- وَلَوۡ أَنَّ لِكُلِّ نَفۡسٍ ظَلَمَتۡ مَا فِي ٱلۡأَرۡضِ لَٱفۡتَدَتۡ بِهِۦ وَأَسَرُّواْ ٱلنَّدَامَةَ لَمَّا رَأَوُاْ ٱلۡعَذَابَ وَقُضِيَ بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِ وَهُمۡ لَا يُظۡلَمُونَ54
281) رعد، 18 و زمر، 47.
در قیامت، براى مجرم راه نجاتى نیست و كسى یا مالى فداى دیگرى نمىشود. «و لو...» حبّ نفس، قوىترین غریزه در انسان است. زیرا حاضر است همهى هستى را براى نجات خود فدا كند. «ما فى الارض لافتدت به»
مجرمان براى آنكه گرفتار شماتت نشوند، پشیمانى خود را در دل پنهان نگاه مىدارند. 283 «اسرّوا النّدامة»
در قیامت، برخى پشیمانى خود را با گفتنِ اى كاش... آشكار مىكنند، برخى دست خود را مىگزند و برخى هم با سكوت و كتمان آن را پنهان مىكنند. «اسرّوا النّدامة»
رهبران شرك، در قیامت پشیمانى خود را پنهان مىكنند تا از زیردستان خجالت نكشند. 284 «اسرّوا النّدامة»
در دادگاه عدل الهى، نه قدرت كارساز است، «ما انتم بمعجزین» و نه ثروت. «ما فى الأرض...»
در دنیا ممكن است به خاطر اشتباه قاضى به كسى ستم شود، امّا در قیامت خطایى نیست و به كسى ستمى نمىشود. «قضى بینهم بالقسط وهم لایظلمون»
با ظالم هم به ظلم رفتار نكنیم. «ظلمت ، لایظلمون»
283) تفسیر صافى.
284) تفسیر مجمع البیان.