أَمۡ يَقُولُونَ ٱفۡتَرَىٰهُ قُلۡ فَأۡتُواْ بِسُورَةٍ مِّثۡلِهِۦ وَٱدۡعُواْ مَنِ ٱسۡتَطَعۡتُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ إِن كُنتُمۡ صَـٰدِقِينَ
38
تفسیر نور
بلكه مىگویند: قرآن را بافته (و به دروغ به خدا نسبت داده) است. بگو: اگر راست مىگویید (كه قرآن، سخن بشر است، نه كلام خدا)، پس سورهاى همانند آن بیاورید و هر كه را غیر از خدا مىتوانید به یارى بخوانید؟
نکتهها
قرآن چندین بار بر معجزه بودن كلام الهى و عجز جنّ و انس از آوردن مثل آن و به آوردن نظیر قرآن، یا حتّى آیهاى همانند آن، تحدّى ومبارزه طلبیده است، از جمله در آیه 13 سورهى هود. از طرفى با اینكه در طول قرنها، میلیونها مخالف براى تضعیف قرآن وشكست اسلام، فعالیّتهاى بسیارى داشته و دارند، لیكن این نداى مبارزه خواهانهى قرآن، تاكنون بىپاسخ مانده و تا قیامت بىجواب خواهد ماند.امتیازاتِ قرآن
چون سخن از تحدّى قرآن است، به گوشهاى از امتیازات این معجزهى جاودان الهى اشاره مىشود:
گنجاندن معارفى بلند در كلماتى كوتاه: مثلاً در مورد زن و مرد تعبیر مىكند، «هنّ لباس لكم و انتم لباسٌ لهنّ» 260 زنان لباس شما و شما لباس آنها هستید. براى بیان سستى قدرتهاى غیر الهى، آنها را به خانهى عنكبوت تشبیه مىكند. 261 و یا اینكه از آفریدن یك پشه آنان را ناتوان مىداند. «لن یخلقوا ذباباً» 262
شیرینى كلام و نفوذ: هزار بار هم خوانده شود كهنه نمىشود، بلكه هر بار نكتهاى به دست مىآید.
آهنگ و موسیقى كلام: طنین و آهنگ كلمات آن، مخصوص است و اگر آیهاى از قرآن در میان سخنان هر عرب زبان، یا در میانِ روایات باشد، مشخّص است.
جامعیّت قرآن: از برهان تا مثل، از دنیا تا آخرت و نیز مسائل خانوادگى، حقوقى، سیاسى، نظامى، اخلاقى، تاریخى و ... را دربردارد.
واقعگرایى: محتواى آن مبتنى بر حدس و گمان نیست. حتى داستانهایش مستند و واقعى است.
همه گیر و جهانى: مردم در هر سطح و هر كجا باشند، از آن بهره مىبرند و قرآن به صورت كتاب تخصّصى نیست.
ابدى: هر چه از عمر بشر و علوم مىگذرد، اسرار بیشترى از قرآن كشف مىشود.
رشد فزاینده: با داشتن بیشترین دشمن و ضربات فراوان، بیشترین رشد را در طول عمر خود داشته است.
معجزهاى در دست: این معجزه در دست همه است و از نوع سخن و كلمه است كه در اختیار همه است.
هم معجزه و هم كتاب دستور و قانون است.
از فردى درس نخوانده و در منطقهاى محروم از سواد است.
چیزى به آن افزوده یا از آن كاسته نشده است و مصون از تحریف است.
260) بقره، 187.
پیامها
قرآن براى اثبات اعجاز خود، سادهترین راه را مطرح مىكند كه دعوت از مردم براى آوردن سورهاى مثل آن است. «فأتوا بسورة مثله» نه تنها كلّ قرآن، بلكه حتّى یك سوره از آن هم معجزه است. «بسورةٍ»
قرآن براى مبارزه طلبى، تخفیف هم داده و به آوردنِ یك سوره مثل قرآن هم قانع است. «بسورةٍ»
مبارزه طلبى قرآن، مخصوص زمان و مكان معیّنى نیست، تا قیامت، تا پایان عمر بشر و در همه جاى زمین، این درخواست مطرح است. «و ادعوا من استطعتم من دون اللّه»
مبارزه طلبى قرآن، مخصوص عوام نیست، بلكه همهى حقوقدانان، ادیبان و نوابغ و... را به مبارزه مىطلبد. «و ادعوا من استطعتم من دون اللّه»
در این مبارزه طلبى، امكانات و نفرات خاصّى را تعیین نكرده است. «و ادعوا من استطعتم من دون اللّه»
در این مبارزه طلبى، تحریك هم كرده است. «ان كنتم صادقین»