وَلَئِنۡ أَخَّرۡنَا عَنۡهُمُ ٱلۡعَذَابَ إِلَىٰٓ أُمَّةٍ مَّعۡدُودَةٍ لَّيَقُولُنَّ مَا يَحۡبِسُهُۥٓ أَلَا يَوۡمَ يَأۡتِيهِمۡ لَيۡسَ مَصۡرُوفًا عَنۡهُمۡ وَحَاقَ بِهِم مَّا كَانُواْ بِهِۦ يَسۡتَهۡزِءُونَ
8
تفسیر نور
وهرگاه عذاب را تا مدّت محدودى از آنان به تأخیر بیندازیم، (به مسخره) مىگویند: چه عاملى جلوى عذاب ما را گرفت؟ بدانید روزى كه قهر وعذاب ما به سراغشان بیاید، از ایشان بازگشتى نیست و آنچه بدان مسخره مىكردند، آنان را فراخواهد گرفت.
نکتهها
كلمهى «اُمّة»، هم به گروهى كه هدف مشترك دارند گفته مىشود وهم به معناى زمان است. در این آیه، مراد از «الى اُمّة مَعدودَة»، زمانِ مشخّص ومحدود است. چنانكه در سورهى یوسف آیهى 45 نیز مىخوانیم: «وادّكر بعد اُمّةٍ» یعنى زندانىِآزاد شده، پس از مدّتى به یاد یوسف افتاد.طبق بعضى روایات، یكى از مصادیقِ «اُمّة مَعدودَة» زمان قیام حضرت مهدىعلیه السلام است، یعنى خداوند تا آن زمان عذاب را از این امّت برداشته است.17
تأخیر عذاب الهى مصالحى دارد؛ همچون توفیق توبه براى گنهكاران، تولّد فرزندانِ مؤمن از والدین منحرف، علاوه بر آنكه وجود افراد صالح و دعاى آنان، سبب تأخیر در نزول عذاب الهى مىگردد.
17) تفسیر كنزالدقائق.
پیامها
برخى كارهاى خداوند، زمانبندى دارد. «اخّرنا ... الى امّةٍ معدودة» قهر خداوند قابل تأخیر است. «اخّرنا...»
مهلت ومدّت تأخیر قهر وعذاب الهى، اندك است. «الى امّةٍ معدودة»
تأخیر در عذاب، نشانهى لطف خداست، نه دلیل ضعف خدا. پس آن را مسخره نكنیم. «و لئن اخّرنا ... لیقولنّ ما یحبسه»
قهر الهى، از مسخرهكنندگان كافر برداشته نمىشود. «لیس مصروفاً عنهم»
به مهلت خداوند مغرور نشویم كه عذاب الهى دیر و زود دارد، امّا سوخت و سوز ندارد. «یوم یأتیهم لیس مصروفا عنهم»
شیوهى برخورد كفّار، مسخره كردن عقاید دینى است. «كانوا به یستهزؤن»