«صَمد» به معناى قصد كردن است. خداوند صمد است، یعنى همه موجودات در امورشان او را قصد مى‌كنند و او مقصود همگان است. چنانكه امام جوادعلیه السلام در معناى «صمد» فرمود: «سیّدٌ مصمودٌ الیه: او بزرگى است كه موجودات به او رجوع مى‌كنند و محتاج اویند.» نظیر آیه «انّ الى ربّك المنتهى».²⁵⁵

امام حسین علیه السلام در پاسخ اهل بصره كه از معناى صمد سؤال كرده بودند، فرمود: معناى صَمد همان جملات پس از آن یعنى «لم یلد و لم یولد» است.²⁵⁶

حضرت على‌علیه السلام در تفسیر صَمد فرمود: «هو اللّه الصمد الّذى لا من شى‌ء و لا فى شى‌ء و لا على شى‌ء، مبدع الأشیاء و خالقها و منشئ الأشیاء بقدرته، یتلاشى ما خلق للفناء بمشیّته و یبقى ما خلق للبقاء بعلمه»²⁵⁷ خداوند صمد است، یعنى از چیزى به وجود نیامده، در چیزى فرو نرفته، و بر چیزى قرار نگرفته است، آفریننده اشیاء و خالق آنها است، همه چیز را به قدرتش پدید آورده، آنچه براى فنا آفریده به اراده‌اش از هم متلاشى مى‌شود و آنچه براى بقاء خلق كرده به علمش باقى مى‌ماند.

امام صادق علیه السلام فرمود: اگر اهلش را پیدا مى‌كردم از همین كلمه «صمد» توحید و اسلام و ایمان را استخراج مى‌كردم.²⁵⁸

---

256) تفسیر نورالثقلین.

257) تفسیر نورالثقلین.

258) تفسیر نورالثقلین.

توجّه تمام موجودات، خواسته یا ناخواسته به سوى اوست. «اللّه الصمد»

تنها او غنى است و همه به او محتاجند. «اللّه الصمد»

تنها خداوند است كه سزاوار قصد كردن است. «اللّه الصمد» (حرف الف و لام در الصمد براى حصر است.)

موجودات، در همه امورشان محتاج اویند. «اللّه الصمد» (كلمه صمد مطلق است و شامل تمام احتیاجات مادى و معنوى مخلوقات مى‌شود.)