الرّسول (صلی الله علیه و آله)- فَقَصَدَ نَحْوَ الرُّومِ إِلَی مَدِینَهًِْ تَبُوک ... وَ اسْتَخْلَفَ عَلِیّاً (علیه السلام) فِی أَهْلِهِ وَ قَالَ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) إِنَّ الْمَدِینَهًَْ لَا تَصْلُحُ إِلَّا بِی أَوْ بِکَ وَ ذَلِکَ لِشَفَقَتِهِ عَلَیْهَا مِنْ أَعْدَائِهَا وَ نَصِّهِ عَلَیْهِ بِالْقِیَامِ بَعْدَهُ فَعَظُمَ ذَلِکَ إِلَّا عَلَی الْأَنْصَارِ فَضَرَبَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) عَسْکَرَهُ فَوْقَ ثَنِیَّهًِْ الْوَدَاعِ فَأَبْطَأَ أَکْثَرُهُمْ فَنَزَلَ إِلَّا تَنْفِرُوا یُعَذِّبْکُمْ ... وَ اسْتَأْذَنَهُ بَعْضُ بَنِی غِفَارٍ فِی التَّأَخُّرِ فَنَزَلَ وَ جاءَ الْمُعَذِّرُونَ ... .

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- [پیامبر (صلی الله علیه و آله)] قصد کرد برای جنگ با روم به شهر تبوک برود. ... علی (علیه السلام) را در میان خانواده‌اش جانشین قرار داد و فرمود: «ای علی! مدینه در آرامش نمی‌ماند مگر به‌واسطه‌ی من یا تو». و این سخن به خاطر این بود که بر مدینه از دست دشمنان آن می‌ترسید و چون تصریح کرده بود که او امامِ بعد از خودش است این سخن به جز بر مسلمانان مدینه، [بر دیگران] بزرگ و سخت آمد. پیامبر (صلی الله علیه و آله) لشکرش را در بالای ثنیهًْ الوداع قرار داد ولی بیشتر آن‌ها کُندی کردند که این آیه نازل شد؛ إِلَّا تَنْفِرُوا یُعَذِّبْکُمْ ... و بعضی از افراد قبیله‌ی بنی‌غفار در نرفتن به جنگ، از پیامبر (صلی الله علیه و آله) اذن خواستند که این آیه نازل شد: وَ جاءَ المُعَذِّرُونَ ...

تفسیر اهل بیت علیهم السلام ج۶، ص۲۸۲ المناقب، ج۱، ص۲۱۱