وَيَصۡنَعُ ٱلۡفُلۡكَ وَكُلَّمَا مَرَّ عَلَيۡهِ مَلَأٌ مِّن قَوۡمِهِۦ سَخِرُواْ مِنۡهُۚ قَالَ إِن تَسۡخَرُواْ مِنَّا فَإِنَّا نَسۡخَرُ مِنكُمۡ كَمَا تَسۡخَرُونَ
38
تفسیر نور
و نوح (به فرمان الهى) مشغول ساختن كشتى شد. (امّا) هر زمان كه اشراف قومش بر او مىگذشتند، او را مسخره مىكردند. (او) گفت: اگر شما ما را مسخره كنید، ما (نیز) قطعاً همین گونه شما را مسخره خواهیم كرد.
نکتهها
از تمسخر دشمنان، سستى به خود راه ندهیم كه پیامبران نیز مورد تمسخر قرار مىگرفتند. وقتى حضرت نوح مشغول ساختن كشتى شد، یكى مىگفت: پیامبریش نگرفت، دست به نجّارى زد! دیگرى مىگفت: در وسط خشكى كشتى مىسازى، دریا از كجا مىآورد؟امام صادقعلیه السلام فرمود: حضرت نوحعلیه السلام كشتى خود را در مدّت هشتاد سال ساخت.52 و محلّ ساخت كشتى، مسجد كوفه53 وطول كشتى حدود 400 متر وعرض آن حدود 40 متر بوده است.54
52) تفسیر برهان.
53) تفسیر نورالثقلین.
54) تفسیر نورالثقلین.
پیامها
انبیا تسلیم فرمان خداوند هستند. «اصنع الفلك ... یصنع الفلك» كارگاه كشتى سازى حضرت نوح، در محل عبور ومرور مردم بود. «مرّ علیه»
حركت تبلیغاتى وایذائى دشمن، همهجانبه، همیشگى وفراگیر است.«كلّمامرّ»
اگر حكمت كارى (به خصوص كار انبیا) را نفهمیدیم، آن را مسخره نكنیم. «كلّما مرّ علیه... سخروا منه»
دشمنى كه منطق و برهان ندارد، دست به مسخره و استهزاى مؤمنان مىزند. «سخروا منه»
به خاطر فشار وحرف مردم، از اصلاحات و زمینهسازى براى آیندگان غفلت نكنیم. «و یصنع الفلك ... سخروا منه»
پیروان نوح، حضرت را در ساختن كشتى كمك مىكردند. «ان تسخروا منّا فانّا نسخر منكم»
گرچه مخاطب دشمنان شخص نوح بود، امّا هدفشان استهزاى آئین نوح و پیروان او بود. «سخروا منه ... تسخروا منّا»
شروع به استهزا زشت است، امّا براى كیفر مسخره كننده و مقابله به مثل، استهزاى او عین عدل است.55 «ان تسخروا منّا فانّا نسخر منكم»
در برابر استهزاى دشمنان خود را نبازیم، بلكه عكسالعمل نشان دهیم. «ان تسخروا منّا فانّا نسخر منكم»
55) چنانكه قرآن مىفرماید:«جزاء سیئة سیئة مثلها» شورى، 40.