وَلَئِن سَأَلۡتَهُمۡ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلۡعَبُۚ قُلۡ أَبِٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمۡ تَسۡتَهۡزِءُونَ
65
وَلَئِن سَأَلۡتَهُمۡ لَيَقُولُنَّ إِنَّمَا كُنَّا نَخُوضُ وَنَلۡعَبُۚ قُلۡ أَبِٱللَّهِ وَءَايَٰتِهِۦ وَرَسُولِهِۦ كُنتُمۡ تَسۡتَهۡزِءُونَ
65
علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه)- قَوْلُهُ یَحْذَرُ الْمُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ قَالَ کَانَ قَوْمٌ مِنَ الْمُنَافِقِینَ لَمَّا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِلَی تَبُوکَ کَانُوا یَتَحَدَّثُونَ فِیمَا بَیْنَهُمْ وَ یَقُولُونَ أَ‌یَرَی مُحَمَّدٌ أَنَّ حَرْبَ الرُّومِ مِثْلُ حَرْبِ غَیْرِهِمْ لَا یَرْجِعُ مِنْهُمْ أَحَدٌ أَبَداً فَقَالَ بَعْضُهُمْ مَا أَخْلَقَهُ أَنْ یُخْبِرَ اللَّهُ مُحَمَّداً بِمَا کُنَّا فِیهِ وَ بِمَا فِی قُلُوبِنَا وَ یُنَزِّلَ عَلَیْهِ بِهَذَا قُرْآناً یَقْرَؤُهُ النَّاسُ وَ قَالُوا هَذَا عَلَی حَدِّ الِاسْتِهْزَاءِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِعَمَّارِ‌بْنِ‌یَاسِرٍ الْحَقِ الْقَوْمَ فَإِنَّهُمْ قَدِ احْتَرَقُوا فَلَحِقَهُمْ عَمَّارٌ فَقَالَ مَا قُلْتُمْ قَالُوا مَا قُلْنَا شَیْئاً إِنَّمَا کُنَّا نَقُولُ شَیْئاً عَلَی حَدِّ اللَّعْبِ وَ الْمِزَاحِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ أَ بِاللهِ وَ آیاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنْتُمْ تَسْتَهْزِؤُنَ، لا تَعْتَذِرُوا قَدْ کَفَرْتُمْ بَعْدَ إِیمانِکُمْ إِنْ نَعْفُ عَنْ طائِفَةٍ مِنْکُمْ نُعَذِّبْ طائِفَةً بِأَنَّهُمْ کانُوا مُجْرِمِینَ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- یَحْذَرُ المُنافِقُونَ أَنْ تُنَزَّلَ عَلَیْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِما فِی قُلُوبِهِمْ قُلِ اسْتَهْزِؤُا إِنَّ اللهَ مُخْرِجٌ ما تَحْذَرُونَ، هنگامی‌که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عازم تبوک شد، گروهی از منافقان با یکدیگر می‌گفتند: «آیا محمّد فکر می‌کند جنگ با روم مانند جنگ با دیگران است. هیچ‌کس از آنان بر نخواهد گشت». برخی از آنان گفتند: «شاید خدا به محمّد (صلی الله علیه و آله) آنچه را که با هم گفتیم و آنچه را در دل‌های ماست، خبر دهد و دراین‌باره آیه‌ای نازل کند که مردم آن را بخوانند»! و این را از باب استهزاء و تمسخر گفتند. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به عمّاربن‌یاسر (رحمة الله علیه) فرمود: «به این گروه برس، چرا که آنان در آتش سوختند». عمّار (رحمة الله علیه) به آنان رسید و گفت: «چه گفته‌اید»؟ گفتند: «چیزی را نگفته‌ایم، بلکه چیزی را از روی بازی و شوخی می‌گفتیم». پس خدا این آیه را نازل کرد: وَلَئِن سَأَلْتَهُمْ لَیَقُولُنَّ انما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ قُلْ آباللهِ وَ آیَاتِهِ وَ رَسُولِهِ کُنتُمْ تَسْتَهْزِئُونَ* لاَ تَعْتَذِرُواْ قَدْ کَفَرْتُم بَعْدَ ایمانکُمْ ان نَّعْفُ عَن طَآئِفَة نُعَذِّبْ طَآئِفَةً.
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۲۳۴ بحار الأنوار، ج۲۱، ص۲۲۰/ القمی، ج۱، ص۳۰۰/ البرهان
الباقر (علیه السلام)- ائْتَمَرُوا بَیْنَهُمْ لِیَقْتُلُوهُ وَ قَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ إِنْ فَطَنَ نَقُولُ إِنَّما کُنَّا نَخُوضُ وَ نَلْعَبُ وَ إِنْ لَمْ یَفْطُنْ نَقْتُلُهُ.
امام باقر (علیه السلام)- آنان میان خود مشورت و همفکری کردند تا او را بکشند. و یکی از آنها به دیگری گفت: «اگر متوجّه شد، می گوییم: ما شوخی و بازی می‌کردیم، و اگر متوجّه نشد، او را می‌کشیم».
تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۲۳۴ بحار الأنوار، ج۲۱، ص۱۹۶