۞ وَقَالَ ٱرۡكَبُواْ فِيهَا بِسۡمِ ٱللَّهِ مَجۡر ۪ىٰهَا وَمُرۡسَىٰهَآۚ إِنَّ رَبِّي لَغَفُورٌ رَّحِيمٌ
41
تفسیر نور
و (نوح به مسافران كشتى) گفت: بر آن سوار شوید كه حركت و توقّفش با نام خداست. همانا پروردگار من آمرزنده و مهربان است.
نکتهها
ابوذر، صحابى بزرگ رسول خداصلى الله علیه وآله، در حالى كه حلقهى در كعبه را گرفته بود، با صداى بلند مىگفت: اى مردم! با دو گوش خود شنیدم كه پیامبرصلى الله علیه وآله مىفرمود: «مَثل اهلبیتى كمثل سفینة نوح، مَن رَكبها نَجى و مَن تَخلّف عنها هلك» اهلبیت من همچون كشتى نوحاند كه هر كس بر آن سوار شد، نجات یافت و هر كه از آن دورى گزید هلاك شد. البتّه این حدیثِ پیامبرصلى الله علیه وآله را دیگر بزرگان صدر اسلام؛ همچون ابوسعید خدرى، ابنعباس، عبداللّهبن زبیر و انسبن مالك نیز نقل كردهاند و در كتب معروف اهلسنّت آمده است.62اگر این حدیثِ متواتر را در كنار حدیث متواتر دیگرى بگذاریم كه پیامبرصلى الله علیه وآله فرمود: مسلمانان 73 فرقه مىشوند و تنها یك فرقه از آنها اهل نجات مىباشد، «فرفةٌ ناجیة»، روشن مىشود كه خود پیامبرصلى الله علیه وآله مصداق فرقهى ناجیه را اهلبیت خود معرّفى كرده و فرموده است: «مَن ركبها نجى»، كه كلمهى «نجى» مفسّر همان كلمهى «ناجیه» است.
در روایات آمده، آغاز سیر كشتى اوّل ماه رجب63 واز مسجد كوفه بوده است.64
62) طبرى در معجمكبیر، حاكم نیشابورى در مستدرك، ابنكثیر در تفسیرش، سیوطى در تاریخ خلفا ابن قتیبه در عیونالاخبار، طبرى در ذخائر العقبى، خطیب بغدادى در تاریخ بغداد، ابونعیم در حلیةالاولیاء، ابن ابىالحدید در شرح نهجالبلاغه، آلوسى در روح المعانى و دیگر كتب كه شرح مفصّل آن در احقاقالحق جلد 9 صفحه 270 به بعد آمده است.
63) تفسیر نورالثقلین.
64) كافى، ج 3، ص 492.
پیامها
شروع هر كار با نام خداوند، رمز توكّل و استمداد و رنگ الهى دادن به آن كار است. «اركبوا فیها بسم اللّه» حركت و توقّف، هر دو باید با استمداد از خدا باشد. «بسم اللّه مجریها ومرسیها»
كشتى وسیلهاى بیش نیست، انسان باید به یاد خدا باشد كه همه چیز به ارادهى اوست. «اركبوا فیها بسم اللّه»
نجات پیروان نوح از طوفان، پرتوى از ربوبیّت، مغفرت و رحمت الهى است. «اركبوا... انّ ربّى لغفور رحیم»