بَعْدَ هَذَا. وَ إِنَّمَا هُوَ یَوْمَئِذٍ لَیْسَ مَعَهُ مُؤْمِنٌ غَیْرُ ثَلَاثَهًِْ رَهْطٍ.

امام باقر ( از امام باقر (روایت است که از ایشان سؤال شد: «چرا هنگامی‌که آن حوادث بر علیه امیرالمؤمنین (طرّاحی و اجرا شد، ایشان نجنگید»؟ فرمود: «به خاطر آنچه در علم خدا وجود داشت مبنی براینکه امیرالمؤمنین (نمی‌تواند بجنگد وقتی فقط سه نفر با او هستند، پس [با این عدّه‌ی اندک] چگونه میتوانست بجنگد؟ مگر این سخن خدای عزّوجلّ را نشنیده‌ای که فرموده است: یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ إِذَا لَقِیتُمُ الَّذِینَ کَفَرُواْ زَحْفاً فَلاَ تُوَلُّوهُمُ الأَدْبَارَ، وَ مَن یُوَلِّهِمْ یَوْمَئِذٍ دُبُرَهُ إِلاَّ مُتَحَرِّفاً لِّقِتَالٍ أَوْ مُتَحَیِّزاً إِلَی فِئَةٍ فَقَدْ بَاء بِغَضَبٍ مِّنَ اللهِ وَ مَأْوَاهُ جهنّم وَ بِئْسَ المَصِیرُ. با این وجود، چگونه امیرالمؤمنین (بجنگد درحالی‌که در آن روز جز سه نفر، کسی از مؤمنان با وی نبود»!

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۵۰۰ بحار الأنوار، ج۲۹، ص۴۵۱/ العیاشی، ج۲، ص۵۱/ نور الثقلین/ البرهان

الرّضا (علیه السلام)- حَرَّمَ اللَّهُ الْفِرَارَ مِنَ الزَّحْفِ لِمَا فِیهِ مِنَ الْوَهْنِ فِی الدِّینِ وَ الِاسْتِخْفَافِ بِالرُّسُلِ وَ الْأَئِمَّهًِْ الْعَادِلَهًِْ (علیهم السلام) وَ تَرْکِ نُصْرَتِهِمْ عَلَی الْأَعْدَاءِ وَ الْعُقُوبَهًِْ لَهُمْ عَلَی إِنْکَارِ مَا دَعَوْا إِلَیْهِ مِنَ الْإِقْرَارِ بِالرُّبُوبِیَّهًِْ وَ إِظْهَارِ الْعَدْلِ وَ تَرْکِ الْجَوْرِ وَ إِمَاتَهًِْ الْفَسَادِ لِمَا فِی ذَلِکَ مِنْ جُرْأَهًِْ الْعَدُوِّ عَلَی الْمُسْلِمِینَ وَ مَا یَکُونُ فِی ذَلِکَ مِنَ السَّبْیِ وَ الْقَتْلِ وَ إِبْطَالِ دِینِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ غَیْرِهِ مِنَ الْفَسَاد.

امام رضا ( خداوند تبارک‌وتعالی گریختن از جبهه‌ی جنگ را حرام کرده و علّتش چند چیز است؛ الف: گریختن موجب سستی و شکست در دین می‌باشد. ب: گریز از جنگ باعث سبک‌شمردن رُسل و پیشوایان عادل دین خواهد بود. ج: فرار از جهاد معنایش ترک نصرت و یاری‌نمودن ائمّه (برعلیه دشمنان است، رهاکردن آن حضرات (و همراهی‌نکردنشان در عقوبت، تنبیه‌کردن دشمنان در مقابل انکار آنچه را که به آن از سوی رؤسای دین دعوت به آن شده‌اند، یعنی اقرار به ربوبیّت و اظهار عدل و ترک جور و ستم و از بین‌بردن فساد می‌باشد. د: گریختن از میدان نبرد سبب می‌شود که دشمنان بر مسلمین جرأت پیداکرده و دست به اسارت و کشتار مسلمانان دراز کرده و دین خدا را تباه و باطل نمایند.

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۵، ص۵۰۰ عیون أخبارالرضا (A۱)، ج۲، ص۹۲/ نور الثقلین