أُوْلَـٰٓئِكَ لَمۡ يَكُونُواْ مُعۡجِزِينَ فِي ٱلۡأَرۡضِ وَمَا كَانَ لَهُم مِّن دُونِ ٱللَّهِ مِنۡ أَوۡلِيَآءَۘ يُضَـٰعَفُ لَهُمُ ٱلۡعَذَابُۚ مَا كَانُواْ يَسۡتَطِيعُونَ ٱلسَّمۡعَ وَمَا كَانُواْ يُبۡصِرُونَ
20
تفسیر نور
آنها در زمین عاجز كننده نیستند (و نمىتوانند بر مقدّرات شومى كه براى خود رقم زدهاند، غلبه كرده و از خطر فرار كنند.) و در برابر خداوند هیچ یاورى ندارند. عذاب خدا نسبت به آنها مضاعف است. (چرا كه هم خود گمراه بودند و هم دیگران را با بستن راه خدا یا كج نشان دادن آن به گمراهى كشاندند)، آنان (از شدّت لجاجت و عناد،) توان شنیدن (حقّ) را ندارند و (آن را) نمىبینند.
نکتهها
سؤال: دو برابر شدن عذاب، با عدل الهى چگونه سازگار است؟پاسخ: كسى كه به خاطر مقام و قدرتى كه دارد سبب انحراف دیگران مىشود، طبیعتاً باید وزر آنها را نیز بر دوش كشد، لذا گناه دانشمندان به خاطر نقش الگویى آنان، چندین برابر افراد عادّى است و این عین عدالت است.
پیامها
ستمگران، تحت سیطرهى قهر و قدرت الهى قرار دارند و عاقبت كار خود را خواهند دید. «لم یكونوا معجزین فى الارض» اهل افترا گمان نكنند كه حمایت و ولایت طاغوتها، سبب نجات آنها خواهد شد. «ما كان لهم من دون اللّه من اولیاء»
رهبران گمراه كه سبب انحراف دیگران شوند، گناه آنان را نیز بر دوش مىكشند. «یصدّون ... یبغونها عوجاً ... یضاعف لهم العذاب»
كفر و لجاجت و تعصّب، چنان چشم و گوش منحرفان را كور و كر نموده كه نمىتوانند حقّ را ببینند و یا بشنوند. «ما كانوا یستطیعون ...»