«صدّیق» به كسى گفته مى‌شود كه گفتار، رفتار و اعتقادش، همدیگر را تصدیق كنند. دوست یوسف چون رفتار و كلام یوسف را در زندان دیده بود و از سوى دیگر، تعبیرهاى خواب خودش و دوستش را مطابق واقع دیده بود، یوسف را صدّیق صدا زد.

خداوند ابراهیم را «صدّیق» خوانده، «انّه كان صدّیقاً»⁶⁵ و او را خلیل خود كرد؛ «و اتّخذ اللّه ابراهیم خلیلاً»⁶⁶

مریم را صدّیقه خوانده، «و امّه صدّیقة»⁶⁷ و او را برگزید؛ «اِنّ اللّه اصطفاكِ»⁶⁸

یوسف را صدّیق شمرده، «یوسف ایّها الصدّیق»⁶⁹ و هرگونه مكنت به او داد؛ «و كذلك مكّنا لیوسف»⁷⁰

ادریس را صدّیق خوانده، «انّه كان صدّیقاً»⁷¹ و او را صاحب مقام رفیع دانسته است. «رفعناه مكاناً علیاً»⁷²

و براى كسانى كه در آن درجه نیستند، همراه بودن با صدیقین است. «فاؤلئك مع الّذین انعم اللّه علیهم من النّبیّین والصدّیقین...»⁷³

«صدّیق»، از القابى است كه پیامبر اكرم‌صلى الله علیه وآله به حضرت على‌علیه السلام داده است.⁷⁴

جمله‌ى «لعلّهم یعلمون» احتمال دارد به معنى واقف شدن مردم به وجود ارزشى یوسف باشد. یعنى به سوى مردم برگردم تا آنها بدانند كه تو چه گوهرى هستى.

---

65) مریم، 41.

66) نساء، 125.

67) مائده، 75.

68) آل‌عمران، 42.

69) یوسف، 46.

70) یوسف، 56.

71) مریم، 56.

72) مریم، 57.

73) نساء، 69.

74) تفسیر اطیب‌البیان و كبیر، ذیل آیه 28 سوره غافر.

قبل از درخواست، سزاوار است از كمالات شخص تجلیل شود. «یوسف ایّها الصدیق»

سؤالات و مشكلات خود را از افراد خوش سابقه، صدّیق، راستگو و راست كردار بپرسیم. «ایّها الصدّیق أفتنا...»

حكومت‌ها نیازمند نظرات دانشمندان و نخبگانند. «یوسف ایّها الصدّیق أفتنا...»*